Krys Pawlowski (Krystyna Pawłowska, ur. ok. 1927 w Polsce, zm. w marcu 2004 w Mareeba, północny Queensland) – australijska łowczyni i hodowca krokodyli, później obrończyni praw zwierząt.
Życiorys 13-letnia Krystyna, wraz z babką, matką i siostrą, trafiły do obozu na Syberii po tym jak ich ojciec został aresztowany przez Rosjan w 1940 r. Dwa i pół roku później, w wyniku ewakuacji Polaków z ZSRR kobiety trafiły do Brytyjskiej Afryki Wschodniej. Tam Krystyna poznała swojego pierwszego męża i urodziła dwóch synów, Stefana i Jerzego. Rodzina wyjechała do Anglii, a Krystyna wraz z mężem wyemigrowała do Perth w Australii, gdzie urodziła córkę Barbarę. Małżeństwo wkrótce się rozpadło, a Krystyna musiała utrzymywać rodzinę z wynajmu pokojówRobert Reid, Croc!: Savage Tales from Australia's Wild Frontier. Allen & Unwin, 2008.
W 1955 r. poznała Rona, także emigranta z Polski, który w czasie wojny działał w ruchu oporu, a aresztowany uciekł z niemieckiego obozu na Słowacji. Najpierw służył w armii amerykańskiej, a po wojnie wyjechał do Australii i trafił do Perth. Tam poznał Krystynę i wkrótce się pobrali. Ron był wówczas poszukiwaczem złota i myśliwym. Zostali łowcami krokodyli po tym, jak Ron korzystnie sprzedał skórę krokodyla, którego zastrzelił, by bronić kąpiącą się czteroletnią córkęArtykuł w The Austarlian. Oprócz polowania, chwytali także żywe krokodyle, które sprzedawali do cyrków. Krystyna zdobyła miano "One Shot Krys" (Krystyna Jeden Strzał), z powodu niezwykłej celności strzałów, bardzo istotnej przy polowaniach na grubokościste krokodyle. Różne źródła mówią, że w swoim życiu upolowała 5000 (lub nawet 10000) tych gadówSteve Irwing's nothing on One Shot Krys - artykuł w The Age.
W lipcu 1957 r. w okolicach Norman River (w pobliżu Zatoki Carpentaria) Krys upolowała największego do dziś spotkanego krokodyla, o długości 8,63 m. Trafiła z tego powodu do Księgi rekordów Guinnessa.
Była także wypychaczem zwierząt, ale w późniejszych latach skupiła się raczej na zachowaniu krokodyli przy życiu. W 1965 r. wraz z mężem w okolicach Karumba założyli pierwszą krokodylą farmę w Australii, gdzie zajmowali się pionierskimi badaniami nad wylęgiem i hodowlą młodych krokodyli. Później propagowała idee zachowania dzikich zwierząt przy życiu, protestując przeciwko przemysłowemu wykorzystywaniu skór krokodyli. Wraz z mężem, wówczas znanym filmowcem dokumantalistą, podróżowała po Australii i USA z odczytami i projekcjami. Wystosowali także apel do ONZ przeciwko eksterminacji krokodyli.
Bibliografia B. Żongołłowicz, "Łowcy krokodyli... znad Wisły", Nowy Dziennik (Nowy Jork) 25 stycznia 2006
Linki zewnętrzne
Przypisy
Kategoria:Polonia w Australii Kategoria:Australijczycy pochodzenia polskiego Kategoria:Więźniowie radzieckich łagrów Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Zmarli w 2004