Zakłady Artystyczno-Badawcze (ZAB) – eksperymentalna jednostka projektowo-dydaktyczna działająca w latach 1954–1977 na Wydziale Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.
Historia Zakłady zostały powołane 1 stycznia 1954 r. przez rektora ASP Mariana Wnuka (Zakłady Doświadczalne) i działały w ramach nowo powołanego Wydziału Architektury Wnętrz. Zostały stworzone dla realizacji zleceń Polskiej Izby Handlu Zagranicznego. Główną postacią zakładów był Jerzy Sołtan. Tworzył on wyjątkową w czasach realizmu socjalistycznego enklawę awangardy sztuk projektowych, gromadząc wokół siebie artystów z różnych dziedzin: malarzy, rzeźbiarzy, architektów oraz grafików. W unikalnej „metodzie integracyjnej”, we współpracy ze studentami, powstawały awangardowe projekty architektoniczne, wnętrzarskie i wzornictwa przemysłowego. Były nacechowane nowoczesnymi ideami: systemem Modulor Le Corbusiera, Teorią formy otwartej Oskara Hansena i metodą zespołowej pracy Waltera Gropiusa (metoda integracyjna).
Lata 60. XX wieku były latami odchodzenia od idei dydaktycznych zakładów na rzecz „produkcji”, coraz częstszych wyjazdów zagranicznych Sołtana i emigracją do USA w 1967 r. Ostatecznie Zakłady Artystyczno-Badawcze pozostały tylko w formalnym związku z uczelnią i wraz z powstaniem Wydziału Wzornictwa Przemysłowego w 1977 r. zostały rozwiązane.
Projekty i artyści (wybór) Zespół sportowy „Warszawianka” (Wojciech Fangor, Jerzy Sołtan, Zbigniew Ihnatowicz). Pawilon „Tropik” na targi w Damaszku (Oskar Hansen, Lech Tomaszewski) 1954–1956. Pawilon na wystawę Expo'58 w Brukseli (Jerzy Sołtan, Zofia Hansen, Zofia Antosik, Witold Janowski, Jan Kosiński, Krzysztof Meisner, Lechosław Rosiński). Ambasada polska w Pekinie. Pylony wejściowe terenów Targów Poznańskich 1956 (Magdalena Abakanowicz). Aparat fotograficzny Alfa, proj. Krzysztof Meisner i Olgierd Rutkowski, 1959. Obudowa pierwszego tranzystorowego komputera dla PAN (Siemek, Cieślar, Rutkowski, Wróblewski). Bar „Wenecja” 1961 (J. Sołtan, Z. Ihnatowicz). Wnętrze dworca kolejowego Warszawa Śródmieście, proj. Zbigniew Ihnatowicz, Jerzy Sołtan, Wojciech Fangor, 1963. Magnetowid MTV-10, ZRK 1969
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Jednostki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie