Gynandromorf ( gynē, γυναικος gynaikos „kobieta”; ανηρ anēr, ανδρος andros „mężczyzna”; μορφη morphē „forma, wygląd”) – organizm mający jednocześnie męskie i żeńskie cechy płciowe. Termin ten jest używany głównie w entomologii. Gynandromorfizm można zaobserwować u motyli, ciem i innych owadów z powodu ich wyraźnego dymorfizmu płciowego. Przypadki gynandromorfizmu stwierdzono także u skorupiaków, zwłaszcza homarów i krabów oraz u ptaków, takich jak m.in. zeberka timorska (Taeniopygia guttata), amadyniec (Erythrura gouldiae) i łuszcz strojny (Pheucticus ludovicianus).
Rodzaje rozmieszczenia tkanek męskich i żeńskich thumb|200px|Samica pająka (Drassodes saccatus) z samczymi lewymi nogogłaszczkami – przykład gynandromorfizmu mozaikowego Gynandromorf może mieć dwustronną asymetrię, kiedy jedna połowa (lewa lub prawa) organizmu wykazuje cechy płci męskiej, zaś druga połowa – cechy płci żeńskiej. Gynandromorfizm z asymetrią dwustronną powstaje bardzo wcześnie, kiedy organizm składa się z 8 do 64 komórek. W późniejszym czasie powstaje gynandromorf mozaikowy, u którego cechy męskie i żeńskie nie są już tak wyraźnie rozdzielone.thumb|200px|Heteropteryx dilatata (straszyk olbrzymi), gynandromorf thumb|200px|Pieris rapae
W kulturze popularnej W swojej autobiografii Speak, Memory autor i badacz motyli Vladimir Nabokov opisał przypadki gynandromorfizmu u motyli, męskich po jednej stronie, żeńskich po drugiej, które złapał jako młodzieniec w Rosji, na rodzinnej posesji. W powieści Kim Stanley Robinson 2312, niektórzy ludzie decydują się zamienić się w funkcyjne gynandromorfy. Przykładowo, jej protagonistka, Swan Er Hong, to gynandromorf. Urodziła się jako kobieta i identyfikuje się jako takowa, była matką dla swoich dzieci, ale była również ojcem dzieci, po uzyskaniu męskich organów rozrodczych.
Zobacz też hermafrodyta interpłciowość chimera androgynia (różne znaczenia)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Płeć Kategoria:Morfologia (biologia)