Dzioborożec maskowy (Penelopides panini) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny dzioborożców (Bucerotidae), zamieszkujący endemicznie Filipiny. Jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Systematyka tego gatunku była dawniej sporna. Niekiedy gatunek ten uznawany był za jedynego przedstawiciela rodzaju Penelopides. Obecnie do Penelopides panini zaliczane są jedynie dwa podgatunki (nominatywny i ticaensis), pozostałe wydzielono do czterech osobnych gatunków: P. manillae (dzioborożec luzoński), P. mindorensis (dzioborożec mindorski), P. affinis (dzioborożec mindanajski) i P. samarensis (dzioborożec samarski). Na stosowanej przez IUCN liście ptaków świata opracowywanej we współpracy BirdLife International z autorami Handbook of the Birds of the World takson samarensis klasyfikowany jest jako podgatunek dzioborożca mindanajskiego (P. affinis samarensis).
Zasięg występowania Dzioborożec maskowy występuje w zależności od podgatunku: P. panini ticaensis Hachisuka, 1930 – Ticao (północno-środkowe Filipiny) P. panini panini (Boddaert, 1783) – Masbate, Panay, Sicogon, Pan de Azucar, Guimaras i Negros (środkowe Filipiny).
Morfologia Długość ciała około 45 cm. Wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec żółtawo-biało-rudy, z czarnymi pokrywami usznymi, policzkami i pasem na gardle; grzbiet ciała i skrzydła czarne z połyskiem niebieskawym do oliwkowego, pokrywy nad- i podogonowe rude, ogon biały do jasnorudego z czarną końcówką. Dziób i rogowa narośl na nim czarno-bordowe, z czerwonawymi i żółtawymi poprzecznymi prążkami na obu szczękach; naga biała skóra wokół oka i pod dziobem. Samice mniejsze od samców, są prawie całe czarne oprócz ogona, który wygląda podobnie jak u samców; naga skóra wokół oczu i na gardle tuż pod dziobem jasnoniebieska.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje dzioborożca maskowego za gatunek zagrożony (EN, Endangered). Na podstawie danych z 2001 roku szacowano liczebność populacji na ponad 1800 osobników, czyli około 1200 dorosłych osobników; obecnie prawdopodobnie cała populacja nie przekracza 1000 osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za silnie spadkowy ze względu na wylesianie i polowania. Na niektórych mniejszych wyspach gatunek ten już wymarł.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Dzioborożce Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Fauna endemiczna Filipin Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1783 roku Kategoria:Taksony opisane przez Pietera Boddaerta