Sobór watykański I (łac. Vaticanum I) – dwudziesty sobór powszechny Kościoła katolickiego, zwołany przez papieża Piusa IX do Watykanu i obradujący w latach 1869–1870. Zwołano go 300 lat po soborze trydenckim. Sobór został zawieszony, kiedy wojska włoskie zdobyły Rzym; nigdy nie został wznowiony
Uczestnicy W obradach uczestniczyło 49 kardynałów, 10 patriarchów, 7 prymasów, 124 arcybiskupów, 522 biskupów, 6 opatów, 49 wikariuszy apostolskich, 46 przedstawicieli zakonówSobór Watykański I [w:] Grzegorz Polak (red.), Wielka Encyklopedia Jana Pawła II, t. tom VI, 2005, s. 66, ..
W soborze brali udział również Polacy: abp Mieczysław Halka-Ledóchowski, abp Grzegorz Michał Szymonowicz, bp Józef Alojzy Pukalski, bp Antoni Gałecki, bp Antoni Monastyrski i ks. Sosnowski.
Zaproszono także przedstawicieli Kościoła prawosławnego, lecz nie wzięli oni udziału w soborze.
Postanowienie soborowe Sobór uchwalił konstytucję dogmatyczną Pastor aeternus, która zawiera wypowiedź doktrynalną: „Romani Pontificis definitiones esse ex sese irreformabiles, non autem ex consensu Ecclesiae” (definicje Papieża Rzymskiego są same z siebie niezmienne, a nie wynika to ze zgody Kościoła). To zdanie oraz dogmat o nieomylności papieża w sprawach wiary i moralności kształtuje dziś w znacznej mierze stosunki w Kościele katolickim.
Obok dogmatu o nieomylności ważnym wkładem soboru była konstytucja De fide catholica, która traktowała o Bogu Stworzycielu, o objawieniu, wierze, stosunku wiary do wiedzy. Dołączone kanony odrzucały ateizm, racjonalizm, materializm i panteizm. Sobór wystąpił również przeciwko fideizmowi. Stwierdzał także, że możliwe jest dojście do istnienia Boga „przy pomocy rozumowania naukowego i filozoficznego”Vittorio Messori, Opinie o Jezusie. Wydawnictwo M, Kraków 1993. s. 26..
Pośrednie skutki Pośrednim skutkiem przyjęcia dogmatu o nieomylności papieża było uformowanie się starokatolicyzmu, choć nie był to jedyny powód oddzielenia się go od katolicyzmu głównego nurtu.
Przypisy
*