Jacek Salij, właśc. Eugeniusz Salij (ur. 19 sierpnia 1942 w Budach) – polski prezbiter rzymskokatolicki, dominikanin, profesor nauk teologicznych, pisarz, publicysta. Kawaler Orderu Orła Białego.
Życiorys Urodził się 19 sierpnia 1942 w Budach na Wołyniu jako drugie dziecko Józefa Salija i Agnieszki z domu Ostolskiej. Na chrzcie otrzymał imię Eugeniusz, obecne przyjął w zakonie. Ma ośmioro młodszego rodzeństwa: trzech braci oraz pięć sióstr (miał również starszą siostrę, jednak zmarła ona w dzieciństwie).
W latach 1960–1967 odbył studia teologiczne w Kolegium Filozoficzno-Teologicznym Ojców Dominikanów w Krakowie, które kontynuował w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W 1971 uzyskał doktorat, w 1979 habilitację, a w 1992 profesurę.
Śluby wieczyste złożył 29 listopada 1964, zaś święcenia kapłańskie otrzymał 25 grudnia 1966.
W 1970 został pracownikiem Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie (od 1999 Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego). W Katedrze Historii Dogmatów w latach 1970–1971 zajmował stanowisko asystenta, a w latach 1971–1979 adiunkta. Następnie w latach 1979–1989 był adiunktem, a w latach 1989–1990 docentem w Katedrze Teologii Dogmatycznej I. W 1990 został profesorem nadzwyczajnym. Objął funkcję kierownika Katedry Teologii Dogmatycznej I.
W latach 1971–1983 był duszpasterzem sekcji kultury Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie. W 1973 został współpracownikiem miesięcznika „W Drodze” przygotowującym odpowiedzi duszpasterskie do rubryki „Szukającym drogi”. W 1979 był jednym z założycieli ruchu „Gaudium vitae”. W 1982 został duszpasterzem środowisk nauczycielskich związanych z „Solidarnością”. W 1983 miał być jednym z ekspertów na Synodzie Biskupów w Rzymie, jednakże z powodu odmowy wydania paszportu nie wziął w nim udziału. Został konsultorem Komisji Nauki Wiary Episkopatu Polski i członkiem Sekcji Dogmatycznej Teologów Polskich.
W 1975 jako sygnatariusz Listu 59 wyraził sprzeciw wobec planowanych zmian w Konstytucji PRL. W latach 70. i 80. publikował w niezależnych pismach, m.in. w „Zapisie” i „Aneksie”. 20 sierpnia 1980 roku podpisał apel 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikamiApel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s]). W latach 1982–1989 działał w podziemnej Radzie Edukacji Narodowej. W 1988 został członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność”. W latach 1993–1996 był członkiem Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego.
Od 1987 członek Redakcji Mszy Świętej Radiowej. Od 25 do 27 marca 2020 prowadził telewizyjne rekolekcje wielkopostne, które nadawane były w paśmie ogólnopolskim TVP3. Były to niespełna 20-minutowe rozważania poruszające podstawowe zagadnienia wiary. Odbywały się one w czasie obowiązywania w Polsce stanu epidemii, ogłoszonego w związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa. Biskupi diecezjalni w komunikatach kierowanych do wiernych zachęcali swoich diecezjan do udziału w tych rekolekcjach, gdyż zaniechane zostało w tym czasie tradycyjne głoszenie nauk wielkopostnych w kościołach.
Wszedł w skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz PEN Clubu. W kadencji 2011–2015 był członkiem Prezydium Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk.
Autor publikacji naukowych, książek popularyzatorskich i tłumaczeń.
Odznaczenia, wyróżnienia Postanowieniem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 3 maja 2007 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, a 11 listopada 2017 otrzymał od Prezydenta RP Andrzeja Dudy Krzyż Wielki tego orderu. W 2018 został wyróżniony Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości. W 2022 został odznaczony Orderem Orła Białego.
W 1998 otrzymał nagrodę Fundacji Polcul. W 2004 został laureatem Feniksa, nagrody przyznawanej przez Stowarzyszenie Wydawców Katolickich.
W 2019 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie.
W 2020 został uhonorowany Specjalną Nagrodą Totus Tuus za „całokształt dorobku naukowego, nieoceniony wkład w formowanie katolickich elit oraz pomoc osobom prześladowanym”. 18 kwietnia 2026 otrzymał Feniksa Specjalnego jako "promotor wiary, rozumu i tożsamości."
Publikacje książkowe Czy Pan Jezus lubił budyń? Bardzo mądre pytania do Jacka Salija OP, Katowice: Księgarnia Świętego Jacka, „Mały Gość Niedzielny”, 2003. Dar Kościoła, Poznań: Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze, 2007. Dekalog, Poznań: Księgarnia Świętego Wojciecha, 1989, 1990, 1993, 1997. Dlaczego kocham Kościół?, Warszawa: Biblioteka „Więzi”, 2002. Dylematy naszych czasów, Poznań: „W Drodze”, 1994. Eseje tomistyczne, Poznań: „W Drodze”, 1998. Ewangelia Ojców Kościoła, Poznań: „W Drodze”, 2001. Ewangeliarz, Poznań: „W Drodze”; Pelplin: „Bernardinum”, 2000. Ewangeliarz dominikański, Poznań: Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze, 2012. Główne kontrowersje teologiczne wokół komunii niemowląt, Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej, 1982. Grzech, łaska, sakrament pojednania, Poznań: „W Drodze”, Kraków: „Kairos”, 2001. Gwiazdy, ludzie i zwierzęta: o godności człowieka i godności materii, Poznań: Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze, 2009. Jestem alkoholikiem. Świadectwa A[nonimowych] A[lkoholików], Poznań: „W Drodze”, 1986. Jeśli chcesz osiągnąć życie wieczne... Kazania radiowe, Warszawa: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna „Adam”, 2010. Królestwo Boże w was jest. Wybór artykułów, Poznań: W drodze”, 1980. Legendy dominikańskie, Poznań: „W Drodze”, 1982, 1985, 2002. Małżeństwo, rozwód, związki niesakramentalne, Poznań: „W Drodze”; Kraków: „Kairos”, 2000. Matka Boża, aniołowie, święci, Poznań: „W Drodze”, 2004. Miłujcie nieprzyjacioły wasze: antologia, Kraków: Wydawnictwo Arcana, 2012. Nadzieja poddawana próbom, Poznań: „W Drodze” Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów, 1998. Nasze czasy są O.K., Lublin: TN KUL, 1997. O Panu Jezusie to, co najważniejsze, Toruń: Wydawnictwo Ikona, 2014. O spowiedzi, Toruń: Wydawnictwo Ikona, 2014. Patriotyzm dzisiaj, Poznań: „W Drodze”, 2005. Po co Kościołowi papież?, Poznań: Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze, 2011. Po co nam Kościół?, Poznań: „W Drodze”, Kraków: „Kairos”, 2001. Poszukiwania w wierze, Poznań: „W Drodze”, 1992, 1998. Praca nad wiarą, Poznań: „W Drodze”, 1999. Problem odmowy służby wojskowej na Soborze Watykańskim II, Warszawa: „Dezerter”, 1987. Przystanąć w drodze, Poznań: Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W Drodze, 2014. Pytania nieobojętne, Poznań: „W Drodze”, 1986, 1988, 1993, 1997. Religie, zbawienie, prawda wiary, Poznań: „W Drodze”, Kraków: „Kairos”, 2001. Rozmowy ze świętym Augustynem, Poznań: „W Drodze”, 1985, 1997. Rozpacz pokonana, Poznań: „W Drodze”, 1983, 1998. Seks, miłość, obyczaje, Poznań: „W Drodze”, Kraków: „Kairos”, 2000. Spotkania ze Zmartwychwstałym, Warszawa: Wydawnictwo Sióstr Loretanek, 2012. Szukającym drogi, Poznań: Księgarnia Świętego Wojciecha, 1982, 1984, 1988, 1993, 1998. Śmierć, zmartwychwstanie, życie wieczne, Poznań: „W Drodze”, Kraków: „Kairos”, 2001. Świadkowie Boga. O sensie i wartości męczeństwa, Kraków: „M”, cop. 2001. Świętowanie Pana Boga, Kraków: „Znak”, 2001. Tajemnica Emmanuela dzisiaj, Poznań: „W Drodze”, 1989. Tajemnice Biblii, Poznań: „W Drodze”, 2003. Trud wolności, Kraków: „M”, 2001. Uświęcanie czasu, Poznań: W drodze Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów, cop. 2009. W ćwierćwiecze ustawy o przerwaniu ciąży, Warszawa: Kuria Metropolitalna Warszawska. Wydział Duszpasterstwa, 1980. Wiara na co dzień, Poznań: „W Drodze”, 1991. Wierność i obietnica. 65 rozmów, Kraków: Arcana, 2010. Wojna o pokój? O wojnie i pokoju widzianych oczami chrześcijanina, Kraków: „M”, 2003. Wróżby, czary, opętanie, Poznań: „W Drodze”, Kraków: „Kairos”, 2000. Wszechobecna miłość, Poznań: Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze, 2011. Wybierajmy życie!, Poznań: „W Drodze”, 2002. Wykład listu do Rzymian = Super Epistolam S. Pauli Apostoli ad Romanos, Poznań: „W Drodze”, 1987. Zło, cierpienie, nadzieja, Poznań: „W Drodze”; Kraków: „Kairos”, 2001.
Przypisy . [dostęp 2011-03-02].
Linki zewnętrzne
[dostęp 2015-02-25] Jacek Salij w katalogu Biblioteki Narodowej [dostęp 2015-02-25]
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Teologicznych PAN Kategoria:Członkowie Redakcji Mszy Świętej Radiowej Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Warszawie Kategoria:Laureaci Nagrody Totus Tuus Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy dogmatycy Kategoria:Polscy prezbiterzy dominikańscy Kategoria:Polscy teolodzy katoliccy Kategoria:Sygnatariusze Apelu 64 Kategoria:Sygnatariusze Listu 59 Kategoria:Polscy tomiści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Kategoria:Urodzeni w 1942