Puffinus – rodzaj ptaków z rodziny burzykowatych (Procellariidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wszystkich oceanach świata.
Morfologia Długość ciała 25–40 cm, rozpiętość skrzydeł 58–93 cm; masa ciała 82–575 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1760 roku francuski zoolog Mathurin Jacques Brisson w publikacji własnego autorstwa poświęconej ornitologii. Gatunkiem typowym jest (tautonimia) burzyk północny (P. puffinus).
Etymologia Puffinus: angielskie nazwy Puffing (około 1502 roku) lub Puffin (około 1508), początkowo stosowane do tuszy z pisklęcia burzyka, przysmaku angielskiego stołu do końca XVIII wieku. Przez zamieszanie i skojarzenia nazwę tę stopniowo zaczęto stosować również na określenie maskonura, aż stała się nazwą tego gatunku w drugiej połowie XIX wieku, ale w ornitologii zachowano ją jako ogólną nazwę dla burzyków. Nectris: nēktris ‘pływak’, od νεω neō ‘pływać’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Procellaria puffinus Brünnich, 1764. Thyellas: gr. θυελλα thuella ‘huragan, burza’, od θυω thuō ‘wściekać się’. Rhipornis: gr. ῥιπη rhipē ‘szybki lot, gwałtowny ruch’, od ῥιπτω rhiptō ‘rzucać się’; ορνις ornis, ορνιθος ornithos ‘ptak’. Nowa nazwa dla Puffinus . Cymotomus: gr. κυμοτομος kumotomos ‘rozbijający fale’, od κυμα kuma ‘fale’; τομος tomos ‘tnący’, od τεμνω temnō ‘ciąć’. Reinholdia: epitet gatunkowy Puffinus reinholdi Mathews, 1912Synonim Puffinus gavia J.R. Forster, 1844.; Johann Reinhold Forster (1729–1798), niemiecki przyrodnik podczas drugiej wyprawy Cooka. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Puffinus reinholdi Mathews, 1912 (= Procellaria gavia J.R. Forster, 1844). Alphapuffinus: gr. αλφα alpha ‘pierwszy’; rodzaj Puffinus Brisson, 1760. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Puffinus assimilis Gould, 1838. Microzalias: gr. μικρος mikros ‘mały’; rodzaj Zalias Heine & Reichenow, 1890 (burzyk). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Puffinus nativitatis Streets, 1877. Cinathisma: gr. κιναθισμα kinathisma, κιναθισματος kinathismatos ‘szelest skrzydeł’, od κινεω kineō ‘ruszać’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Cinathisma cyanoleuca Hull, 1916 (= Reinholdia reinholdi byroni Mathews, 1912 (= Procellaria gavia J.R. Forster, 1844)).
Podział systematyczny Takson ten okazał się polifiletyczny, dlatego część gatunków (pacifus, bulleri, griseus, tenuirostris, creatopus, carneipes i gravis) przeniesiono do odrębnego rodzaju Ardenna. Do rodzaju Puffinus należą następujące gatunki: Puffinus nativitatis – burzyk brunatny Puffinus subalaris – burzyk galapagoski Puffinus gavia – burzyk nowozelandzki Puffinus huttoni – burzyk wędrowny Puffinus opisthomelas – burzyk kalifornijski Puffinus bryani – burzyk siodłaty Puffinus bannermani – burzyk boniński Puffinus myrtae – burzyk polinezyjski Puffinus newelli – burzyk hawajski Puffinus auricularis – burzyk białorzytny Puffinus bailloni – burzyk tropikalny Puffinus persicus – burzyk perski Puffinus puffinus – burzyk północny Puffinus yelkouan – burzyk śródziemnomorski Puffinus elegans – burzyk ciemnolicy Puffinus assimilis – burzyk mały Puffinus lherminieri – burzyk równikowy Puffinus baroli – burzyk malutki Puffinus boydi – burzyk brązoworzytny Puffinus heinrothi – burzyk podbielały
Uwagi
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Burzykowate