Francisco Buarque de Hollanda (ur. 19 czerwca 1944 w Rio de Janeiro), powszechnie znany jako Chico Buarque – brazylijski muzyk i pisarz.
Życiorys Chico Buarque wychowywał się w środowisku intelektualistów. Jego ojcem był znany historyk Sérgio Buarque de Hollanda. Matka Maria Alvim była pianistką i malarką. W wieku dwóch lat rodzina przeniosła się do São Paulo, a w 1953 do Rzymu.
Jako dziecko, w wieku 9 lat napisał Marchinhas de Carnaval. Później powiedział, że jego marzeniem było „śpiewać jak João Gilberto, komponować jak Tom Jobim i pisać jak Vinicius de Moraes”. Począwszy od 1964 jego kompozycje i teksty były wykorzystywane również komercyjnie. W 1965 przerwał studia architektoniczne, by poświęcić się karierze muzycznej. Przełomem okazała się piosenka A Banda (1966), która w wykonaniu Nary Leão wygrała w krajowym konkursie piosenki. Francuska piosenkarka France Gall spopularyzowała jej niemiecką wersję Zwei Apfelsinen im Haar. Chico Buarque od połowy lat 60. jest uważany za jednego z głównych przedstawicieli MPB. Sztuka Roda Viva, wystawiona w 1967 wywołała skandal polityczny i w konsekwencji artysta został zmuszony do emigracji. Azyl polityczny uzyskał we Włoszech, ale już w 1970 powrócił do Brazylii i w 1971 nagrał album Construção. Album o wyraźnych treściach społecznych i politycznych zyskał trzecią lokatę na liście 100 najlepszych brazylijskich albumów czasopisma Rolling Stone. W rankingu znalazł się jeszcze jeden album artysty – Meus Caros Amigos z 1976 na czterdziestym pierwszym miejscu. W 1978 odbyła się premiera Ópera do Malandro, do której Buarque napisał zarówno muzykę, jak i libretto. Sztuka doczekała się ekranizacji w 1985.
Napisał łącznie około 300 piosenek.
Chico Buarque jest także autorem powieści Estorvo (1991), Benjamin (1995), Budapeste (2003) i Leite Derramondo (2010). Aktywnie angażuje się w inicjatywy mające na celu wsparcie pozbawionych ziemi rolników.
W 2019 otrzymał prestiżową nagrodę Camõesa, przyznawaną w dziedzinie literatury portugalskojęzycznej, za całokształt twórczości.
Wybrane utwory (wraz z wersjami angielskimi)
Książki A Banda (1966, teksty piosenek) Fazenda Modelo (1974) Chapéuzinho Amarelo (1979, książka dla dzieci) À Bordo do Rui Barbosa (1981) Estorvo (1991, powieść), uhonorowana Nagrodą Jabuti w 1992 Benjamin (1995) Budapeste (2003, powieść, uhonorowana Nagrodą Jabuti w 2004, wydanie polskie: Budapeszt, wydawnictwo "Muza", Warszawa 2005, przekład Joanna Karasek) Leite Derramado (powieść), uhonorowana Nagrodą Jabuti w 2010
Utwory sceniczne Roda Viva (1967-1968) – zakazana w okresie dyktatury wojskowej Calabar (1973, wraz z Ruyem Guerrą) – zakazana w okresie dyktatury wojskowej Gota d'água (1975) Ópera do Malandro (1978, musical na motywach sztuk Johna Gaya i Opery za trzy grosze Bertolta Brechta) O Grande Circo Místico (musical)
Filmy Quando o carnaval chegar (1972, współautor scenariusza) Para viver um grande amor (1983, współautor scenariusza) Ópera do Malandro (1985, scenariusz) Estorvo (2000, scenariusz oparty na własnym spektaklu) Benjamin (2003, scenariusz oparty na własnej powieści) Srebrne urwisko (O Abismo Prateado, 2011 – scenariusz Beatriz Bracher zainspirowany piosenką Olhos nos Olhos z 1976) Wielki Mistyczny Cyrk (O Grande Circo Místico, 2018, scenariusz oparty na własnym musicalu)
Odznaczenia Komandor Orderu Świętego Jakuba od Miecza (1996, Portugalia) Order Zasługi Kulturalnej (2003, Brazylia) Nagroda Camõesa (2019)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brazylijscy dramaturdzy Kategoria:Brazylijscy prozaicy Kategoria:Brazylijscy scenarzyści Kategoria:Brazylijscy wokaliści Kategoria:Dramaturdzy XX wieku Kategoria:Dramaturdzy XXI wieku Kategoria:Laureaci Nagrody Camõesa Kategoria:Laureaci nagród muzycznych Kategoria:Ludzie urodzeni w Rio de Janeiro Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Kulturalnej (Brazylia) Kategoria:Pisarze języka portugalskiego Kategoria:Pisarze związani z Rio de Janeiro Kategoria:Pisarze związani z Rzymem Kategoria:Pisarze związani z São Paulo Kategoria:Prozaicy XX wieku Kategoria:Prozaicy XXI wieku Kategoria:Tekściarze Kategoria:Urodzeni w 1944