Daniel Naborowski herbu NabramRodzina, herbarz szlachty polskiej, t. XII, Warszawa 1915, s. 2., inna forma nazwiska: Naborovius, kryptonimy: D.N., DNCW (ur. w 1573 w Krakowie, zm. w 1640 w Wilnie) – polski poeta (wierszopis) barokowy, dyplomata i tłumacz, sędzia grodzki wileński w latach 1637–1640, cześnik wileński w latach 1635–1640Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego, spisy, t. I: Województwo wileńskie XIV–XVIII wiek, opr. H. Lulewicz, A. Rachuba, P. P. Romaniuk, pod red. A. Rachuby, Warszawa 2004, s. 695., marszałek dworu Bogusława RadziwiłłaMarek Miłuński, Zarząd dóbr Bogusława Radziwiłła w latach 1636–1669, w: Administracja i życie codzienne w dobrach Radziwiłłów (XVI­–XVIII w.). Seria Fasciculi Historici Novi, Tom IX,Warszawa 2009, s. 273., wyznawca kalwinizmu.

Życiorys Urodził się jako syn krakowskiego aptekarza. Ze względu na swoje wyznanie nie mógł studiować na Akademii Krakowskiej; kształcił się w Wittenberdze (1590–1593), Bazylei (studia medyczne ukończył w 1595), Orleanie (prawo w 1595), Strasburgu (kontynuacja studiów prawniczych od 1596) i Padwie (w 1602), gdzie pobierał prywatne nauki mechaniki u Galileusza. W czasie studiów w Strasburgu nauczał języków obcych Janusza Radziwiłła, a w 1602 został jego sekretarzem. U jego boku wziął udział w rokoszu Zebrzydowskiego. W 1610 podróżował po Europie (zwiedził Niemcy, Szwajcarię, Anglię, Francję, Włochy), brał udział w misjach dyplomatycznych księcia. Rolę sekretarza pełnił do śmierci księcia Janusza w 1620. W 1633 został mianowany marszałkiem hetmana polnego litewskiego Krzysztofa Radziwiłła. Będąc kalwinem, umacniał czynnie wyznawaną przez siebie religię na Litwie. W 1637 zyskał urząd sędziego grodzkiego w Wilnie.

W 1620 roku ożenił się. Był poliglotą, znał między innymi francuski, grekę i niemiecki.

Twórczość thumb|150px|Elżbieta Stuart Naborowski godził w swojej poezji wartości sprzeczne: renesansową pochwałę rozsądku i życia statecznego z przekonaniem o marności świata i nieuchronnym przemijaniu wszelkich zjawisk. Jego twórczość stanowi świadectwo harmonii sprzeczności, obecnych zarówno w życiu ludzkim, jak i w całym dziele stworzenia. Tworzył w nurcie motywu vanitas.

Podczas studiów w Bazylei ogłosił dwie rozprawy napisane w języku łacińskim: De temperamentis (1593) i De venenis (1594). Pierwszym znanym wierszem poety jest łaciński utwór wpisany w Wittenberdze 4 maja 1593 do pamiętnika Daniela Cramera.

Na oczy królewny angielskiej Wiersz (powstał w 1619 r.) opisuje oczy Elżbiety Stuart, małżonki elektora Fryderyka V. Napisany w formie epigramatyczniej, zawiera dwadzieścia wersów rymowanych parzyście w układzie aabb. Oparty jest na sonecie „Sur les yeux de la marquise de Monceaux” , opisującym oczy księżniczki Gabrielle d’Estrées. Stanowi przykład gradacji poetyckiej.

Wiersze Naborowskiego Awizyje domowe żałośne o tym, co się stało die 7 Julii 1607, przez jednego wysoce zacnego rokoszanina pisane (jako utwór anonimowy) Błąd ludzki Cień przypisany Ks. Ks. J.M. Januszowi Radziwiłłowi, podczaszemu naonczas W. Ks. L. A. 1607 Cnota grunt wszytkiemu Do Jego Książęcej Mości Pana... Janusza Radziwiłła Pana Mego Miłościwego Do Najjaśniejszego Władysława Zygmunta... In Werki solatium Krótkość żywota Kur na krzcinach oddany małemu wielkiej nadzieje Radziwiłłowi... Malina Marność i Na toż Pieśń ad imitationem Horatiuszowej ody „Beatus ille, qui procul negotiis” Poezje wyd. A. Brückner Róża przypisana na kolędzie Księciu Imci Krzysztofowi Radziwiłłowi Treny na śmierć Księcia Radziwiłła, kasztelana wileńskiego Tryumf Miłości. Poema Franciszka Petrarki Votum (Tęsknota ziemianina do wsi) Zwada Marsa z Kupidynem opisana wierszem... z okazyjej zwady Pana Radziejowskiego... z Panem Daniłowiczem... na bankiecie... Anni 1632

Ogłosił też zbiory poezji: Naeniae a diversis scriptae in Exequias Illustrissimi Principis Dni Janussi Radivili, wydrukowany w miejscowości Lubcz nad Niemnem (1621) Lacrumae Danielis Naborovi... (siedem utworów łacińskich), drukarnia Konrada Waldkircha.

Poza przekładem Triumfu miłości Petrarki był również tłumaczem Triumfu wiary du Bartasa, Descriptio gentium Sarbiewskiego i Pieśni Lobwassera. W poczet przekładów poety należy także zaliczyć wiersze Cień, Róża, Kalendy styczniowe oraz Kur, stanowiące emulacyjne tłumaczenia wierszy Jeana Passerata (Umbra, Rosa, Kalendae Januariae oraz Gallus), które wpisują się w nurt twórczości adoksograficznej, tj. pochwał błahych przedmiotów czy zjawisk.

Inne utwory List do protektora, ks. Janusza Radziwiłła (literacki żart), dat. z Bazylei 30 III 1610 Ks. Januszowi Radziwiłłowi... uśpionemu pamiątka, 1621 Wiersze Naborowskiego z rękopisu Wojnów, wyd. F. K. Nowakowski

Późniejsze wydania Zbiór fraszek zawarty w barokowym Wirydarzu poetyckim Jana Jakuba i Jakuba Teodora Trembeckich, opublikowanym przez Aleksandra Brücknera (Lwów 1910–11) Wybór fraszek erotycznych Smaczny kąsek w opracowaniu Waldemara Smaszcza (Białystok 1982)

Listy i materiały Sto dziewiętnaście listów do Radziwiłłów z 1608-1639 Do Janusza Radziwiłła, dat. z Bazylei 10 XII 1608 Do l. Casaubona, dat. z Królewca 10 XII 1612 Do Krzysztofa Radziwiłła, dat. 1625 (opisujący chorobę S. Rysińskiego) Dwa listy wierszowane do Janusza Radziwiłła, dat. z Wilna: 18 IX 1629, 20 IX 1630 Trzy listy do Bogusława Radziwiłła, dat. 1631 Kilka listów wierszowanych (rękopisy: Biblioteka Czartoryskich)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bazylei Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Orleanie Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Padwie Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Strasburgu Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Wittenberdze Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Cześnicy wileńscy Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Konfederaci sandomierscy (1606) Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Nabramowie Kategoria:Pisarze związani z Krakowem Kategoria:Pisarze związani z Wilnem Kategoria:Polscy pisarze barokowi Kategoria:Polscy poeci baroku Kategoria:Polscy poeci XVI wieku Kategoria:Polscy poeci XVII wieku Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury łacińskojęzycznej Kategoria:Sędziowie grodzcy wileńscy Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce (I Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1573 Kategoria:Urzędnicy Radziwiłłów herbu Trąby Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1640