Halotan () – organiczny związek chemiczny, fluorowcowa pochodna etanu. Ma silne działanie anestetyczne. Jest stosowany we wziewnym znieczuleniu ogólnym, samodzielnie lub w połączeniu z innymi anestetykami. W temperaturze pokojowej jest to niepalna, bezbarwna ciecz o temperaturze wrzenia ok. 50 °C.
Działanie Charakteryzuje się silnym działaniem anestetycznym, słabym przeciwbólowym i niewielkim działaniem zwiotczającym na mięśnie szkieletowe. W mieszaninie łączony jest z powietrzem, tlenem lub z mieszaniną tlen–podtlenek azotu i w ciągu kilku minut wywołuje znieczulenie, którego głębokość jest proporcjonalna do zastosowanego stężenia. Znieczulenie chirurgiczne odpowiada ok. 0,7–1,0% obj. halotanu w mieszaninie oddechowej. Szybko wydala się przez płuca w ok. 80%, pozostała część jest metabolizowana w wątrobie i wydalana przez nerki.
Interakcje Potęguje działanie i tubokuraryny. Wzmaga toksyczne działanie fenytoiny. Uczula mięsień sercowy na środki beta-adrenergiczne i sympatykomimetyki. Adrenalina podana pozajelitowo, szczególnie dożylnie, wywołać może ciężkie zaburzenia rytmu serca z migotaniem komór. Morfina wzmaga depresyjne działanie halotanu na ośrodek oddechowy. Zwiększa wrażliwość na insulinę, nasila działanie glikozydów nasercowych. Zmniejsza reakcję organizmu w odpowiedzi na hipowolemię.
Przeciwwskazania wstrząs oligowolemiczny wysokie ciśnienie wewnątrzczaszkowe nadczynność tarczycy choroby wątroby pierwszy trymestr ciąży okres porodu u chorych z podwyższoną temperaturą ciała ostrożnie stosuje się w cukrzycy Nie należy stosować łącznie z: chloropromazyną, adrenaliną i innymi sympatykomimetykami, środkami beta-adrenergicznymi.
Działania niepożądane Działa depresyjnie na układ sercowo-naczyniowy powodując bradykardię (znaczne zwolnienie czynności serca, nawet do ok. 30/min) oraz na oddychanie powodując (zmniejszenie częstości i głębokości oddechów). Zaburza działanie baroreceptorów. Powoduje zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego i naczyń krwionośnych, co prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego oraz zmniejszenia objętości wyrzutowej serca, a także może powodować zaburzenia rytmu. Obniża napięcie mięśnia macicy w ciąży, zwiększając ryzyko krwotoku poporodowego, oraz zmniejsza napięcie mięśni jelit. Przedawkowanie może prowadzić do uszkodzenia czynności nerek i toksycznego uszkodzenia wątroby, niekiedy z żółtaczką. Halotan w ok. 80% wydalany jest przez płuca. Pozostała część ulega metabolizmowi w wątrobie, głównie na drodze oksydacyjnej, z wytworzeniem metabolitów częściowo reaktywnych. W rzadkich przypadkach może dojść do ciężkiego uszkodzenia wątroby. Możliwość rozwoju zespołu hipertermii złośliwej. Wzrost ciśnienia śródczaszkowego. Dreszcze podczas wybudzania.
Dawki Wprowadzenie do znieczulenia: 2–4% obj. Utrzymanie znieczulenia: 0,5–2,0% obj. w połączeniu z innymi anestetykami.
Przypisy
Kategoria:Leki stosowane w anestezjologii Kategoria:Leki z listy leków podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia Kategoria:Związki fluoroorganiczne z grupą trifluorometylową Kategoria:Związki chloroorganiczne Kategoria:Związki bromoorganiczne