Cerkiew św. Aleksandry – prawosławna cerkiew w Üröm. Najstarsza wolno stojąca cerkiew wzniesiona dla Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Imperium Rosyjskiego. Zbudowana jako cerkiew-pomnik nad grobem wielkiej księżnej Aleksandry Pawłowny Romanowej, obecnie jest świątynią parafialną w eparchii budapeszteńskiej i węgierskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.
Historia Świątynia została wzniesiona w 1802 i poświęcona w roku następnym. Jej patronami zostali święta męczennica Aleksandra oraz św. Józef, jednak w dokumentach oficjalnych obiekt figurował jedynie jako cerkiew św. AleksandryNiektóre źródła podają błędnie jako patrona świątyni św. Jerzego Zwycięzcę. Błąd ten jest wynikiem zbieżności dat cerkiewnego wspomnienia św. Jerzego i św. Aleksandry – obydwa przypadają 6 maja.. Budynek został zbudowany nad grobem Aleksandry Pawłowny, wielkiej księżnej rosyjskiej i żony palatyna Węgier Józefa Antoniego Habsburga. Cerkiew była przeznaczona dla 20–30 osób. Budynek pozostawał pod opieką dworu cesarskiego Austrii, a następnie Austro-Węgier. Jego wzniesienie miało wyraźny wymiar polityczny: świątynia miała stać się pomnikiem przyjaźni między Rosją a AustriąP. Paszkiewicz, W służbie..., s.157.
W bezpośrednim sąsiedztwie cerkwi rozciąga się cmentarz prawosławny.
Architektura Cerkiew reprezentuje styl klasycystyczny, jest wzniesiona na planie prostokąta. Wejście do niej prowadzi przez prostokątne drzwi otoczone z dwóch stron przez pilastry. Powyżej znajduje się trójkątny fronton. Na bocznych ścianach świątyni rozmieszczono po trzy prostokątne okna z ozdobnymi obramowaniami. Budynek wieńczy wysoki czarny obelisk zakończony złoconym krzyżem łacińskim. We wnętrzu znajduje się trzyrzędowy ikonostasP. Paszkiewicz, W służbie..., s.156.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Cerkwie na Węgrzech Kategoria:Cerkwie eparchii budapeszteńskiej i węgierskiej Kategoria:Komitat Pest Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Aleksandry Kategoria:Zabytki Węgier