mały|Grób Zygmunta Batowskiego na cmentarzu Powązkowskim Zygmunt Batowski (ur. 27 lipca 1876 we Lwowie, zm. 1 września 1944 w Warszawie) – polski historyk sztuki, muzeolog.
Życiorys Był synem Wojciecha Kaczora, chłopa, uczestnika powstania styczniowego i Antoniny Batowskiej, pochodzącej z rodziny ziemiańskiej. Uczęszczał do gimnazjum we Lwowie, następnie studiował historię sztuki i historię literatury polskiej na Uniwersytecie Lwowskim. W 1900 obronił doktorat na Uniwersytecie Lwowskim pod kierunkiem Jana Antoniewicza-Bołoza (na podstawie pracy O obrazie Matki Boskiej Domagaliczowskiej w wielkim ołtarzu katedry lwowskiej, malowanym przez Józefa Wolfowicza). W latach 1897–1917 pracował w bibliotece uniwersyteckiej, był również bibliotekarzem w Fundacji hrabiego Baworowskiego we Lwowie. W 1917 przeniósł się do Warszawy i podjął pracę na Uniwersytecie Warszawskim.
Na UW kierował początkowo Zbiorem Odlewów Gipsowych (1917–1919). W 1919 został profesorem nadzwyczajnym, p.o. dyrektora Biblioteki Uniwersyteckiej (do 1929) kierownikiem Zbiorów Grafiki Stanisława Augusta i kierownikiem Katedry Historii Sztuki. Od 1934 był profesorem zwyczajnym. Prowadził wykłady z historii sztuki XVI-XIX wieku na uniwersytecie, a w Muzeum Narodowym (wchodził w skład jego Rady) ćwiczenia z inwentaryzacji i opisu obiektów muzealnych.
W latach 1919–1920 pełnił funkcję przewodniczącego Związku Bibliotekarzy Polskich, a 1920–1923 prezesa Polskiego Związku Historyków Sztuki (jednocześnie był przewodniczącym oddziału warszawskiego związku). W 1922 został członkiem rzeczywistym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, w 1929 członkiem zwyczajnym tego Towarzystwa, a w 1935 członkiem korespondentem PAU. Był członkiem zarządu Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, sekretarzem Wydziału II TNW, członkiem Komisji Historii Sztuki PAU. 3 maja 1928 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia PolskiM.P. z 1928 r. nr 111, poz. 175 „za zasługi około organizacji i wzbogacenia zbiorów Bibljoteki Uniwersyteckiej w Warszawie”..
Jego zainteresowania naukowe obejmowały historię sztuki barokowej i klasycystycznej, kulturę artystyczną Polski XVII-XIX wieku, sztukę sakralną oraz muzeologię. Badał m.in. twórczość Rembrandta i Norblina, gromadził materiały o historii i architekturze pałaców warszawskich, inwentaryzował dzieła sztuki kościołów jezuitów i pijarów w Warszawie, a także zbiory Biblioteki Fundacji hrabiego Baworowskiego we Lwowie i Muzeum Książąt Czartoryskich w Gołuchowie. Prowadził katalogowanie zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie (m.in. zbiory miniatur portretowych); pracę kontynuował także podczas okupacji hitlerowskiej (do 1943). W 1917 zorganizował na UW Seminarium Historii Sztuki; wśród jego uczniów był m.in. Stanisław Lorentz.
Materiały archiwalne Zygmunta Batowskiego znajdują się w PAN Archiwum w Warszawie pod sygnaturą III-2Spis inwentarzy, Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie, [dostęp 2023-12-06]..
Zginął zamordowany przez hitlerowców pod murem Ogrodu Saskiego w Warszawie w 1944 roku. Na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 107-2-13) znajduje się jego grób symboliczny, w którym spoczywa jego żona Natalia z rodziną.
Publikacje (wybór) Był autorem wielu prac naukowych, część z nich ukazała się pośmiertnie. Opracował kilkadziesiąt artykułów biograficznych poświęconych artystom działającym w Polsce do Thieme-Becker Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler (1928–1939); współpracował także z Polskim Słownikiem Biograficznym. Niektóre prace: Z korespondencji Norblina (1910) Norblin (1911) Ważniejsze potrzeby historii sztuki w Polsce (1918) Śladem szwedzkich badaczy sztuki. Nowe przyczynki dla nauki polskiej (1922) Owidiusz w „Szkole Rycerskiej” (1923) Marcin Kober, malarz śląski XVI wieku (1927) Zbiór graficzny w Uniwersytecie Warszawskim (1928) Abraham van Westerwelt, malarz holenderski i jego prace w Polsce (1932) Przyczynek do dziejów rzeźby w Polsce XVIII wieku (1933) Wizerunki Kopernika (1933) Dzieje budowy zamku w Niepołomicach za panowania Zygmunta Augusta (1935) Rembrandtowskie otoczenie i Polacy (1936) Malarki Stanisława Augusta (1951) Marcelo Bacciarelli (1952) Portret Stanisława Augusta „Z klepsydrą” (1952)
Przypisy
Bibliografia Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J, Wrocław 1983.
Linki zewnętrzne Publikacje Zygmunta Batowskiego w bibliotece Polona.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary zbrodni niemieckich w powstaniu warszawskim 1944 Kategoria:Polscy bibliotekarze Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy muzealnicy Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1876 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1944