thumb|240px|Standardowa wersja statku Cygnus przy podejściu do ISS (misja Orb-D1, 2013) thumb|240px|Powiększona wersja statku podczas przygotowań do startu (misja OA-4, 2015) thumb|left|240px|Katastrofa rakiety Antares 130 (28.10.2014)thumb|240px|Statek Cygnus w wersjach standardowej i powiększonejthumb|240px|We wnętrzu statku CRS OA-4 (2015) Cygnus – bezzałogowy, zaopatrzeniowy statek kosmiczny zaprojektowany i zbudowany przez Orbital ATK (dawniej Orbital Sciences Corporation) w ramach programu Commercial Orbital Transportation Services (COTS) ogłoszonego przez NASA. Jest on wykorzystywany do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w związku z zakończeniem w 2011 r. eksploatacji amerykańskich promów kosmicznych. Od sierpnia 2000 r. zaopatrywanie ISS w towary odbywa się regularnie za pomocą statków bezzałogowych, takich jak rosyjskie statki Progress, a także europejskie Automated Transfer Vehicle i japońskie H-II Transfer Vehicle, co pozwoliło na wygaszenie amerykańskiego programu załogowych promów kosmicznych. NASA przewiduje, że wykorzystanie prywatnych statków Cygnus i konkurencyjnych Dragon pozwoli na zmniejszenie uzależnienia się od zagranicznych środków transportu. 7 czerwca 2018 r. firma Orbital ATK została przejęta przez inną amerykańską firmę lotniczo-astroanutyczną Northrop Grumman jako jeden z jej działów, Northrop Grumman Innovation Systems.

W ramach programu COTS w 2006 r. NASA ogłosiła, że zwycięzcami konkursu na dostawy towarów do ISS zostały firmy Rocketplane Limited oraz SpaceX. Gdy okazało się, że Rocketplane nie będzie w stanie wywiązać się z zawartego kontraktu, został on w 2007 r. zerwany przez NASA, która ogłosiła 19 lutego 2008 r., że nowym zwycięzcą konkursu jest firma Orbital Sciences. 23 grudnia 2008 r. NASA zawarła kontrakt z Orbital Sciences na kwotę 1,9 mld USD, zakładający dostawę na ISS 20 ton towarów w ośmiu lotach w latach 2013-2016. W 2015 r. kontrakt poszerzono o jedną dodatkową misję

Pierwszy, próbny lot statku Cygnus początkowo planowano planowany na grudzień 2010, jednak realizacja programu uległa poważnemu opóźnieniu i pierwszego wystrzelenia dokonano dopiero 18 września 2013. Rakietą nośną była Antares, znana wcześniej pod nazwą Taurus II, skonstruowana również przez Orbital Sciences.

Duże zmiany i opóźnienia w programie wprowadziła katastrofa rakiety Antares 130, która miała miejsce 28 października 2014 r., w wyniku eksplozji silnika w 1. stopniu. W rakiecie eksplodował silnik AeroJet Rocketdyne AJ-26, który stanowi zmodernizowany, jeszcze poradziecki NK-33 z niedoszłej księżycowej rakiety N1. Po katastrofie Orbital zrezygnował z dalszego użytkowania tych silników decydując się na zamianę ich na rosyjskie silniki RD-181 w następnych modelach rakiety Antares. W okresie do ukończenia nowej wersji swojej rakiety Orbital będzie korzystał z rakiet Atlas V spółki United Launch Alliance (ULA).

Konstrukcja Statek Cygnus składa się z dwóch podstawowych modułów: serwisowego Service Module (SM) i towarowego Pressurized Cargo Module (PCM):

człon serwisowy jest oparty na platformie STAR Bus do satelitów produkowanych przez Orbital Sciences oraz zawiera elementy pochodzące z sondy Dawn. Ma masę ok. 1,8 t. człon towarowy produkowany przez Thales Alenia Space oparty jest na konstrukcji hermetyzowanego modułu Multi-Purpose Logistics Module, który był dowożony do ISS w ładowniach promów kosmicznych STS. W pierwszych trzech lotach Cygnusa stosowano moduł w wersji standardowej, natomiast od czwartego lotu OA-4 będzie stosowany moduł w wersji powiększonej (enhanced).

Statek jest cumowany do ISS przy pomocy manipulatora Canadarm2 do modułu Harmony.

Parametry Parametry techniczne statków Cygnus:

Parametr Cygnus– wersja standardowa Cygnus– wersja powiększona Wysokość 3,66 m 4,86 m Średnica PCM 3,07 m 3,07 m Masa sucha 1,5 t 1,8 t Pojemność 18,9 m³ 27,0 m³ Ładunek 2,0 t 3,5 t (Atlas V)3,2 t (Antares 230) Ładunekdo usunięcia 1,2 t 1,2 t

Misje Wykonane i planowane loty statków Cygnus: Nr Data startu(UTC) Miejsce startu Symbol misji Nazwa własna statku/ pełna nazwa misji Wariant Rakieta nośna Status Uwagi 1 18 września 2013, 14:58 Mid-Atlantic Regional Spaceport LP-0A Orb CRS-D1 George David LowOrbital Sciences COTS Demo Flight standardowy Antares 110 udana Pierwszy lot statku Cygnus; pierwsze zbliżenie do ISS; pierwsze dokowanie do ISS; drugi lot rakiety Antares. Dokowanie do ISS zostało opóźnione z powodu problemów z komputerem 2 9 stycznia 2014, 18:07:05 Orb CRS-1 C. Gordon FullertonOrbital Sciences CRS Flight 1 Antares 120 udana Pierwszy lot Cygnusa w ramach Commercial Resupply Service (CRS); pierwszy lot rakiety Antares z wykorzystaniem członu Castor 30B 3 13 lipca 2014, 16:52:14 Orb CRS-2 Janice VossOrbital Sciences CRS Flight 2 udana 4 28 października 2014, 22:22:38 Orb CRS-3 Deke SlaytonOrbital Sciences CRS Flight 3 Antares 130 nieudana Eksplozja rakiety nośnej 14 sekund po starcie 5 6 grudnia 2015, 21:44:57 Cape Canaveral, SLC-41 OA CRS-4 Deke Slayton IIOrbital ATK CRS Flight 4 powiększony Atlas V 401 udana Pierwsza misja powiększonej wersji statku Cygnus 6 23 marca 2016, 03:05:52Cape Canaveral, SLC-41 OA CRS-6 Rick HusbandOrbital ATK CRS Flight 6 Atlas V 401 udana 7 17 października 2016, 23:45:36 Mid-Atlantic Regional Spaceport,LP-0A OA CRS-5 Alan PoindexterOrbital ATK CRS Flight 5 Antares 230 udana Pierwszy lot konfiguracji Antares 230 8 18 kwietnia 2017, 15:11:26Cape Canaveral, SLC-41 OA CRS-7 John GlennOrbital ATK CRS Flight 7 Atlas V 401 udana 9 12 listopada 2017, 12:19:51 Mid-Atlantic Regional Spaceport LP-0A OA CRS-8 Eugene CernanOrbital ATK CRS Flight 8 Antares 230 udana 10 21 maja 2018, 08:44:06 Mid-Atlantic Regional Spaceport LP-0A OA CRS-9 J.R. ThompsonOrbital ATK CRS Flight 9 Antares 230udana 11 17 listopada 2018, 09:01:31 Mid-Atlantic Regional Spaceport LP-0ANG-10John Young Northrop Grumman CRS Flight 10 Antares 230 udana 12 17 kwietnia 2019, 20:46:07Mid-Atlantic Regional Spaceport LP-0ANG-11Roger Chaffee Northrop Grumman CRS Flight 11Antares 230udana 13 2 listopada 2019, 13:59:47Mid-Atlantic Regional Spaceport LP-0ANG-12Alan Bean Northrop Grumman CRS Flight 12Antares 230+udanaPierwszy lot zmodyfikowanej rakiety Antares umożliwiającej wyniesienie na niską orbitę ziemską ładunku o masie o 800 kg większej od standardowej wersji 230. 14 15 lutego 2020, 20:21:04Mid-Atlantic Regional Spaceport LP-0ANG-13Robert Lawrence Jr. Northrop Grumman CRS Flight 13Antares 230+udana 15 3 października 2020, 01:16:14Mid-Atlantic Regional Spaceport LP-0ANG-14Kalpana Chawla Northrop Grumman CRS Flight 14Antares 230+udana 16 20 lutego 2021, 17:36:50Mid-Atlantic Regional Spaceport LP-0ANG-15Katherine Johnson Northrop Grumman CRS Flight 15Antares 230+udana

Zobacz też Międzynarodowa Stacja Kosmiczna Commercial Orbital Transportation Services Commercial Resupply Services

Inne bezzałogowe statki zaopatrzeniowe MSK (ISS) Progress – rosyjski statek dostawczy Automated Transfer Vehicle (ATV) – statek zaopatrzeniowy ESA H-II Transfer Vehicle (HTV) – japoński statek zaopatrzeniowy Dragon – statek zaopatrzeniowy prywatnego przedsiębiorstwa SpaceX

Przypisy

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona Northrop Grumman Innovation Systems

!