19 Armia () – związek operacyjny Armii Czerwonej z okresu II wojny światowej.
Historia Pierwsze formowanie Armia została sformowana w czerwcu 1941 roku w Północnokaukaskim Okręgu Wojskowym. Dnia 26 czerwca włączona została w skład armii rezerwowych Naczelnego Dowództwa.
W dniu 2 lipca 1941 roku weszła w skład Frontu Zachodniego i skierowano ją do walk w rejonie Witebska, a następnie wzięła udział w walkach pod Smoleńskiem.
Następnie wzięła udział w walkach obronnych w rejonie Wiaźmi w dniach od 2 do 13 października. W czasie tych walk znalazła się w okrążeniu w rejonie Jelni. W czasie wychodzenia z okrążenia armia poniosła ciężkie straty, m.in. w dniu 14 października został ciężko ranny i dostał się do niewoli jej dowódca gen. por. Michaił Łukin.
Resztki oddziałów armii wyszły na możejską linię obrony. Z powodu dużych strat poniesionych w walkach w dniu 20 października armia została rozwiązana.
Drugie formowanie Ponownie została sformowana rozkazem z dnia 20 listopada 1941 roku, z oddziałów znajdujących się w dyspozycji Naczelnego Dowództwa. W dniu 23 listopada została przemianowana w 1 Armię Uderzeniową.
Trzecie formowanie Po raz trzeci została sformowana w dniu 4 kwietnia 1942 rozkazem Naczelnego Dowództwa z dnia 27 marca 1942 z wojsk Kandałakszańskiej Operacyjnej Grupy Wojsk na Froncie Karelskim.
Do września 1944 roku broniła kandałakszańskiej linii obronnej. Następnie wzięła udział w natarciu i rozbiciu wojsk w rejonie Alakurtti. Pod koniec września dotarła do granicy z Finlandią i przeszła do obrony.
W dniu 15 listopada 1944 roku została wycofana z linii frontu i przekazana do odwodu Naczelnego Dowództwa Armii Czerwonej. W styczniu 1945 roku została przerzucona w rejon Grodna i Białegostoku, a w dniu 29 stycznia weszła w skład 2 Frontu Białoruskiego. W jego składzie wzięła udział w operacji pomorskiej w czasie której uczestniczyła m.in. w bitwie o Koszalin i w walkach o Darłowo. W dniu 5 marca 1945 roku dotarła do wybrzeża Bałtyku w rejonie na północ od Koszalina.
Następnie brała udział w walkach na Pomorzu Gdańskim o zajęcie Gdyni. Następnie blokowała niemieckie wojska otoczone w rejonie Zat. Gdańskiej.
W maju 1945 roku wzięła udział wspólnie z oddziałami 2 Armii Uderzeniowej w wyzwoleniu wyspy Wolin, zdobyciu Świnoujścia i zajęciu wyspy Uznam. Część sił armii wzięła udział w przyjęciu kapitulacji w dniu 9 maja 1945 roku sił niemieckich na płw. Helskim.
Po zakończeniu wojny w czerwcu 1945 roku armia została rozformowana, a jej wojska weszły w skład Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej.
Dowódcy armii Pierwsze formowanie: gen. por. Iwan Koniew (1941) gen. por. Michaił Łukin (1941)Dostał się do niewoli niemieckiej w dniu 14 października 1941 roku. gen. por. Iwan Bołdin (1941)Formalnie dowódca od 20 października do 24 listopada 1941, faktycznie przebywał w tym czasie w szpitalu i nigdy nie przejął dowództwa armii.
Drugie formowanie: gen. por. Wasilij Kuzniecow (1941)Dowódca armii tylko przez trzy dni od 20 do 23 listopada 1941, w związku z przemianowaniem armii w 1 Armię Uderzeniową.
Trzecie formowanie: gen. mjr Stiepan Morozow (1942-1943) gen. mjr/gen. por. Gieorgij Kozłow (1943-1945) gen. por. Władimir Romanowski (1945)
Struktura organizacyjna Skład 9 lipca 1941: 25 Korpus Strzelecki 34 Korpus Strzelecki 23 Korpus Zmechanizowany 38 Dywizja Strzelecka
Skład 4 kwietnia 1942: 104 Dywizja Strzelecka 122 Dywizja Strzelecka 77 Brygada Piechoty Morskiej 4 Brygada Narciarska 2 samodzielny batalion czołgów
Skład 16 kwietnia 1945: 40 Korpus Strzelecki Gwardii 132 Korpus Strzelecki 134 Korpus Strzelecki
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Armie ogólnowojskowe ZSRR Kategoria:Armie 2 Frontu Białoruskiego Kategoria:Armie Frontu Karelskiego Kategoria:Radzieckie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1941 Kategoria:Radzieckie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1945