thumb|240px|Wiosna w parku Dolina Pięciu Stawów – park w Bydgoszczy, mieszczący połączone kaskadowo stawy. Używana powszechnie od początku istnienia nazwa parku została usankcjonowana dopiero Uchwałą Rady Miasta Bydgoszczy z 24 września 2014.

Lokalizacja Dolina Pięciu Stawów położona jest na osiedlu Szwederowo. Zajmuje teren o wymiarach 100 × 500 m, między ulicami: Orlą, Piękną, Stromą oraz kompleksem handlowym „Castorama”.

Historia Dolina Pięciu Stawów jest położona w dolince położonej na obszarze Zbocza Bydgoskiego, w której znajdował się ciek wodny. Na cieku tym prawdopodobnie już w okresie średniowiecza znajdowały się stawy, które pełniły funkcje retencyjne oraz gospodarcze, związane z czerpaniem wody do celów użytkowych i hodowlanych. W 1541 r., po zniszczeniu pierwszych miejskich wodociągówZbudowanych po 1523 r. i zasilanych bezpośrednio z Brdy poniżej młynów królewskich na Wyspie Młyńskiej. władze Bydgoszczy zleciły rurmistrzowi Walentemu z Bochni budowę nowego miejskiego ujęcia wody pitnej, z zastrzeżeniem, że woda nie może być pobierana z rzeki. Mistrz dostosowując się do żądań rady miejskiej poprowadził wodociąg z wydrążonych pni dębowych o średnicy wewnętrznej 15 cm i długości 3–5 m (ze złączami metalowymi) drogą Szubińską, pl. Poznańskim, ul. Poznańską i Długą do Zbożowego Rynku. Ujęcie wody stanowiły trzy stawy, istniejące do dzisiaj w rejonie ul. Pięknej, Orlej i Stromej, zlokalizowane ponad ówczesnym miastem, zapewniające grawitacyjny spad wodyPastuszewski Stefan: Zarys dziejów bydgoskiej gospodarki komunalnej. [w] Bydgoska Gospodarka Komunalna. Praca zbiorowa. Bydgoszcz 1996. .. Rury wodociągowe zostały doprowadzone do browarów na terenie całego miasta, niektórych domów oraz studni publicznych. Drewniane wodociągi i studnie miejskie przetrwały około 250 lat i dopiero pod koniec XVIII wieku rozpoczęto ich remontowanie, a z eksploatacji wyłączono je w wieku XIX. Przyczyną wyłączenia ujęcia z eksploatacji była systematycznie pogarszająca się jakość wody oraz zbyt mała wydajność źródła w obliczu rozrastającego się miastaGorączko Marcin: Wybrane problemy funkcjonowania małych zbiorników wodnych na obszarach zurbanizowanych. [w.] Nauka Przyroda Technologie 2007, tom 1, zeszyt 2, #20. ISSN 1897-7820 http://www.npt.up-poznan.net/pub/art_1_20.pdf..

Stawy zostały po raz pierwszy przedstawione topograficznie na mapie Schultza (1854–1855, 1:25 000). W rejonie dzisiejszego parku widniało sześć niewielkich, połączonych kaskadowo zbiorników wodnychMarcin Gorączko: Zbiorniki wodne na obszarze Bydgoszczy w ujęciu historycznym. [w.] Kronika Bydgoska XXV 2003. Bydgoszcz 2004.. W ich rejonie aż do końca XX wieku znajdował się obszar zieleni nieurządzonej. Fragmenty terenu znajdowały się w rękach prywatnych właścicieli.

W 2000 r. podczas negocjacji, związanych z budową hipermarketu Castorama w Bydgoszczy, uzgodniono, że firma handlowa sfinansuje budowę w tym miejscu parku miejskiego. Prace rekultywacyjne, obejmujące trzy stawy o powierzchni 0,5 ha i ich otoczenie przeprowadzono w latach 2001–2003 kosztem 1,32 mln zł. Prace polegały na usunięciu nagromadzonych przez lata odpadów, bagrowaniu dna zbiorników wodnych oraz usunięciu chaotycznie rozprzestrzeniającej się roślinności. Akweny otoczono alejkami spacerowymi, głazowiskami i nowymi nasadzeniami zieleni. W 2007 r. dokonano rekultywacji kolejnego stawu o powierzchni 0,15 ha, zaś w 2008 r. ostatniego położonego na wschód od ul. Orlej. Wykonano nowe aleje spacerowe, zasadzono drzewa (graby i klony), krzewy, założono trawniki. Utworzenie parku spowodowało zwiększenie atrakcyjności przyległych do niego terenów.

W latach 2003–2005 na obrzeżach parku zbudowano mini-osiedla mieszkaniowe, m.in. kompleks mieszkalny „Nad Doliną”. Na północnym obrzeżu znajdują się zabudowana poprzemysłowe „Fotonu”, które planowała zaadaptować Bydgoska Szkoła WyższaPlan Rozwoju Bydgoszczy na lata 2009–2014. Załącznik do Uchwały XLV/632/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 1 kwietnia 2009 roku.. W latach 2018–2020 między ul. Orlą, Piękną i Kossaka powstał kompleks mieszkaniowy o nazwie „Perłowa Dolina”, w postaci kilku budynków połączonych galeriami w formie falistej; przy czym balkony znajdują się z każdej strony nowo powstałych obiektówTo jedna z najodważniejszych realizacji w Bydgoszczy. Pierwsze mieszkania w Perłowej Dolinie niemal gotowe.. Realizacja ostatniej inwestycji, z głębokimi parkingami podziemnymi, spowodowała zanik wody w najwyższym stawie i obniżenie się jej poziomu w kolejnych zbiornikach. W pobliżu stawu znajduje się także stary budynek mieszkalny, który zostanie niebawem wyburzony, a w jego miejsce wybudowany zostanie budynek usługowy i budynek przedszkola niepublicznego, na podstawie decyzji nr WAB.II.6740.244.2022.ED NR 460/2023. Inwestorką jest Ewa Mularska.

Charakterystyka Dolina Pięciu Stawów stanowi zadbany obszar parkowy, uznawany za wzorcowy przykład zagospodarowania wód otwartych na terenie miasta. Pod tym względem obszar ten można porównać jedynie do stawów kaskadowych w Ogrodzie Botanicznym w Myślęcinku (fragment Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku).

Park jest głównym obszarem spacerów i wypoczynku dla mieszkańców osiedli Szwederowo i Górzyskowo, popularnym miejscem dla wędkarzy oraz dzieci i młodzieży.

Galeria Wiosna

Zobacz też Parki i tereny leśne w Bydgoszczy Ochrona przyrody w Bydgoszczy

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Parki w Bydgoszczy