Aleksander Maliszewski (ur. 11 kwietnia 1952 w Poznaniu) – polski kompozytor, aranżer, dyrygent, puzonista i pianista. Założyciel i dyrygent orkiestry Alex Band.
Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu w klasie puzonu. Grał w zespołach akompaniujących solistom Estrady Poznańskiej, następnie w zespole Jerzego MilianaZ. Adrjański, Kalejdoskop estradowy 1944–1989. Leksykon polskiej rozrywki. Warszawa 2002, Wydawnictwo Bellona, s. 290..
Życiorys Muzyką zainteresował się w wieku sześciu lat na obozie wakacyjnym w Dusznikach-Zdroju, na którym miał swój pierwszy kontakt z fortepianem. Po powrocie do Poznania, za namową kadry kolonijnej, rodzice Maliszewskiego posłali go do szkoły muzycznej. Po siedmiu latach podstawowej szkoły muzycznej kontynuował naukę w klasie puzonu w Liceum Muzycznym w Poznaniu, ale nie zrezygnował z gry na fortepianie. Po ukończeniu liceum rozpoczął studiowanie na Wydziale Instrumentalnym Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Poznaniu.
17 stycznia 1975 został jednym z laureatów VI Ogólnopolskiej Giełdy Piosenek w Lublinie. Jury, któremu przewodniczył szef Naczelnej Redakcji Rozrywki TV Zbigniew Adriański, przyznało główną nagrodę utworowi „Zimowy pejzaż z kwiatami”, do której Maliszewski skomponował muzykę. W tym samym roku wraz z Waldemarem Świergielem zajął ex aequo drugie miejsce na Ogólnopolskim Konkursie Młodych Puzonistów w Pabianicach. Wówczas był studentem trzeciego roku poznańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej, uczniem profesora Czajki. Wtedy już też komponował utwory, m.in. dla Urszuli Sipińskiej (np. „Malowane czasy” i „Fortepian”).
W 1975 utwór „Nigdy w piątek” skomponowany przez Maliszewskiego został zakwalifikowany do festiwalu piosenki World Popular Song Festiwal w TokioGłos Wielkopolski, Tokijska lekcja dla młodych poznaniaków, 24 listopada 1975, nr. 260 (9843)..
Granie muzyki rozrywkowej na przełomie lat 60. do końca lat 80. XX wieku kojarzone było przez wielu z rewolucją seksualną, która wówczas ogarnęła Amerykę. Czas zakazów i nakazów Maliszewski wspomina tak[Wywiad z Aleksandrem Maliszewskim, 2009].:
Grywał w orkiestrach muzyki rozrywkowej, m.in. w zespole Jerzego Miliana, z którym koncentrował po kraju, akompaniując Urszuli Sipińskiej i Andrzejowi Dąbrowskiemu. Grał również w zespole Krzysztofa Sadowskiego, który jeździł po kraju z koncertami wraz ze Zdzisławą Sośnicką.
Następnym zrealizowanym pomysłem był zespół muzyki rozrywkowej Ergo Band, którego Maliszewski stał się współtwórcą. Działalność i największa świetność Ergo Bandu przypada na rok 1975. Zespół czerpał wzorce z zespołów zagranicznych, takich jak Earth, Wind & Fire czy Blood, Sweat & Tears. Muzyka grupy była bliska temu, co w amerykańskiej muzyce określa się brzmieniem filadelfijskim, a jej brzmienie było oparte na muzyce funk ocieplonej przez smyczkowe aranżacje i wysokie partie wokalne. Te doświadczenia muzyczne poprzedziły powstanie Alex Bandu.
W 1976 podjął starania w kierunku utworzenia orkiestry przy Poznańskim Ośrodku Radia i Telewizji. Kierownictwo nad nią powierzono Zbigniewowi Górnemu, co Maliszewski nazwał ciosem, który uczy pokory i motywuje do dalszego działania. Następnie objął stanowisko konsultanta muzycznego Poznańskiej Estrady, której później został kierownikiem. Jego głównym zadaniem było dbanie o poziom artystyczny imprez organizowanych przez Estradę Poznańską, jak i koordynacja pracy nad Studiem Sztuki Estradowej, w której młodzi adepci zdobywali wiedzę z zakresu emisji głosu, solfeżu, harmonii i wizerunku scenicznego. Działał tam m.in. chór Vist pod kierunkiem Macieja Szymańskiego, z którego pochodzili rozpoczynający swoją karierę Małgorzata Ostrowska, Wanda Kwietniewska i Grzegorz Stróżniak. Dla potrzeb koncertów Krzysztofa Krawczyka Maliszewski zorganizował 10-osobowy zespół muzyczny, z którym koncertował podczas 5-tygodniowego tournée w Stanach Zjednoczonych dla Polonii amerykańskiej.
W marcu 1979 dyrektor Poznańskiej Estrady Stanisław Nowotny zaproponował Maliszewskiemu utworzenie autorskiej orkiestry – dał mu dwa miesiące na założenie zespołu, znalezienie muzyków i przygotowanie koncertu z okazji Poznańskiej Wiosny Estradowej. Były to koncerty estradowe prezentowane przez wszystkie państwa bloku wschodniego na terenach poznańskich hal targowych. W pierwszej części koncertu wystąpił Alex Band, natomiast drugą część wypełnił wokalny zespół Vox, dla którego to był również debiut estradowy. Występ zapoczątkował działania własnej, autorskiej orkiestry Maliszewskiego – Alex Band, która składała się z 20 muzyków.
Alex Band zyskał popularność i dostawał propozycje z kraju i z zagranicy. Maliszewski został zaangażowany do funkcji kierownika muzycznego na festiwalach w Opolu i Sopocie. Oprócz akompaniamentów orkiestra realizowała nagrania studyjne z piosenkarzami. O muzyce, którą grał Alex Band mówiło się najczęściej, że jest to elektroniczny rock-jazz, ale również rock, afro-jazz, funky z elementami latynoamerykańskimi, wsparty najlepszą „blachą” w Polsce[Non Stop, 2x Alex Band M. Święcicki, numer 4(117) rok XI, s. 11]..
Nagrody muzyczne W latach 1975–1985 Aleksander Maliszewski nagrał ponad 100 utworów instrumentalnych. Były one umieszczone m.in. na pięciu płytach długogrających. Uznany został w plebiscycie Studia Gama aranżerem roku 1979. W tym samym roku otrzymał nagrodę pisma Non Stop za całokształt działalności artystycznej i za osiągnięcia w dziedzinie współczesnej muzyki rozrywkowej w kompozycji i aranżacjach. Prowadzony przez niego Alex Band był pierwszy w kategorii big-bandu w roku 1983 i 1985 w ankietach Jazz ForumŚwiat Młodych, R. Jasinowicz (:) Nagroda artystyczna młodych., nr. 89, 86-07-26..
thumb|Festiwal Knokke Cup, Belgia, 1986
W roku 1986 Aleksander Maliszewski został laureatem Nagrody Artystycznej Młodych im. Stanisława Wyspiańskiego, ustanowionej przez Radę Ministrów. Była to nagroda I stopnia w kategorii estrady, za osiągnięcia w dziedzinie kompozycji i dyrygenturyGłos Poznański, wyd. 1, 2 VII 1986, K. Placko-Wozińska (:) O zagranicznych wojażach polskich festiwalach.. Nagroda, jak sam podkreślał, nie była tylko i wyłącznie jego zasługą – była efektem pracy wspólnej i udział w niej mieli wszyscy muzycy z orkiestry.
Lata 80. dla orkiestry były już związane z częstymi wyjazdami poza granice Polski, m.in. do Szwajcarii dla uświetnienia obchodów 2-tysięcznego jubileuszu Zurichu. Podczas pobytu w Szwajcarii orkiestra otrzymała zaproszenia m.in. do udziału w programach galowych podczas karnawału. Oprócz propozycji wyjazdów zagranicznych posypały się również nagrody w różnych częściach Europy. Maliszewski dyrygował belgijską orkiestrą na Festiwalu Knokke Cup, gdzie wystąpiły Hanna Banaszak, Edyta Geppert, Beata Kozidrak. Zespół zajął 4. miejsce, a w koncercie Euro Top Banaszak wygrała konkurs. Od 1974 roku w Poznaniu przyznawało się medale wyróżniającym się młodym twórcom poznańskiego środowiska – jednym z laureatów został MaliszewskiGłos Wielkopolski, W. Braniecki (:) Podzielić się tym, co piękne., 14/15-02-1987, s. 4..
Jego oryginalne kompozycje i aranżacje nagradzane były na wielu festiwalach krajowych i zagranicznych; m.in. „Nigdy w piątek” – zakwalifikowana do finału festiwalu Yamaha, „Pogrążona we śnie Natalia” i „Twarze” – nagrodzone na Krajowym Festiwalu Piosenki w Opolu, „Blue Box” – Grand Prix Międzynarodowego Festiwalu Piosenki w Sopocie.
Działalność Alex Bandu Nagrania Nagrań studyjnych w całym dorobku muzycznym Alex Bandu, jak i Aleksandra Maliszewskiego jako kompozytora, jest trzynaście.
W niewielkim odstępie czasowym pojawiły się dwie płyty Alex Bandu: „Zderzenie myśli” i „The Eccentric”. Krytycy muzyczni często podkreślali, że na przykładzie tych krążków da się zauważyć wymowny przykład ewolucji w orkiestrze. Nagrań dokonano w okresie październik – listopad 1979 roku (płyta „Zderzenie myśli”) oraz w czasie listopad-maj 1980 roku („The Eccentric”). Pierwsza płyta jest bliższa ostremu funky. Pojawiło się na niej coraz więcej brzmień eufonicznych, stonowanych, które nie odbiegają od muzycznych standardów światowych. Zostały tutaj mocno podkreślone instrumenty dęte, które stanowiły pewien rodzaj elektroniki.
Udział w nagraniu płyty „Zderzenie myśli” wzięli: Jan Mazurek (instrumenty perkusyjne) Jacek Nowak (gitara basowa) Paweł Serafiński, Krzysztof Szachnowski, Marek Walarowski (keyboards) Andrzej Tylec (perkusja) Wiesław Wilczkiewicz (gitara) Andrzej Diering, Roman Dubiel (trąbka) Marian Napieralski (trąbka, flugelhorn, flet) Leszek Paszko, Waldemar Świergiel (puzon) Piotr Pikielny (saksofon altowy, klarnet) Włodzimierz Wiński (saksofon tenorowy) Aleksander Maliszewski (lider) Na płycie znalazło się osiem kompozycji: Hello Herbie, Zderzenie myśli, Łzy miłości, Ajoka, Czarna bestia, Borel Fish, Serce jesieni, W kluczu basowym.
„The Eccentric” współtworzyli: Włodzimierz Wiński, Marian Napieralski, Waldemar Świergiel, Paweł Serafiński, Leszek Paszko, Jacek Nowak. Akustyka obydwu płyt jest dziełem Andrzeja Poniatowskiego. Zespół był chwalony m.in. za „smaczki improwizatorskie” i „wyrafinowane funkcje harmoniczne”.
Skład muzyczny drugiej płyty to: Andrzej Diering, Roman Dubiel i Ryszard Marchewa (tp), Marian Napieralski (tp, flugelhorn) Jerzy Mucha i Włodzimierz Wiński (ts), Piotr Piekielny (as,el), Leszek Paszko i Waldemar Świergiel (tb), Sławomir Korczyński i Jacek Nowak (gb), Jan Mazurek i Krzysztof Przybyłowicz (dr, percc.), Paweł Serafiński, Krzysztof Szachowski, Marek Walarowski (keyboards), Wiesław Wilczkiewicz (g), Aleksander Maliszewski (lider). Na tej płycie pojawiło się 6 nowych utworów: Alone in Manhattan, Morning Screw, A drop of bitterness, Spanish tears, The sea sun, An eys for an eye.
Eksperymentem nagraniowym był pomysł przygotowania programu sylwestrowego tzw. setką. Po raz pierwszy w poznańskim studio orkiestra nagrywała w całości. Jest to zdecydowanie trudniejsze niż przygotowywanie materiału muzycznego partiami. To zadanie ambitne, ale efekt zdecydowanie lepszy, ponieważ można utrzymać żywszą muzykę i w pełni wspólny dźwięk. W tamtym okresie tak pracowały szanujące się orkiestry na świecie. Zapis nagrania został wyemitowany w sylwestrową noc roku 1987, kiedy muzycy zagrali światowe przeboje, a w drugiej części wystąpili: Zdzisława Sośnicka, Krystyna Giżowska, Halina Frąckowiak, Zbigniew Wodecki, Krzysztof Krawczyk.
Koncerty Międzynarodowy Festiwal w Sopocie gościł Aleksandra Maliszewskiego kilkakrotnie. Koncerty z jego udziałem odbywały się w latach: 1984, 1985, 1986, 1987 i 1988, a po 5 latach przerwy pojawił się ponownie w roku 1995 i uczestniczył w tej imprezie jeszcze przez następne 4 lata. W większości z tych lat był kierownikiem muzycznym festiwalu, orkiestra towarzyszyła zarówno uczestnikom konkursów Grand Prix i o Bursztynowego Słowika, jak i pojawiającym się gwiazdom z kraju i świata. Do obowiązków kierownika muzycznego należało przesłuchanie taśm utworów zgłoszonych na konkurs, przygotowanie całego materiału, jak i kontakt z wykonawcami. Natomiast debiut Aleksandra Maliszewskiego na Międzynarodowym Festiwalu w Sopocie nastąpił dużo wcześniej, bo już w roku 1977, kiedy to grał na keyboardzie w orkiestrze Zbigniewa Górnego.