Anastazy z Synaju, również Anastazy Synaita lub Anastazy Synajski, cs. Prepodobnyj Anastasij, igumien Sinajskoj gory (ur. ok. 610 w Aleksandrii, zm. przed 700 na Górze Synaj) – egzegeta chrześcijański, jeden z ważniejszych wschodnich, greckojęzycznych pisarzy kościelnych VII wieku, kapłan, mnich, opat klasztoru św. Katarzyny na Synaju, czczony jako święty przez Kościół prawosławny jak i katolicki.
Nie należy mylić go z wcześniej żyjącym mnichem z klasztoru św. Katarzyny, późniejszym patriarchą Aleksandrii, Anastazym I (zm. 599).
Spuścizna teologiczna Podstawowe dzieła Anastazego to: Viae Dux (w obronie Chalcedońskiego Credo) Qaestiones et Responsiones Hexaemeron (PG 89,963) Homilia I, II, III de creatione hominis Narrationes
W Heksameronie przestrzega przed zbyt literalnym odczytaniem opisu z Księgi Rodzaju. W ten błąd popadają wszyscy ci, którzy nie potrafią duchowo odczytać opowiadania o owocach i drzewach w raju. Podobnie jak Manichejczycy i Ofici, czczą oni węża jako dobroczyńcę, który dostarczył ludziom pożywienia, dzięki któremu otworzyły się im oczy. Dzięki wężowi doszło do pożycia małżeńskiego, a w konsekwencji także i świata. W tej logice również i Wcielenie Syna Bożego zawdzięczamy wężowi.
Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele prawosławnym i greckokatolickim, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, obchodzone jest 20 kwietnia/3 maja, tj. 3 maja według kalendarza gregoriańskiego.
Niektóre źródła podają dzień 21 kwietnia, jako dzień pamięci w Kościele katolickim prawdopodobnie za Baroniuszem.
Zobacz też kult świętych wstawiennictwo świętych święci i błogosławieni Kościoła katolickiego święci prawosławni
Przypisy St. Anastasius the Sinaite - Catholic Online prep. Anastazy Synaita na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz) Anastazy I, patriarcha antiocheński na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)
Heksameron 10 (PG 89, 1021 BC) oraz 11 (PG 89,1044 B); por. A. Orbe SJ, El Pecado Original y el matrimonio en la teologia del II s., "Gregorianum", 45 (1964), s. 468-469 podwójne datowanie
Linki zewnętrzne Anastasius vom Sinai - Ökumenisches Heiligenlexikon
Kategoria:Ojcowie Kościoła Kategoria:Święci prawosławni Kategoria:Święci katoliccy Kategoria:Urodzeni w VII wieku Kategoria:Zmarli w VII wieku Kategoria:Klasztor Świętej Katarzyny Kategoria:Ludzie związani z kalifatem Umajjadów Kategoria:Ludzie urodzeni w Aleksandrii