Mistrzostwa Polski w hokeju na lodzie

Mistrzostwa Polski w hokeju na lodzie mężczyzn (MP) – cykliczne, krajowe rozgrywki sportowe, organizowane regularnie co roku (co sezon, z kilkoma wyjątkami) przez Polski Związek Hokeja na Lodzie (w latach 1927–1999), a od 1999 przez Polską Ligę Hokejową dla polskich męskich klubów hokeja na lodzie, mające na celu wyłonienie najlepszego z nich. Od samego początku rywalizacja stojąca najwyżej w hierarchii polskiego hokeja.

Historia Okres międzywojenny Hokej na lodzie w wersji kanadyjskiej na ziemiach polskich był uprawiany od początku XX wieku, jednak organizacyjnie rozwinął się kilka lat po odzyskaniu niepodległości. 16 stycznia 1924 roku, z inicjatywy Polskiego Związku Łyżwiarskiego, została utworzona Komisja Organizacyjna Polskiego Związku Hockeyowego. W tym czasie prężnie rozwijały się ośrodki hokejowe w Warszawie, Krakowie i Lwowie, gdzie powstało kilkanaście klubów. Rozgrywały one między sobą mecze w oparciu o przetłumaczone na język polski międzynarodowe przepisy gry w hokeja na lodzie. 21 lutego 1925 roku podczas, zorganizowanego w Warszawie, Walnego Zgromadzenia przedstawiciele czterech stołecznych klubów: Akademickiego Związku Sportowego, Polonii, Warszawianki oraz Warszawskiego Towarzystwa Łyżwiarskiego powołali Polski Związek Hokeja na Lodzie. Prezesem został wybrany inż. Wacław Znajdowski.

Pierwsze mistrzostwa Polski Związek po kilku tygodniach przygotował regulamin rozgrywek o mistrzostwo kraju i jeszcze w tym samym roku rozpoczął zmagania. Inauguracyjnych mistrzostw Polski (1925/1926) jednak nie dokończono. Pomiędzy grudniem 1925 a lutym 1926 rozegrano bowiem jedynie fazę eliminacyjną, zaś planowanego na 19–21 lutego 1926 turnieju finałowego nie przeprowadzono w wyniku uzgodnień dokonanych przez zakwalifikowane do niego kluby.

Drugie mistrzostwa Polski odbyły się w 1927 roku, a poprzedziły je rozgrywki na szczeblu okręgowym. Mistrzowie pięciu okręgów: lwowskiego (Pogoń), poznańskiego (PKŁ), krakowskiego (Cracovia), warszawskiego (AZS) oraz pomorskiego (TKS) w dniach 21-23 stycznia 1927 roku w Zakopanem rywalizowali o tytuł Mistrza Polski. W mistrzostwach udział wzięła również drużyna Warszawskiego Towarzystwa Łyżwiarskiego. Z rywalizacji wycofała się drużyna TKS Toruń, która z powodu problemów z dojazdem dotarła do Zakopanego pierwszego dnia mistrzostw o godz. 21.00. Hokeiści rozgrywali swoje mecze na niewymiarowym i źle przygotowanym lodowisku Szkoły Zdobniczej. W zmaganiach zwyciężyła drużyna AZS Warszawa, w której w większości występowali reprezentanci Polski. Hokeiści AZS-u przewyższali rywali pod względem technicznym, taktycznym oraz w sprzęcie hokejowym. Większość drużyn nie miała jednolitych strojów, używała zamiast łyżew hokejowych, łyżwy do jazdy figurowej lub półpanczenów, a bramkarze zamiast bramkarskich, używali zwykłych kijów hokejowych.

Próba utworzenia ligi mały|Mecz o mistrzostwo Polski w 1928 roku pomiędzy Pogonią Lwów a Legią Warszawa Od pierwszego w historii zakończonego sezonu zmagań o tytuł mistrza Polski (tj. w 1927) do edycji 1954/1955 rozgrywki, mające na celu wyłonienie najlepszej drużyny hokejowej w Polsce, toczyły się dwuetapowym systemem nieligowym. W pierwszej fazie MP wszystkie zespoły walczyły w poszczególnych okręgach (w ich skład wchodziły po dwa lub trzy województwa), a najlepsze ekipy uzyskiwały awans do centralnego turnieju finałowego MP. Odbywał się on w jednym miejscu, w ciągu 2-3 dni, a jego zwycięzca otrzymywał tytuł mistrzowski.

W 1928 roku mistrzostwa Polski ponownie odbyły się w Zakopanem. Wzięły w nich udział zwycięzcy pięciu okręgów: Legia Warszawa, TKS Toruń, Pogoń Lwów, AZS Wilno, Cracovia oraz obrońca tytułu AZS Warszawa. Ze względu na przygotowania reprezentacji Polski do Igrzysk Olimpijskich w Sankt Moritz, turniej finałowy odbył się w dniach 6–9 stycznia. Przed rozpoczęciem rozgrywek z rywalizacji wycofała się Cracovia. Podobnie jak przed rokiem mistrzostwo Polski wywalczyli hokeiści AZS Warszawa, pokonując wysoko wszystkich przeciwników. W 1929 roku turniej finałowy został rozegrany w Krynicy.

W 1938 po raz pierwszy oficjalnie podjęto w Polsce próbę powołania ligi hokejowej, jednak planów nie udało się sfinalizować, m.in. na skutek wybuchu II wojny światowej.

Sezon 1949/1950 był rozgrywany pod nazwą Liga PZHL. Edycja 1950/1951 była prowadzona w ramach Mistrzostw Polski Zrzeszeń Sportowych. W 1955 władze Polskiego Związku Hokeja na Lodzie podjęły decyzję o gruntownej reformie systemu rozgrywek o MP i wprowadzeniu w jej ramy modelu ligowego. Dlatego od sezonu 1955/1956 do dziś rywalizacja o miano najlepszej drużyny w Polsce toczona jest w formule ligowej: od edycji 1955/1956 do sezonu 1998/1999 nosiła ona miano I ligi, zwanej również Ekstraklasą (zarządzanej przez Polski Związek Hokeja na Lodzie), od edycji 1999/2000 do sezonu 2012/2013 prowadzona była – jako liga zawodowa – pod szyldem Ekstraligi (zarządzanej przez Polską Ligę Hokejową Sp. z o.o.), od edycji 2013/2014 do chwili obecnej prowadzona jest ona – jako liga zawodowa – pod nazwą Polska Hokej Liga (zarządzana przez Polską Hokej Ligę Sp. z o.o.).

Sezon PHL 2019/2020 został przedwcześnie zakończony z powodu epidemii koronawirusa, a medale mistrzostw Polski zostały przyznane w sposób uznaniowy w oparciu o klasyfikację ligową w tabeli po sezonie zasadniczym.

Medaliści thumb|Trofeum za mistrzostwo Polski w hokeju na lodzie mężczyzn.

Sezon Złoty medal Srebrny medal Brązowy medal1926 Mistrzostw Polski nie dokończonoRozegrano jedynie fazę eliminacyjną, zaś planowanego na 19–21 lutego 1926 turnieju finałowego nie przeprowadzono w wyniku uzgodnień dokonanych przez zakwalifikowane do niego kluby..19271AZS WarszawaWTŁ WarszawaPogoń Lwów19282AZS WarszawaLegia WarszawaTKS Toruń19293AZS WarszawaPogoń LwówLegia Warszawa19304AZS WarszawaPogoń LwówLegia Warszawa19315AZS WarszawaLegia WarszawaAZS Poznań1932 Mistrzostwa Polski nie odbyły sięZ powodu przygotowań reprezentacji do udziału w turnieju hokejowym podczas zimowych igrzysk olimpijskich w Lake Placid..19331Legia Warszawa —AZS Poznań1Pogoń Lwów19341AZS PoznańCzarni LwówLechia Lwów19351Czarni LwówLechia LwówCracovia1936 Mistrzostwa Polski nie odbyły sięWarunki atmosferyczne uniemożliwiły przeprowadzenie rywalizacji..19371CracoviaWarszawiankaKTH Krynica1938 Mistrzostwa Polski nie odbyły sięZ uwagi na plany dotyczące utworzenia ligi..19391Dąb KatowiceWarszawiankaOgnisko Wilno19462CracoviaŁKS ŁódźSiła Giszowiec19473CracoviaWisła KrakówŁKS Łódź19484CracoviaMistrzostwa Polski nie odbyły się, tytuł przyznano MP 1947Po powrocie reprezentacji z turnieju hokejowego zimowych igrzysk olimpijskich w Sankt Moritz, warunki atmosferyczne uniemożliwiły przeprowadzenie rywalizacji..19495CracoviaKTH KrynicaLegia Warszawa19501KTH KrynicaGórnik JanówKolejarz Toruń19512Legia WarszawaUnia KrynicaOgniwo KrakówGórnik Janów19523Legia WarszawaGórnik JanówKTH Krynica19534Legia WarszawaKTH KrynicaGórnik Janów19545Legia WarszawaGwardia BydgoszczGórnik Janów19556Legia WarszawaGwardia BydgoszczGórnik Katowice19567Legia WarszawaGórnik KatowiceStart Katowice19578Legia WarszawaGórnik KatowiceKTH Krynica19581Górnik KatowiceLegia WarszawaPodhale Nowy Targ19599Legia WarszawaGórnik KatowiceŁKS Łódź19602Górnik KatowiceLegia WarszawaPodhale Nowy Targ196110Legia WarszawaGórnik KatowicePodhale Nowy Targ19623Górnik KatowiceLegia WarszawaPodhale Nowy Targ196311Legia WarszawaPodhale Nowy TargGórnik Katowice196412Legia WarszawaPodhale Nowy TargPolonia Bydgoszcz19654GKS KatowiceWcześniej jako Górnik KatowiceLegia WarszawaPolonia Bydgoszcz19661Podhale Nowy TargLegia WarszawaGKS Katowice196713Legia WarszawaGKS KatowicePomorzanin Toruń19685GKS KatowicePomorzanin ToruńPodhale Nowy Targ19692Podhale Nowy TargGKS KatowicePomorzanin Toruń19706GKS KatowicePodhale Nowy TargBaildon Katowice19713Podhale Nowy TargNaprzód JanówŁKS Łódź19724Podhale Nowy TargBaildon KatowiceNaprzód Janów19735Podhale Nowy TargNaprzód JanówBaildon Katowice19746Podhale Nowy TargBaildon KatowiceNaprzód Janów19757Podhale Nowy TargBaildon KatowiceGKS Katowice19768Podhale Nowy TargBaildon KatowiceNaprzód Janów19779Podhale Nowy TargNaprzód JanówBaildon Katowice197810Podhale Nowy TargZagłębie SosnowiecNaprzód Janów197911Podhale Nowy TargZagłębie SosnowiecŁKS Łódź19801Zagłębie SosnowiecPodhale Nowy TargŁKS Łódź19812Zagłębie SosnowiecPodhale Nowy TargGKS Tychy19823Zagłębie SosnowiecPodhale Nowy TargNaprzód Janów19834Zagłębie SosnowiecPolonia BytomGKS Tychy19841Polonia BytomZagłębie SosnowiecPodhale Nowy Targ19855Zagłębie SosnowiecPolonia BytomPodhale Nowy Targ19862Polonia BytomPodhale Nowy TargNaprzód Janów198712Podhale Nowy TargPolonia BytomNaprzód Janów19883Polonia BytomGKS TychyZagłębie Sosnowiec19894Polonia BytomNaprzód JanówPodhale Nowy Targ19905Polonia BytomPodhale Nowy TargZagłębie Sosnowiec19916Polonia BytomUnia OświęcimPodhale Nowy Targ19921Unia OświęcimNaprzód JanówPodhale Nowy Targ199313Podhale Nowy TargUnia OświęcimPolonia Bytom199414Podhale Nowy TargUnia OświęcimGórnik Katowice199515Podhale Nowy TargUnia OświęcimKKH Katowice199616Podhale Nowy TargUnia OświęcimTTH Toruń199717Podhale Nowy TargUnia OświęcimKKH Katowice19982Unia OświęcimPodhale Nowy TargKKH Katowice19993Unia OświęcimKTH KrynicaPodhale Nowy Targ20004Unia OświęcimPodhale Nowy TargKTH Krynica20015Unia OświęcimGKS KatowicePolonia Bytom20026Unia OświęcimGKS KatowiceGKS Tychy20037Unia OświęcimGKS KatowiceStoczniowiec Gdańsk20048Unia OświęcimPodhale Nowy TargGKS Tychy20051GKS TychyUnia OświęcimCracovia20066CracoviaGKS TychyPodhale Nowy Targ200718Podhale Nowy TargGKS TychyCracovia20087CracoviaGKS TychyPodhale Nowy Targ20098CracoviaGKS TychyPodhale Nowy Targ201019Podhale Nowy TargCracoviaGKS Tychy20119CracoviaGKS TychyUnia Oświęcim20121KH SanokCracoviaUnia Oświęcim201310CracoviaJKH GKS JastrzębieGKS Tychy20142KH SanokGKS TychyJKH GKS Jastrzębie20152GKS TychyJKH GKS JastrzębieMMKS Podhale Nowy Targ201611CracoviaGKS TychyPodhale Nowy Targ201712CracoviaGKS TychyPolonia Bytom20183GKS TychyGKS KatowicePodhale Nowy Targ20194GKS TychyCracoviaGKS Katowice2020Medale zostały przyznane w sposób uznaniowy.5GKS TychyUnia OświęcimJKH GKS Jastrzębie, GKS Katowice20211JKH GKS JastrzębieCracoviaGKS Tychy20227GKS KatowiceUnia OświęcimJKH GKS Jastrzębie20238GKS KatowiceGKS TychyUnia Oświęcim20249Unia OświęcimGKS KatowiceGKS Tychy20256GKS TychyGKS KatowiceJKH GKS Jastrzębie20267GKS TychyGKS KatowiceZagłębie Sosnowiec

Tabela medalowa +p.Nazwa KlubuIIIIII=1.Podhale Nowy Targ191117472.Legia Warszawa1373233.Cracovia (Ogniwo Kraków)1244204.Unia Oświęcim993215.GKS Katowice (Górnik Katowice)81310316.GKS Tychy7108257.Polonia Bytom633128.Zagłębie Sosnowiec533119.AZS Warszawa500510.KH Sanok200211.KTH Krynica (Unia Krynica)144912.JKH GKS Jastrzębie124613.Pogoń Lwów121414.Czarni Lwów110215.AZS Poznań102316.Dąb Katowice100117.Naprzód Janów0571218.Baildon Katowice043719.Górnik Janów023520.Polonia Bydgoszcz (Gwardia Bydgoszcz)022421.Warszawianka020222.ŁKS Łódź0156KH Toruń (Pomorzanin Toruń)015624.Lechia Lwów011225.WTŁ Warszawa0101Wisła Kraków010127.Stoczniowiec Gdańsk0011Start Katowice0011Ognisko Wilno0011Siła Giszowiec0011

Bilans klubów

Liczbatytułów Nazwa klubu Lata triumfów 19 Podhale Nowy Targ 1966, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1978, 1979, 1987, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 2007, 2010 13 Legia Warszawa 1933, 1951, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1959, 1961, 1963, 1964, 1967 12 Cracovia 1937, 1946, 1947, 1948, 1949, 2006, 2008, 2009, 2011, 2013, 2016, 2017 9 Unia Oświęcim 1992, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2024 8 Górnik/GKS Katowice 1958, 1960, 1962, 1965, 1968, 1970, 2022, 2023 7 GKS Tychy 2005, 2015, 2018, 2019, 2020, 2025, 2026 6 Polonia Bytom 1984, 1986, 1988, 1989, 1990, 1991 5 AZS Warszawa 1927, 1928, 1929, 1930, 1931 5 Zagłębie Sosnowiec 1980, 1981, 1982, 1983, 1985 2 KH Sanok 2012, 2014 1 Pogoń Lwów 1933 1 AZS Poznań 1934 1 Czarni Lwów 1935 1 Dąb Katowice 1939 1 KTH Krynica 1950 1 JKH GKS Jastrzębie 2021

Zobacz też Ekstraliga polska w hokeju na lodzie Polska Hokej Liga