Kleśa (sanskryt क्लेशा, trl. kleśā, uciążliwość) – czynniki, które według Patańdźalego, autora podręcznika jogi klasycznej, są przyczyną cierpienia.
W trzeciej sutrze drugiej księgi Jogasutr (अविद्यास्मितारागद्वेषाभिनिवेशाः पञ्च क्लेशाः॥३॥, Avidyāsmitārāgadveṣābhiniveśāḥ kleśāḥ) Patańdźali wylicza pięć kleśi (kleśa) : awidja – niewiedza asmita – świadomość "jestem" raga – pragnienie dwesza – awersja abhiniweśa – przywiązanie [do życia?].
W sutrze II.4 precyzuje, że to awidja jest glebą dla pozostałych uciążliwości (...)Samkhya-Yogacharya Swami Hariharananda Aranya ,1984, Yoga Philosophy of Patanjali, SUNY, Albany.
Praktyką, którą proponuje Patańdźali m.in. dla osłabienia uciążliwości, jest krijajoga, tj. asceza (tapas), medytacja, skupienie się na Iśwarze.
Zobacz też Splamienia (buddyzm)
Przypisy
Kategoria:Joga