Zdzisław Antoni Kaczmarczyk (ur. 19 sierpnia 1911 w Krakowie, zm. 9 sierpnia 1980 w Poznaniu) – polski prawnik, historyk, niemcoznawca, zaangażowany w procesy polonizacji i zagospodarowywania Ziem Północnych i Zachodnich, dyrektor Instytutu Zachodniego w Poznaniu w latach 1964–1965, prezes Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w latach 1975–1980, poseł na Sejm PRL III kadencji.
Życiorys Syn Kazimierza (dyrektora Archiwum Państwowego w Poznaniu) i Władysławy z domu Nicolai. Ukończył gimnazjum w Poznaniu (1929). Następnie studiował prawo na Uniwersytecie Poznańskim. W 1933 otrzymał dyplom magistra praw. Rozpoczął pracę jako asystent w Katedrze Historii Ustroju Polski UP i w 1936 otrzymał stopień doktora. W 1938 ożenił się z Marią Tensiorowską (geograf i nauczycielką), z którą miał córkę Elżbietę. Do 1939 awansował na starszego asystenta.
Podczas II wojny światowej habilitował się w Warszawie na Uniwersytecie Ziem Zachodnich (1944). Brał udział w tajnym nauczaniu.
W 1946 został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a w 1957 – zwyczajnym.
Sprawował kierownicze funkcje w Poznańskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk (w latach 1975–1980), Polskim Towarzystwie Historycznym, Instytucie Zachodnim (jako jeden z założycieli, sekretarz w latach 1946–1958, a w latach 1964–1965 dyrektor), Klubie Demokratycznej Profesury. Od 1954 był redaktorem naczelnym Studiów i Materiałów do Dziejów Wielkopolski i Pomorza. W latach 1961–1965 pełnił mandat posła na Sejm PRL z ramienia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej z okręgu Poznań.
Do grona jego uczniów należeli m.in. Edwin Rozenkranz (późniejszy profesor Uniwersytetu Gdańskiego), a także Zofia Kulejewska (1928–2011, profesor Uniwersytetu Szczecińskiego).
Został pochowany na Cmentarzu Junikowo w PoznaniuWyszukiwarka grobów w Poznaniu..
Publikacje Kolonizacja niemiecka na Wschód od Odry, 1949Kronika Miasta Poznania podaje 1945.. Polska czasów Kazimierza Wielkiego, Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 1964. Miasta Dalmatyńskie do początku XV wieku, Poznań: Polska Akademia Nauk, 1976.
Odznaczenia i nagrody 1954 – Złoty Krzyż Zasługi. 1955 – Medal 10-lecia Polski Ludowej. 1959 – Medal Komisji Edukacji Narodowej 1960 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1960 – Odznaka Honorowa Miasta Poznania 1961 – Lubuska Nagroda Kulturalna 1962 – Odznaka Grunwaldzka 1963 – Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego 1964 – odznaka honorowa „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego” 1966 – Nagroda Indywidualna I stopnia 1973 – Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki 1974 – Medal Uniwersytetu w Liège 1976 – Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” 1977 – Nagroda Indywidualna I stopnia 1977 lub 1978Według Biuletynu PAN w 1978. – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Przypisy
Bibliografia Henryk Olszewski: Zdzisław Kaczmarczyk 1911–1980, Poznań 2005. Paweł Dembiński, Jarosław Matysiak: Materiały Zdzisława Kaczmarczyka (s. 110–140); w: Biuletyn Archiwum PAN nr 48, Warszawa 2007. , fot. , fot.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Poznaniu Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Grunwaldzką Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Miasta Poznania Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego” Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu na Junikowie Kategoria:Polscy historycy prawa Kategoria:Polscy niemcoznawcy Kategoria:Posłowie z okręgu Poznań (PRL) Kategoria:Prezesi Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 1980