Osiedle Maltańskie (inne nazwy: Osiedle Wolność, „Ameryka”Tomasz Kaczmarek, Ewa Klebba, Roman Matykowski, Anna Tobolska, Warunki mieszkaniowe miejskich osiedli substandardowych Poznania i Gniezna, w: Kronika Miasta Poznania, nr 1-2/1993, s. 298, ISSN 0137-3552.) – osiedle mieszkaniowie mieszczące się na obszarze SIM Osiedle Warszawskie, na osiedlu samorządowym Warszawskie-Pomet-MaltańskieUchwała Nr LXXV/1064/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2010 r. w/s połączenia Osiedla Warszawskiego, Osiedla Maltańskiego i Osiedla Komandoria - Pomet w jedno Osiedle o nazwie Warszawskie - Pomet - Maltańskie w ramach reformy funkcjonalnej jednostek pomocniczych w Poznaniu oraz przyłączenia do Osiedla terenów, online: BIP Poznań.. Ograniczone ulicami: Warszawska (od północy) – Krańcowa (od wschodu) – Grodzieńska – Termalna. Osiedle zajmuje powierzchnię ok. 0,2 km², będąc podzielone na 290 parceli (działek ewidencyjnych)Polityka podaje 15 ha, Kronika Miasta Poznania - 13,20 ha, Gazeta Wyborcza - 11 ha..

Lokalizacja Od wschodu z osiedlem sąsiaduje osiedle budynków jednorodzinnych – Czekalskie. Od północy z osiedlem sąsiaduje osiedle wielorodzinne – Osiedle Pomet. Od północnego wschodu sąsiaduje osiedle domów jednorodzinnych – Osiedle Warszawskie. W przeszłości zachodnią stroną przepływał Strumień Świętojański (nieistniejący).

Historia i zabudowa Od połowy XII w. grunty te stanowiły własność zakonu Joannitów. Po dokonanej w 1832 przez władze pruskie kasacie zakonu, obszar przekazano diecezji poznańskiej, która utworzyła na nich parafię. Budowę osiedla domów jednorodzinnych rozpoczęto w 1931, gdy parafia św. Jana Jerozolimskiego jako właściciel nieruchomości wydzierżawiła Związkowi Towarzystw Ogródków Działkowych ok. 15 ha ziemi na potrzeby uprawy warzyw przez grupę mieszkańców Poznania szczególnie dotkniętych skutkami wielkiego kryzysu. Po 1945 – wbrew prawu – zarząd nad terenem przejęły Pracownicze Ogrody Działkowe (POD) „Wolność”, a na trzystu działkach zaczęły powstawać altany oraz domy jednorodzinne, tworząc osiedle. 1 stycznia 1994 w wyniku wyroków sądów wszystkich instancji nieruchomość została odzyskana przez parafię św. Jana Jerozolimskiego, która skłoniła mieszkańców do zawarcia umów dzierżawy, a następnie przekazana w zarząd Kurii Metropolitalnej w PoznaniuPolityka - nr 37 (2521) z dnia 2005-09-17; s. 92–93; online: Eksmisja z działki Wolność, polityka.pl (dostęp 2012-06-07)Przewodnik Katolicki 35/2005, online: Oświadczenie Kurii Metropolitalnej w sprawie terenów przy Jeziorze Maltańskim w Poznaniu (dostęp 2012-06-07).. Osiedle składa się przede wszystkim z domów wolnostojących, wznoszonych w technologiach tymczasowych, a później chaotycznie rozbudowywanych z użyciem trwalszych budulcówPolityka – nr 37 (2521) z dnia 17.09.2005; s. 92–93: Działki bowiem, atrakcyjnie położone na Malcie, owiewane bryzą z jeziora z jednej strony oraz wonią fekaliów płynnych ze strony drugiej, przywodzą im na myśl samo Rio de Janeiro. Idą partnerzy przez działki i oglądają: sypiące się rudery, sklecone altanki na modłę cygańską, domy murowane w fazie wiecznego niedorozwoju, trzepoczące nad składami gruzu kapoty, ale i – gdzieniegdzie, po sąsiedzku przez płot – pięknie wybrukowane podwórka, anteny satelitarne oraz karpie japońskie żwawo pluszczące w ogródkowych sadzawkach.. Budynki mieszkalne, gospodarcze i garaże są usytuowane w ogrodach warzywno-owocowych i rekreacyjnych.

Drogi osiedlowe w większości są nieutwardzone. Część wodociągów pochodzi z lat 30. XX w., reszta była zbudowana po II wojnie światowej przez mieszkańców. Brak jest sieci kanalizacji sanitarnej. Zabudowa kontrastuje z sąsiadującymi, zadbanymi terenami nad Jeziorem Maltańskim, które są popularnym celem spacerów mieszkańców Poznania i turystów.

Osiedle jako jednostka pomocnicza miasta zostało utworzone w 1994Uchwała nr C/583/94 Rady Miejskiej Poznania z dnia 22 lutego 1994 r. w sprawie powołania Osiedla Maltańskiego, online: BIP Poznań., a w 2010 włączono je do osiedla samorządowego Warszawskie-Pomet-Maltańskie.

Liczba mieszkańców nie jest dokładnie ustalona – szacuje się ją na około 700 osób (w 1994 było to 890). Zgodnie z deklaracjami złożonymi przez użytkowników działek z tytułu odbioru odpadów komunalnych, według stanu na luty 2026 roku na terenie osiedla przebywało 378 osób.

Po 2009 rada miasta Poznania zmieniła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zezwalając na budowę bloków mieszkalnych na terenie osiedla, a parafia ustanowiła użytkownikiem nieruchomości archidiecezję poznańską.

W styczniu 2026 Kuria Metropolitalna w Poznaniu sprzedała ciągle zamieszkane Osiedle Maltańskie firmie JHM Development z giełdowej grupy Mirbud. Za 12-hektarową działkę deweloper miał zapłacić 421 mln zł. Przekazanie nieruchomości deweloperowi nastąpi po zakończeniu przeprowadzek osób, które porozumiały się z zarządcą. Prawo użytkowania nieruchomości zachowała archidiecezja, która przystąpiła do eksmisji mieszkańców na drodze sądowej.

Dojazd Dojazd zapewniają tramwaje MPK Poznań linii 6 i 8 (przystanek „Krańcowa”).

Galeria zdjęć

Przypisy

Bibliografia Artykuł o problemach osiedla, w: poznan.naszemiasto.pl (kopia archiwalna z 2013-05-04) Poznań – atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008,

Kategoria:Nieruchomości zreprywatyzowane w Poznaniu Kategoria:Osiedle Warszawskie (Poznań)