Inedia (z łac. niejedzenie) – rzekomy stan, w którym możliwe jest zachowanie życia i zdrowia przez człowieka, mimo zaprzestania przyjmowania pożywienia, a także ograniczenia spożywania wody. Według dzisiejszej wiedzy naukowej z zakresu fizjologii człowieka, każda osoba niejedząca powinna umrzeć z głodu (przy braku jedzenia) lub pragnienia (przy braku jedzenia i wody). Inedia rozważana jako zjawisko fizyczne również nie znajduje wyjaśnienia we współczesnej wiedzy nauk ścisłych, przede wszystkim z uwagi na niespełnianie zasady zachowania energiiSheldrake, R. Nauka – wyzwolenie z dogmatów. [The Science Delusion: Freeing the Spirit of Enquiry] Tłum. Majer M., Wyd. Manendra, Wrocław 2015, s. 95-nn.Thurston H. (1952), The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 365-n. https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. W zależności od przyczyn niejedzenia rozważać możemy: breatharianizm oraz inedię niezamierzoną.
Breatharianizm Breatharianizm (z ang. breath = oddech) lub bretarianizmTatiana Naklicka: Bretarianizm – co to jest? Jak żyją ludzie bez jedzenia i wody?, [dostęp 2021-03-02]. jest stylem życia świadomie wybranym i realizowanym przez jego propagatorów. Niejedzący twierdzą, że do życia wystarczająca jest nieokreślona „energia światła” i niemal każdy jest zdolny do niejedzenia przy zastosowaniu odpowiednich technik. Nie ma naukowych dowodów na tezy wysuwane przez rzekomo niejedzących.mały|Therese Neumann, od 1922 aż do swojej śmierci w 1962 rzekomo miała nie spożywać żadnych pokarmów W wypowiedziach osób przyznających się do praktykowania niejedzenia są sprzeczności. Polski breatharianin, Mariusz Piotrowski, twierdzi, że nie spożywa pokarmów i napojów od czerwca 2013 i mówi: „Mocz wydalam może z raz w tygodniu, kał to jeden mały bobek na 2-3 tygodnie... Nie zapominajmy, że absorbujemy wodę również poprzez skórę. Jeśli chodzi o to drugie, to tłumaczę to samoczynnym łuszczeniem się jelit.”Twierdzi, że żyje bez jedzenia i picia. Żywi się... energią światła – Gazeta Olsztyńska, 21 maja 2017 r.. Opinia ta nie została potwierdzona przez żadne niezależne źródło.
We wrześniu 1999 w ramach australijskiego programu telewizyjnego 60 Minutes zorganizowano eksperyment z udziałem Ellen Greve (ur. 1957 vel. Jasmuheen) propagatorki breatharianizmu. Po 48 godzinach eksperymentu nadzorujący go lekarz stwierdził u niej odwodnienie i wysokie ciśnienie tętnicze. Ostatecznie eksperyment trwał tylko 4 dni – został przerwany ze względu na zły stan Ellen Greve.
Inedia niezamierzona Inedia niezamierzona (i. n.) przejawia się całkowitym zaprzestaniem przyjmowania pokarmów przez długie okresy czasu, mogące trwać nawet dziesiątki lat. Jest objawem niezależnym od woli inedyka. Czynione z jego strony, lub wymuszane przez otoczenie, próby doustnego przyjmowania pokarmu prowadzą do wymiotów i negatywnych reakcji psychicznychThurston H. (1952), The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 364-n, https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. W przypadkach dokonanych sekcji zwłok, stwierdzano występowanie fizycznych patologicznych blokad przełyku i jelit, realnie uniemożliwiających transport pokarmuHistoire de l’Inappetence d’un Enfant de Vauxprofonde prez Sens de son desistement de boire et de manger quarte ans unze mois, et de sa Mort. Par Siméon de Provanchères (Quatriesme Edition, Sens, 1616). [za:] Thurston H. (1952), The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 374–376., https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. Często, pojawienie się objawów i. n. było poprzedzone, w życiu inedyka, silnymi negatywnymi przeżyciami psychicznymi, przejściem ciężkich chorób, a także wypadkami fizycznymi prowadzącymi do paraliżu osoby niejedzącej (Aleksandrina od Balazar, Marta Robin).
Inedia niezamierzona a mistycyzm Objawy i. n. sygnalizowane są w odniesieniu do osób różnych wyznań, jak również osób luźno związanych z jakąkolwiek religiąThurston H. (1952), The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 363-nn., https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. Towarzyszyły życiu niektórych mistykówSt. Lidwina (+1433).Nicholas of Flüe (+1487).Louise Lateau (+1883).. W przypadku mistyków chrześcijańskich, jedynym przyjmowanym pokarmem była EucharystiaAssailly, A. (1996). Marta Robin – świadectwo psychiatry. [Marthe Robin (1902-1981). Témoignage d’un psychiatre]. Tłum.: Adamski, D., Wydawnictwo Misjonarzy Klaretynów, Warszawa 2001, s. 80-n.; Thurston H. (1952), The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 365-n., https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. I. n. nigdy nie stanowiła dla nich samoistnego celu, lecz była elementem współistniejącym z ich praktykami religijnymi. W chrześcijaństwie i. n. jest teologicznie neutralna – nie warunkuje świętości, jak również jej nie zaprzecza. Kościół Katolicki nie wymienia jej pośród charyzmatów1 Kor 12, 8-10.. H. Thurston (1856-1939) jezuita angielski, zalecał nie przypisywać zjawisku i. n. charakteru nadnaturalnego. W swej książce poświęconej analizie zjawisk fizycznych w mistycyzmie, pisał:
(…) wydaje się, że na podstawie tych dowodów jesteśmy zmuszeni przyznać, że całkiem spora liczba ludzi, w przypadku których nie można przypuszczać cudownej interwencji, żyła przez lata w oparciu o odrobiny pożywnego jedzenia, mierzalne zaledwie w uncjach. Potwierdza to słuszność wniosku papieża Benedykta XIV, że nie może być bezpiecznie założone, że samo kontynuowanie życia, przy jednoczesnym powstrzymywaniu się od jedzenia i picia, jest powodowane przyczynami nadprzyrodzonymiThurston H. (1952), The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 383-n., https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26]..
Badania lekarskie i kontrola Z powodu występowania objawów i. n., badaniom lekarskim i kontroli poddani byli między innymi:
Margaret Seyfrit (1528 -) z okolic Speyer w Niemczech. Nie przyjmowała pokarmu i płynów przez przynajmniej dwa lata. Według relacji lekarza, nawet jeśli ją zmuszono by wzięła najmniejszy łyk, natychmiast wszystko wypluwała. W tym czasie była kilkakrotnie poddawana okresowym obserwacjom w warunkach klinicznych. Nadzorowanie jednej z nich, w 1542 r., król Ferdynand zlecił swemu osobistemu fizykowi Gerardowi Bucoldianus’owi Na temat tego przypadku zachowały się dwa raporty: Jeden, autorstwa G. Bucoldianus’a, istnieją trzy jego kopie z 1542 r. przechowywane w Speyer, w Paryżu i w Louvain oraz drugi w Epistole of Johannes Langius, Bk. II., Ep. 27. [za:] Thurston H. (1952) The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 359., https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. Apollonia Schreier (1584 -) z okolic Berna w Szwajcarii. Do połowy sparaliżowana. Nie przyjmowała pożywienia i picia przez 11 miesięcy. Obserwowana przez lekarza, Paula Lentulusa. Poddana obserwacji w publicznym szpitalu w BernieLentulo, P., Historia Admiranda de prodigiosa Apolloniæ Schrieae, Virginis in agro Bernensi, Inedia, etc. (Berne, 1604); [za:] Thurston H. (1952) The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 358-n., https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. Jean Godeau (1602–1616) z Vauprofonde koło Sens we Francji. Jego przypadek opisał Siméon de Provanchères, opiekujący się nim lekarz. Powszechnie uważano, że chłopiec nie przyjmował ani jedzenia, ani picia przez ponad 4 lata. Zmarł na zapalenie płuc. Autopsja wykazała że górna część przełyku i fragment jelit, były niedrożne w sposób uniemożliwiający transport pokarmu i ewentualnych odchodów. Zélie Bourriou z Périgord (1851-) jako pacjent szpitala w Bourdeilles przebywała pod ścisłą obserwacją przez 25 dni, w okresie 9 marca -12 lipca 1896A. de Rochas, La Suspension de la Vie (1913), s. 25, [za:] Thurston H. (1952), The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 360. https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. Mollie Fancher (1848–1916) z Brooklynu, pościła przez około trzynaście lat. Dr. Ormiston, który był jednym z jej lekarzy stwierdził, że wraz z dr. Speirem zrobił testy, które upewniły go, że nie jadła więcej, niż przedstawiała, i ogólnie rzecz biorąc, nie było to przez te wszystkie lata więcej niż ilość zjedzona podczas jednego posiłku przez zdrowego człowiekaW. A. Hammond, Fasting Girls; their Physiology and Pathology (Putnam, New York, 1879), pp. 53-4. [za:] Thurston H. (1952), The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 383., https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. Louise Lateau (1850–1883) z Bois-d’Haine. Belgijska mistyczka i stygmatyczka, pokarmów nie przyjmowała przez ostatnie 12 lat swego życia. Z uwagi na prowadzone od 1868 r. śledztwo powiązane z opiniami lekarskimi, jest jednym z najlepiej udokumentowanych przypadków. Teresa Neumann (1898–1962) z Konnersreuth. Niemiecka mistyczka i stygmatyczka, inedyczką była przez 36 lat. Pod ścisłą obserwacją lekarską przebywała przez 15 dni w okresie 14–28 lipca 1927Fritz Gerlich, Therese Neumann, die Stigmatisierte von Konnersreuth, Vol. I, pp. 129-31. [za:] Thurston H. (1952), The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 363-n., https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. W tym czasie spożyła łącznie 0,33 grama konsekrowanej Hostii. (Dziennie przyjmowała 1/8 opłatka nasyconego wodą)Thurston H. (1952), The Physical Phenomena of Mysticism, Burns Oated, London, s. 365-n., https://ignca.gov.in/Asi_data/7290.pdf [dostęp 2023-04-26].. Aleksandrina Maria Da Costa (1904–1955) z Balazar. portugalska mistyczka, świecka salezjanka. Zjawisko i. n. towarzyszyło jej przez ostatnie 9 lat życia. Przebywała pod ścisłą obserwacją w szpitalu w Porto (Portugalia) przez 40 dni w okresie od 10 czerwca 1943-20 lipca 1943Opr. Irena Burchacka, Stygmatycy XX wieku, Oficyna Adam, Warszawa, 1991, s. 41–48, ISBN 83-85207-09-0.. W efekcie badań wydano oświadczenie potwierdzające całkowitą abstynencję od pokarmów i napojów, przy jednoczesnym zachowaniu niezmienionej wagi, temperatury, oddechu, pulsu i władz umysłowychAleksandrina od Balazar.. Marta Robin (1902–1981) – francuska tercjarka franciszkańska, mistyczka i stygmatyczka. Zjawisko i. n. towarzyszyło jej przez około 50 lat, od listopada 1931 roku. Z uwagi na stan zdrowia, w tym paraliż czterech kończyn, a od 1939 roku całkowita utrata wzroku, praktycznie nieustannie przebywała pod kontrolą medycznąAssailly, A. (1996). Marta Robin – świadectwo psychiatry. [Marthe Robin (1902-1981). Témoignage d’un psychiatre]. Tłum.: Adamski, D., Wydawnictwo Misjonarzy Klaretynów, Warszawa 2001.Guitton, J. (1999). Portret Marty Robin. [Portrait de Marthe Robin by Jean Guitton]. Tłum.: Żurowska, M., Wydawnictwo Esprit, Kraków 2019.. Prahlad Jani (1929 – 2020), hinduski jogin, który zgłosił się dwukrotnie (w 2003 i 2010 roku) na ochotnika do obserwacji w warunkach klinicznych. Z powodu zdanych pomyślnie prób wynikających z badań klinicznych Discovery Channel zdecydowało się na wyprodukowanie i emisję programu na jego temat. Żadna z tych dwóch prób z udziałem Prahlada Janiego nie została jednak opisana w czasopiśmie naukowym. Jednocześnie jednak, Dasgupta M. potwierdził, że przez dwa tygodnie Prahlad Jani nic nie jadł i nie pił ani nie wydalał moczu i kału. – kilka razy się kąpał i płukał gardłoDasgupta, M. (2010), DIPAS concludes observational study on „Mataji”, Hindu, 10 May. [za:] Sheldrake, R., Nauka, wyzwolenie z dogmatów. Tłum.: Majer, M., Wyd, Manendra, Wrocław 2015, s. 101..
Inedia niezamierzona – oszustwa Znane są przypadki oszustw, gdy osoby symulowały i. n. w celu uzyskania rozgłosu i korzyści majątkowych. Wśród nich: