Prusy Nowowschodnie () – prowincja państwa pruskiego (1795-1807) utworzona na ziemiach polskich, zagarniętych przez Prusy w III rozbiorze (1795), z wyjątkiem części terenów województw mazowieckiego i rawskiego znajdujących się na lewym brzegu Wisły, które włączono wówczas do prowincji Prusy Południowe. Powiaty mazowieckie i dobrzyńskie znajdujące się na prawym brzegu Wisły, a należące od II rozbioru do Prus Południowych, odłączono od tej prowincji i przyłączono do Prus Nowowschodnich. Ostatecznie w granicach prowincji znalazły się przedrozbiorowe: województwo płockie, ziemia dobrzyńska, część województwa mazowieckiego, znaczna część województw podlaskiego i trockiego oraz niewielka część Żmudzi. Prowincja obejmowała obszar między Wisłą, Bugiem i Niemnem o powierzchni 55 000 km² z 1 mln mieszkańców. Stolicą prowincji był Białystok.
Prusacy na zajętych terenach utworzyli dwa tymczasowe urzędy: Komisje Organizacyjne Kamer Wojny i Domen: w Płocku i Białymstoku. W 1797 roku Komisje przekształcono w kamery wojny i domen, które sprawowały władzę w departamentach (Departement der Kriegs- und Domänen-Kammer). Departamenty były zaś podzielone na powiaty. Obszar powiatów był odmienny od przedrozbiorowego. Sieć powiatów zmieniono także na obszarze przyłączonym z Prus Południowych.
Granice powiatów w większości przetrwały na obszarze Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego do czasu reformy podziału administracyjnego przeprowadzonej w 1867. mały|280x280px|Prusy Nowowschodnie na mapie Roberta Wilkinsona z 1808 r. thumb|280x280px|Królestwo Prus w 1806 (Prusy Nowowschodnie, Południowe i Okręg Nadnotecki zaznaczone na niebiesko) Podział administracyjny Stan na 1800 rok (129 miast)Holsche A C. von: Geographie und Statistik von West-, Süd- und Neu-Ostpreussen, nebst einer kurzen Geschichte des Königreichs Polen bis zu dessen Zertheilung.:
departament białostocki (86 miast) powiat białostocki (s. Białystok) 10 miast: Białystok, Choroszcz, Gródek, Janów, Jasionówka, Knyszyn, Odelsk, Sokółka, Wasilków, Zabłudów (Trzcianne nie zaliczone w 1800 do miast) powiat bielski (s. Bielsk) 5 miast: Bielsk, Boćki, Kleszczele, Narew, Orla (Rudka nie zaliczona w 1800 do miast) powiat dąbrowski (s. Dąbrowa) 10 miast: Dąbrowa, Hołynka, Korycin, Kuźnica, Lipsk, Nowy Dwór, Raczki, Sidra, Sopoćkinie, Suchowola, Sztabin powiat drohiczyński (s. Drohiczyn) 5 miast: Ciechanowiec, Drohiczyn, Mielnik, Siemiatycze, Wysokie Mazowieckie (Niemirów nie zaliczony w 1800 do miast) powiat goniądzki (s. Goniądz) 10 miast: Augustów, Goniądz, Grajewo, Jedwabne, Osowiec, Radziłów, Rajgród, Szczuczyn, Wąsosz, Wizna powiat kalwaryjski (s. Kalwaria) 8 miast: Kalwaria, Lubów, Olita, Simno, Urdomin, Wierzbołów, Wisztyniec, Wyłkowyszki powiat łomżyński (s. Łomża) 6 miast: Kolno, Łomża, Nowogród, Stawiski, Śniadowo, Zambrów powiat mariampolski (s. Mariampol) 10 miast: Balwierzyszki, Ludwinów, Mariampol, Pilwiszki, Poniemoń, Preny, Sapieżyszki, Sudargi, Szaki, Władysławów powiat suraski (s. Suraż) 3 miasta: Brańsk, Suraż, Tykocin powiat wigierski (s. Wigry) 18 miast: Bakałarzewo, Berżniki, Filipów, Jeleniewo, Krasnopol, Lejpuny, Liszków, Łoździeje, Metele, Mirosław, Przerośl, Puńsk, Sejny, Sereje, Suwałki, Szczebra, Wiejsieje, Wiżajny
departament płocki (43 miasta) powiat lipnowski (s. Lipno) 7 miast: Bobrowniki, Kikół, Lipno, Dobrzyń nad Drwęcą, Dobrzyń nad Wisłą, Rypin, Skępe powiat mławski (s. Mława) 8 miast: Bieżuń, Drobin, Kuczbork, Mława, Radzanów, Sierpc, Szreńsk, Żuromin powiat ostrołęcki (s. Ostrołęka) 7 miast: Andrzejewo, Brok, Czyżew, Myszyniec, Nur, Ostrołęka, Ostrów powiat przasnyski (s. Przasnysz) 5 miast: Chorzele, Ciechanów, Janowo, Niedzbórz, Przasnysz powiat pułtuski (s. Pułtusk) 7 miast: Maków, Nasielsk, Nowe Miasto, Pułtusk, Różan, Serock, Wyszków powiat wyszogrodzki (s. Wyszogród) 9 miast: Bielsk, Bodzanów, Czerwińsk, Płock, Płońsk, Raciąż, Sochocin, Wyszogród, Zakroczym
W 1807 roku (traktat tylżycki) część departamentu białostockiego (obwód białostocki) włączono do Rosji, pozostałą część departamentu białostockiego wraz z departamentem płockim do Księstwa Warszawskiego.
Wykaz miast 1800