Bohdan Korzeniewski (ur. 12 kwietnia 1905 w Siedlcach, zm. 5 września 1992 w Warszawie) – polski reżyser, krytyk i historyk teatru, tłumacz, pisarz i pedagog.
Życiorys Urodził się w rodzinie Józefa, urzędnika sądowego, i Stanisławy z domu Borell, nauczycielki. Początkową naukę pobierał w domu. W 1925 ukończył Gimnazjum Matematyczno-Przyrodnicze w Siedlcach i zdał maturę, a w 1930 Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Warszawskiego. Podczas studiów należał do Akademickiego Związku Młodzieży Socjalistycznej. W latach 1932–1938 z przerwami pracował w Bibliotece Narodowej. W latach 1933–1934 przebywał we Francji na stypendium ufundowanym przez Fundusz Kultury Narodowej. Od 1934 wykładał historię teatru w PIST, co kontynuował na tajnych kompletach w czasie okupacji niemieckiej. Wraz z Leonem Schillerem był współzałożycielem podziemnej Tajnej Rady Teatralnej. Więziony w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau, skąd został jako jeden z nielicznych zwolniony dzięki zabiegom międzynarodowym. Powstanie warszawskie spędził w Warszawie, głównie w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie był zatrudniony. Za zgodą władz niemieckich w styczniu 1945 ratował dobytek BUW.
Po wojnie działał w komisji weryfikującej aktorów, grających w dozwolonych przez okupanta, a potępianych przez władze podziemne jawnych spektaklach z lekkim repertuarem. Przypomniał to w felietonie opublikowanym w maju 2004 w „Tygodniku Powszechnym” Czesław Miłosz, zowiąc to tropieniem czarownic.
Od 1946 był profesorem PWST, wieloletnim dziekanem Wydziału Reżyserii. Łączył tę pracę z funkcjami dyrektora i kierownika artystycznego wielu teatrów, m.in. Narodowego i Polskiego w Warszawie. W 1947 doktoryzował się na podstawie rozprawy Wojciech Bogusławski w latach powstawania Teatru Narodowego. W latach 1948–1980, głównie w teatrach warszawskich i krakowskich, wyreżyserował samodzielnie i we współpracy, dokonał inscenizacji, adaptacji lub opracowań, a także opiekował się łącznie 67 wystawieniami sztuk teatralnych. Były to głównie dramaty klasyczne, z których wydobywał i ukazywał we współczesnym sobie kontekście wartości intelektualne, racjonalizm, satyrę i szyderstwo. Do dziś za jedną z najgłośniejszych jego prac uważany jest debiut reżyserski z 1948 – wystawienie sztuki Szkoła żon Moliera. We wspomnieniach aktorów, np. Andrzeja Łapickiego, jawił się jako człowiek, który zawsze dbał o staranną, poprawną polszczyznę, piękno myśli i formę wypowiedzi.
W 1956 razem z Antonim Bohdziewiczem wyreżyserował pierwszą powojenną ekranizację Zemsty Aleksandra Fredry. Wystawił też trzy sztuki w Teatrze Telewizji. Tłumaczył dzieła literatury rosyjskiej i francuskiej, m.in. Moliera.
Od 1956 współredaktor – ze Zbigniewem Raszewskim – Pamiętnika Teatralnego. W latach 1955–1970 pełnił funkcje prezesa Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Instytutu Teatralnego, a od 1970 – prezesa honorowego.
23 sierpnia 1980 roku dołączył do apelu 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikamiApel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s]).
Dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną była Ewa z domu Rostkowska (1910–1983), polonistka, z którą miał córkę Małgorzatę (zm. 1977) i syna Tomasza. Drugą żoną została Anna Kuligowska-Korzeniewska.
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu komunalnym w Piasecznie (sektor F3-10-13).
Dorobek twórczy teatralny 1948 Molier Szkoła żon 2 razy 1948 Aleksandr Suchowo-Kobylin Śmierć Tariełkina 1948 Jean Giraudoux Amfitrion 38 1949 Jean Giraudoux Amfitrion 38 1949 Aleksander Fredro Mąż i żona 1950 Molier Don Juan 1951 Juozas Baltušis Pieją koguty 1951 Stefan Żeromski Grzech 1952 Nikołaj Gogol Rewizor 1952 Aleksander Fredro Mąż i żona inscenizacja, reżyseria Jan Świderski 1952 Franciszek Zabłocki Fircyk w zalotach reżyseria z Jackiem Woszczerowiczem 1953 Aleksander Fredro Mąż i żona inscenizacja, reżyseria Eugeniusz Aniszczenko 1953 Juozas Baltušis Pieją koguty opracowanie, reżyseria Julia Iberle 1953 Aleksander Fredro Zemsta 1953 Stefan Żeromski Grzech inscenizacja, reżyseria Adam Hanuszkiewicz 1954 Stefan Żeromski Grzech inscenizacja, reżyseria Janina Orsza-Łukasiewicz 1954 Mikołaj Pogodin Człowiek z karabinem 1955 Molier Don Juan 1956 Molier Szkoła żon 1956 George Bernard Shaw Święta Joanna 1956 Jean Giraudoux Amfitrion 38 inscenizacja, reżyseria Andrzej Dobrowolski 1957 Molier Don Juan (wznowienie) 1957 Aleksander Fredro Mąż i żona 1958 Molier Szkoła żon 1958 Jean Giraudoux Wariatka z Chaillot 1958 Jean Giraudoux Nie będzie wojny trojańskiej 1959 Zygmunt Krasiński Nie-Boska Komedia 1960 William Szekspir Sławna historia o Troilusie... 1960 William Szekspir Makbet 1961 Aleksandr Suchowo-Kobylin Śmierć Tariełkina 1961 Aleksandr Suchowo-Kobylin Sprawa 1962 Eurypides Medea opieka reżyserska, reżyseria Jerzy Markuszewski 1962 Stefan Żeromski Grzech inscenizacja, reżyseria Ryszarda Hanin 1962 Aleksander Fredro Mąż i żona inscenizacja, reżyseria Czesław Wołłejko 1962 Molier Don Juan 1963 Aleksander Suchowo-Kobylin Sprawa 1963 Giacomo Puccini Gianni Schicchi 1963 Aleksander Fredro Mąż i żona 1963 Béla Bartók Zamek księcia Sinobrodego 1963 Adam Mickiewicz Dziady 1963 Antoni Czechow Iwanow opieka reżyserska, reżyseria Andrzej Ziębiński 1964 Władimir Majakowski Łaźnia 1964 Stefan Żeromski Wierna rzeka opieka reżyserska, reżyseria Jerzy Wróblewski 1965 William Szekspir Sławna historia o Troilusie... 1966 Ilja Erenburg Burzliwe życie Lejzorka Rojsztwańca opieka reżyserska, reżyseria Zdzisław Leśniak 1967 Isaak Babel Zmierzch 1968 Molier Łotrostwa Skapena 1969 Stanisław Wyspiański Sędziowie opieka artystyczna, reżyseria Wojciech Jesionka 1969 Eurypides Ifigenia w Aulidzie opieka artystyczna, reżyseria Wojciech Jesionka 1970 Molier Łotrostwa Skapena 1970 Ecaterina Oproiu Nie jestem wieżą Eiffela opieka reżyserska, reżyseria Jacek Gruca 1970 Carlo Gozzi Księżniczka Turandot opieka reżyserska, reżyseria Wojciech Jesionka 1971 Jean Genet Pokojówki opieka reżyserska, reżyseria Henryk Baranowski 1971 Christopher Marlowe Tragiczne dzieje dra Fausta 1972 Nikołaj Gogol Nos 1973 Tadeusz Nowak A jak królem, a jak katem będziesz opieka reżyserska, reżyseria Janusz Nyczak 1974 Pierre Beaumarchais Wesele Figara 1975 Jan Drda Igraszki z diabłem opieka reżyserska, reżyseria Bohdan Cybulski 1975 Aleksandr Suchowo-Kobylin Śmierć Tariełkina 1976 Molier Grzegorz Niezguła 1977 Molier Świętoszek 1978 Molier Grzegorz Niezguła 1979 Aleksander Fredro Mąż i żona 1979 William Szekspir Sen nocy letniej 1980 Stanisław Ignacy Witkiewicz Gyubal Wahazar
literacki 1966 Spory o teatr 1973 O wolność dla pioruna w teatrze 1989 Książki i ludzie
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy (1959) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1953) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Złoty Krzyż Zasługi (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki - wskazany jako Korzeniowski Bohdan. Krzyż Armii Krajowej Order Sztuki i Literatury (Francja, 1964)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kim był Bohdan Korzeniewski?
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Bibliotekarze Biblioteki Narodowej w Warszawie Kategoria:Bibliotekarze Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Siedlcach Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym w Piasecznie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Polscy historycy teatru Kategoria:Polscy krytycy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Wspierający Apel 64 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie Kategoria:Zmarli w 1992