Iron Man 2 – amerykański fantastycznonaukowy film akcji z 2010 roku na podstawie serii komiksów o superbohaterze o tym samym pseudonimie wydawnictwa Marvel Comics. Za reżyserię odpowiadał Jon Favreau na podstawie scenariusza Justina Therouksa. W tytułowej roli powrócił Robert Downey Jr., a obok niego w głównych rolach wystąpili: Gwyneth Paltrow, Don Cheadle, Scarlett Johansson, Sam Rockwell, Mickey Rourke i Samuel L. Jackson.
Sześć miesięcy po wydarzeniach w filmie Iron Man, główny bohater, Tony Stark, odmawia współpracy z rządem Stanów Zjednoczonych w sprawie przekazania technologii „Iron Man”. Równocześnie zmaga się z problemami zdrowotnymi, jakie powoduje reaktor łukowy w jego klatce piersiowej. W tym czasie rosyjski uczony, Ivan Vanko, zbudował podobny reaktor i zasilaną nim broń w celu realizacji zemsty przeciwko rodzinie Starków. Łączy on swoje siły z biznesowym rywalem Starka, Justinem Hammerem.
Iron Man 2 wchodzi w skład I Fazy Filmowego Uniwersum Marvela. Jest to trzeci film należący do tej franczyzy i tworzy on jej pierwszy rozdział zatytułowany Saga Nieskończoności. Jest kontynuacją filmu Iron Man z 2008 roku. Trzeci film, Iron Man 3, miał premierę w 2013 roku.
Światowa premiera filmu miała miejsce 26 kwietnia 2010 roku w Los Angeles. W Polsce zadebiutował on 30 kwietnia tego samego roku. Przy budżecie 200 milionów dolarów Iron Man 2 zarobił prawie 624 milionów dolarów. Film otrzymał również przeważnie pozytywne oceny od krytyków.
Streszczenie fabuły W rosyjskich mediach pojawia się informacja dotycząca ujawnienia przez Tony’ego Starka swojej tożsamości jako Iron Man. Ivan Vanko, którego ojciec Anton właśnie zmarł, zaczyna budowę miniaturowego reaktora łukowego, podobnego do tego, który stworzył Stark. Pół roku później Stark jest gwiazdą, korzysta ze zbroi Iron Mana w celach pokojowych i odmawia armii sprzedaży swoich projektów zbroi.
Rdzeń reaktora łukowego, który utrzymuje Starka przy życiu i zasila jego zbroję, stworzony jest z palladu i powoli zatruwa jego organizm. Tony bezskutecznie próbuje znaleźć jego zamiennik. Powołuje swoją osobistą asystentkę, Pepper Potts, na stanowisko prezesa Stark Industries, a na jej miejsce zatrudnia Natalie Rushman. Sam zaś wybiera się na zawody Monaco Historic Grand Prix, w których postanawia wziąć udział. W trakcie wyścigu zostaje zaatakowany przez Vanko uzbrojonego w zasilane przez reaktor bicze. Stark w zbroi Iron Mana pokonuje Vanko, który chciał udowodnić światu, że Iron Man nie jest niezwyciężony. Vanko zostaje aresztowany, jednak rywal Starka, Justin Hammer, szef Hammer Industries, pozoruje jego śmierć, pomaga mu uciec z więzienia i prosi go o pomoc w budowie pancerzy. W tym samym czasie odbywa się przyjęcie urodzinowe Starka, który jest przekonany, że jest jego ostatnim. Upija się i popisuje się przed gośćmi zbroją. Cała sytuacja nie podoba się Potts i jego przyjacielowi, pułkownikowi Jamesowi Rhodesowi. Rhodes zakłada jeden z prototypowych pancerzy i próbuje powstrzymać przyjaciela. Walka kończy się remisem, a Rhodes postanawia skonfiskować zbroję dla armii.
Nick Fury, dyrektor T.A.R.C.Z.Y. rozmawia ze Starkiem. Ujawnia, że Rushman jest tajną agentką organizacji, Natashą Romanoff, oraz że jego ojciec Howard Stark był jednym z jej założycieli i Fury znał go osobiście. Dalej wyjaśnia, że Anton Vanko wynalazł reaktor łukowy razem ze Starkiem, a kiedy próbował go sprzedać dla zysku, Howard Stark doprowadził do jego deportacji, a Sowieci wysłali go do gułagu. Fury przekazuje Starkowi stare materiały ojca, w których to odkrywa zakodowaną informację o stworzeniu nowego pierwiastka. Z pomocą swojego komputera J.A.R.V.I.S.-a, Stark syntetyzuje go i umieszcza nowy pierwiastek w swoim reaktorze łukowym, zastępując nim dotychczasowy pallad. Stark dowiaduje się, że Ivan Vanko nadal żyje.
Na Expo Hammer prezentuje opancerzone drony stworzone przez Vanko oraz zmodyfikowaną zbroję Starka, której używa Rhodes. Stark pojawia się w zbroi Iron Mana i próbuje ostrzec przyjaciela. W tym czasie Vanko przejmuje kontrolę zarówno nad dronami jak i Rhodesem w zbroi, następnie atakuje Iron Mana i uczestników Expo. Hammer zostaje aresztowany, a Romanoff i ochroniarz Starka, Happy Hogan, udają się do fabryki Hammera, aby powstrzymać Vanko. Ten jednak ucieka. Romanoff udaje się zwrócić Rhodesowi kontrolę nad jego zbroją. Stark i Rhodes pokonują Vanko i jego drony. Vanko ginie podczas detonacji swojej zbroi.
Kiedy Nick Fury spotyka się ze Starkiem i informuje go, że T.A.R.C.Z.A. ze względu na jego trudną osobowość, będzie współpracowała z nim tylko w charakterze konsultanta, w wiadomościach pojawia się materiał z szalejącym Hulkiem. Stark i Rhodes otrzymują medale za bohaterstwo.
W scenie po napisach agent Phil Coulson informuje T.A.R.C.Z.Ę. o odkryciu młota na dnie krateru na pustyni w Nowym Meksyku.
Obsada
Robert Downey Jr. jako Tony Stark / Iron Man, geniusz, biznesmen, filantrop i playboy, który skonstruował dla siebie serię bojowych pancerzy wspomaganych. Odziedziczył po ojcu majątek i firmę specjalizującą się w przemyśle zbrojeniowym o nazwie Stark Industries. Davin Ransom zagrał Starka jako dziecko. Gwyneth Paltrow jako Virginia „Pepper” Potts, była osobista asystentka Starka, która zostaje awansowana na prezesa Stark Industries. Don Cheadle jako James „Rhodey” Rhodes / War Machine, oficer sił powietrznych armii Stanów Zjednoczonych, przyjaciel Starka. Jest łącznikiem między Stark Industries a Wojskowym Departamentem ds. Zbrojeń. Używa dozbrojonej przez Hammer Industries zbroi „War Machine”. Scarlett Johansson jako Natasha Romanoff / Czarna Wdowa, agentka T.A.R.C.Z.Y. oraz wysoce wyszkolony szpieg, która udaje nową asystentkę Starka. Sam Rockwell jako Justin Hammer, prezes firmy zbrojeniowej rywalizującej ze Stark Industries o kontrakt z armią Stanów Zjednoczonych, Hammer Industries. Mickey Rourke jako Ivan Vanko, rosyjski fizyk i były skazaniec, który buduje broń na bazie reaktora łukowego w celu dokonania zemsty na rodzinie Starków. Samuel L. Jackson jako Nick Fury, dyrektor T.A.R.C.Z.Y.
Swoje role z poprzedniej części powtórzyli: Paul Bettany jako J.A.R.V.I.S., komputerowa sztuczna inteligencja stworzona przez Starka, która zarządza jego posiadłością i zbrojami; Jon Favreau jako Harold „Happy” Hogan, osobisty ochroniarz i szofer Starka; Clark Gregg jako Phil Coulson, agent T.A.R.C.Z.Y. oraz Leslie Bibb jako Christine Everhat, reporterka Vanity Fair.
W filmie ponadto wystąpili: John Slattery jako Howard Stark, ojciec Tony’ego; Garry Shandling jako senator Stern; Jewgienij Łazariew jako Anton Vanko, ojciec Ivana; Olivia Munn jako Chess Roberts, reporterka na Stark Expo oraz Kate Mara jako doręczycielka pisma na przesłuchanie Starka.
W rolach cameo pojawili się: twórca komiksów Marvela, Stan Lee jako on sam (często mylono to wcielenie z Larrym Kingiem) oraz Christiane Amanpour, Bill O’Reilly, Adam Goldstein, Elon Musk i Larry Ellison, którzy grają siebie samych. W filmie wystąpił również syn reżysera, Max Favreau, który zagrał chłopca uratowanego przez Starka. W 2017 roku ujawniono, że ten chłopiec to Peter Parker.
Produkcja Rozwój projektu upright=1.3|mały|Jon Favreau, reżyser filmu i odtwórca roli Happy’ego Hogana W 2007 roku Jon Favreau wyjawił, że planował stworzyć trylogię, w której Obadiah Stane miał być złoczyńcą w drugim filmie. Ostatecznie po konsultacjach ze scenarzystami komiksów, Stane został głównym antagonistą w pierwszej części. Mark Millar stwierdził, że proponowany przez Favreau, Mandaryn jest zbyt fantastyczny.
W 2008 roku, zaraz po premierze pierwszej części, Marvel Studios zapowiedziało kontynuację z amerykańską datą premiery zaplanowaną na 30 kwietnia 2010 roku. Jeszcze w lipcu poinformowano, że Favreau powróci na stanowisku reżysera, a Justin Theroux zajmie się napisaniem scenariusza na podstawie historii stworzonej przez Roberta Downeya Jr. i Favreau. We wrześniu studio przesunęło datę premiery w Stanach Zjednoczonych na 7 maja. W październiku reżyser wyjawił, że w sequelu ważniejszą rolę odegra T.A.R.C.Z.A. oraz że zamierza ukazać problem alkoholizmu u Starka, jednak zaznaczył, że nie będzie do adaptacja historii z komiksów Demon in a Bottle z 1979 roku.
Casting W październiku 2008 roku poinformowano, że Don Cheadle zastąpi Terrence’a Howarda w roli Jamesa Rhodesa. Howard zagrał tę postać w pierwszej części. W tym samym miesiącu wyjawiono, że Robert Downey Jr. podpisał kontrakt ze studiem na kilka filmów i powróci w tytułowej roli. W styczniu 2009 roku ujawniono, że Sam Rockwell, Mickey Rourke i Emily Blunt negocjują role w filmie. Jeszcze w tym samym miesiącu Rockwell ujawnił, że zagra Justina Hammera, a Paul Bettany potwierdził, że powróci jako głos J.A.R.V.I.S.’a.
W lutym poinformowano, że Samuel L. Jackson powróci jako Nick Fury. W marcu wyjawiono, że Gwyneth Paltrow powtórzy rolę Pepper Potts. W tym samym miesiącu potwierdzono, że Rourke dołączył do obsady, a Scarlett Johansson zastąpiła Blunt w roli Natashy Romanoff. W kwietniu do obsady dołączyli Clark Gregg jako Phil Coulson oraz Kate Mara i Garry Shandling oraz potwierdzono, że Jon Favreau zagra ponownie Happy’ego Hogana. W czerwcu 2009 roku poinformowano, że John Slattery zagra Howarda Starka, a Olivia Munn dołączyła do obsady. Ostatecznie całość pierwotnie nagranego materiału z aktorką została wycięta, a jej rolę zmieniono podczas dodatkowych zdjęć. W lipcu ujawniono, że Leslie Bibb powróci jako Christine Everhat.
Zdjęcia i postprodukcja upright=1.5|mały|Robert Downey Jr. w bazie wojskowej Edwards Air Force Base, gdzie realizowano zdjęcia Zdjęcia do filmu rozpoczęły się 6 kwietnia 2009 roku w Pasadenie pod roboczym tytułem Rasputin. W maju realizowano zdjęcia w bazie wojskowej Edwards Air Force Base. Część zdjęć planowano nakręcić w Monako podczas Grand Prix Monako 2009, jednak zgoda na realizację zdjęć przez produkcję filmu została wycofana i ostatecznie zostały one nakręcone w czerwcu na parkingu Downey Studios w Downey w Kalifornii. Znaczną część prac zdjęciowych zrealizowano w Raleigh Studios w Los Angeles. Produkcja pracowała również w Sony Studios w Los Angeles. Prace na planie zakończyły się 18 lipca. Za zdjęcia odpowiadał Matthew Libatique. Scenografią zajął się J. Michael Riva, a kostiumy zaprojektowała Mary Zophres.
Montażem zajęli się Dan Lebental i Richard Pearson. Dodatkowe zdjęcia do filmu zrealizowano w lutym 2010 roku. Scenę po napisach wyreżyserował Kenneth Branagh, który pracował przy filmie Thor. Efekty specjalne zostały przygotowane przez Industrial Light & Magic, The Embassy Visual Effects, Trixter, Pixomondo, Double Negative, Pixel Liberation Front, Fuel VFX, Lola VFX, The Third Floor, Prologue, Hydraulx i Perception, a odpowiadał za nie Janek Sirrs. Perception stworzyło przeźroczysty smartfon, tła na Stark Expo, interfejsy komputerowe i hologramy w warsztacie Starka. Double Negative zajęło się sceną podczas Grand Prix Monako. Industrial Light & Magic pracowało nad scenami na Stark Expo i nad finałową walką.
Muzyka W lipcu 2009 roku poinformowano, że John Debney został zatrudniony do skomponowania muzyki do filmu. W marcu 2010 roku ujawniono, że wspólnie z Debneyem pracował nad nią Tom Morello. Richard M. Sherman napisał utwór „Make Way for Tomorrow” do ścieżki dźwiękowej. Album, Iron Man 2: Original Motion Picture Score, został wydany 20 lipca 2010 roku również przez Columbia Records.
Pod koniec stycznia 2010 roku zapowiedziano wydanie albumu koncepcyjnego pod tytułem Iron Man 2, zawierającego 15 utworów zespołu AC/DC. Został on wydany przez Columbia Records 19 kwietnia 2010 roku. W filmie wykorzystano tylko dwa utwory z albumu „Shoot to Thrill” i „Highway to Hell”. Natomiast „Back in Black” było użyte w pierwszym filmie. 26 stycznia 2010 roku premierę miał klip do piosenki „Shoot to Thrill”, do stworzenia którego wykorzystano fragmenty trasy koncertowej zespołu i sceny z filmu.