Kowal (w 1870 roku Kowal-Osada) – dawna gmina wiejska istniejąca przejściowo w XIX wieku w guberni warszawskiej. Siedzibą władz gminy była osada miejska Kowal.
Gmina Kowal powstała w powiecie włocławskim, w związku z utratą praw miejskich przez miasto Kowal i przekształceniu jego w wiejską gminę Kowal w granicach dotychczasowego miastaPostanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 127).
Przez bardzo krótki czas istniały równocześnie dwie wiejskie gminy Kowal, ponieważ gmina Kowal-Wieś istniała już od 1867 rokuPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359),
W połowie 1870 roku gminę Kowal-Wieś włączono do gminy Kowal-OsadaKrótka statystyka gubernij Królestwa Polskiego obejmująca rozległość i ludność tychże gubernij oraz wykaz miast, osad i gmin (Przedruk uzupełniony ze Skorowidza do Dziennika Praw, wydanego w połowie 1870 r.). Warszawa 1870 (Uzupełnienie we wstępie) i odtąd figuruje już jedna wiejska gmina KowalSkorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, z wykazaniem: gubernii, powiatu, gminy, parafii, sądu pokoju lub gminnego, oraz najbliższej stacyi pocztowej, wraz z oddzielnym spisem gmin podług najświeższej ich liczby i nazwy ułożony, wykazujący: odległość każdej danej gminy od miasta powiatowego i sądu swojego gminnego; czy i jakie znajdują się w gminie zakłady fabryczne lub przemysłowe, szkoły itp. oraz ludność każdej gminy, obejmujący także podział sądownictwa krajowego świeżo urządzonego. T. 2.
Po I wojnie światowej Kowal stał się ponownie odrębną jednostką administracyjną (gminą miejską) po przywróceniu mu praw miejskich 7 lutego 1919 roku.
Przypisy
Kowal (gubernia warszawska) Kategoria:Historia Kowala (miasta)