Kukang (Nycticebus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Lorisinae w obrębie rodziny lorisowatych (Lorisidae).
Zasięg występowania Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowej Azji.
Morfologia Długość ciała 19,5–38 cm, ogon szczątkowy; masa ciała 265–2100 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1812 roku francuski przyrodnik Étienne Geoffroy Saint-Hilaire w artykule poświęconym kontynuacji tabel systematycznych czworonogów, opublikowanym w czasopiśmie Annales du Muséum d’histoire naturelle. Geoffroy Saint-Hilaire wymienił kilka gatunków – Loris ceylonicus G. Fischer, 1804 (= Lemur tardigradus Linnaeus, 1758), Lori bengalensis Lacépède, 1800, Nycticebus javanicus É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812 i Lemur Potto P.L.S. Müller, 1776 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Lori bengalensis Lacépède, 1800 (kukang bengalski).
Etymologia Nycticebus: nukti- ‘nocny’, od νυξ nux, νυκτος nuktos ‘noc’; κηβος kēbos ‘długoogoniasta małpa’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxNycticebus bengalensis(Lacépède, 1800)kukang bengalskigatunek monotypowywschodni Bangladesz, północno-wschodnie Indie, południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (południowy Junnan i prawdopodobnie południowe Kuangsi), Mjanma (z archipelagiem Mergui), Tajlandia, Laos, Wietnam i Kambodża; być może północny Półwysep MalajskiDC: 34–38 cmDO: szczątkowyMC: 650–2100 gcentruj|150pxNycticebus coucang(Boddaert, 1785)kukang większy2 podgatunkipołudniowa Tajlandia, Półwysep Malajski (z wyspami Penang, Langkawi i Tioman), Singapur i Indonezja (Sumatra, wyspy Cieśniny Malakka i Archipelag Riau)DC: 24–29 cmDO: szczątkowyMC: 483–706 gcentruj|100pxNycticebus hilleriStone & Rehn, 1902gatunek monotypowyendemit Indonezji (najwyraźniej północna Sumatra, głównie wyżyny prowincji Sumatra Północna i Aceh)DC: 26–29 cmDO: szczątkowyMC: 532–845 gcentruj|150pxNycticebus javanicusÉ. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812kukang jawajskigatunek monotypowyendemit Indonezji (zachodnia i środkowa Jawa oraz izolowana populacja we wschodniej części wyspy); zakres wysokości: 0–1800 m n.p.m.DC: około 25 cmDO: szczątkowyMC: 750–1150 gcentruj|150pxNycticebus menagensis(Lyddaker, 1893)kukang borneański2 podgatunkiBorneo, północne Wyspy Natuna, południowe Filipiny (Tawi-Tawi, Bongao, Sanga-Sanga, być może więcej wysp w Archipelagu Sulu)DC: 27–30 cmDO: szczątkowyMC: 265–800 gcentruj|80pxNycticebus borneanusLyon, 1906kukang ciemnolicygatunek monotypowyendemit Indonezji (południowo-środkowe Borneo (zachodni, południowy i środkowy Kalimantan z wyłączeniem skrajnie południowo-zachodniej części, na południe od rzeki Kapuas, na wschód od rzeki Barito)DC: około 26 cmDO: szczątkowyMC: brak danychcentruj|150pxNycticebus bancanusLyon, 1906kukang rdzawogrzbietygatunek monotypowyendemit Indonezji; wyspa Bangka (nie raportowany od 1937 roku) i być może wyspa Belitung; niepewny na BorneoDC: około 26 cmDO: szczątkowyMC: brak danychcentruj|150pxNycticebus kayanMunds, Nekaris & Ford, 2013kukang okularowygatunek monotypowypółnocne i środkowe Borneo w Malezji (Sarawak i Sabah) i Indonezji (wschodni Kalimantan, na południe do rzeki Mahakam)brak danych Kategorie IUCN: – gatunek narażony, – gatunek zagrożony, – gatunek krytycznie zagrożony.
Opisano również mioceński gatunek wymarły z Tajlandii: Nycticebus linglom
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Lorisowate