mały|Agnieszka Couderq-Kubas i Waldemar Fydrych, 2010 Waldemar Andrzej Fydrych, ps. „Major” (ur. 8 kwietnia 1953 w Toruniu) – polski artysta, happener, lider Pomarańczowej Alternatywy, autor książek.

Działalność Waldemar Fydrych wychował się w Toruniu. Studiował historię (dyplom 1980) i historię sztuki (dyplom 1987) we Wrocławiu, gdzie był jednym z inicjatorów i przywódcą happenerskiego ruchu Pomarańczowa Alternatywa. Jest znany głównie dzięki tej działalności w latach 80. W tym czasie używał żartobliwego tytułu komendanta Twierdzy Wrocław. Za swoją działalność kierowana przez niego wrocławska Pomarańczowa Alternatywa w grudniu 1988 została nagrodzona przez polskiego reżysera Andrzeja Wajdę. Nagrodę „Popiół i Diament”, w obecności m.in. Jacka Kuronia, Bronisława Geremka, Witolda Lutosławskiego i innych, odebrała delegacja PA (m.in. Waldemar Fydrych oraz Hanka i Zdzicho – Hanna i Dariusz Duszyńscy – z grupy „Rodzinka”).

Happeningi organizowane i współorganizowane przez Waldemara Fydrycha alt=Precz z upałami|mały|Happening „Precz z (U)pałami” w lipcu 1987. Na zdjęciu m.in. Adam Lipiński i Józef Pinior.

alt=Major w Barze Agata, Gorzów Wlkp w grudniu 2001|mały|Gorzów Wielkopolski, 13.12.2001. Wieczór autorski Waldemara Fydrycha w barze mlecznym „Agata” w ramach happeningu grupy Wesołe Miasteczko (Teatr Kreatury) alt=Tył okładki publikacji "Surrealism - 50 works of art you should know" autorstwa Brada Fingera, wydanej przez Prestel Publishing w 2013 r.|mały|Tył okładki publikacji "Surrealism - 50 works of art you should know" autorstwa Brada Fingera, wydanej przez Prestel Publishing w 2013 r. Happeningi do 1990 roku

Tuby, czyli zadymianie miasta (1 kwietnia 1986); Święto Garnków – Stonoga (1 kwietnia 1987); Krasnoludki w PRL (1 czerwca 1987); Precz z U-Pałami (lipiec 1987); Czyn Antywojenny Dzień Pokoju (1 września 1987); Papier Toaletowy – pierwsze rozdanie (1 października 1987); Dzień Milicjanta (7 października 1987); Dzień Terrorysty, czyli Al Fatah (11 października 1987); Dzień Wojska, czyli Manewry Melon w majonezie (12 października 1987); Kto się boi Papieru Toaletowego? – drugie rozdanie (15 października 1987); Wigilia Rewolucji Październikowej (6 listopada 1987); (1000 uczestników) Referendum na Świdnickiej (27 listopada 1987); (1500 uczestników) Karnawał RIO-botniczy (16 lutego 1988); (5000 uczestników) Dzień Tajniaka (1 marca 1988); Dzień Kobiet (8 marca 1988); zakończony aresztowaniem Majora Waldemara Fydrycha „w trybie doraźnym” na 2 miesiące bezwzględnego aresztu. Rewolucja Krasnoludków (1 czerwca 1988); (15.000 uczestników) Bratnia Pomoc wiecznie żywa (19 sierpnia 1988); Mieszkanko na Świdnickiej (21 października 1988); Rewolucja Październikowa (7 listopada 1988); Wigilia wielkiej rocznicy stanu wojennego (12 grudnia 1988); Karnawał, czyli Śledzik na Świdnickiej (7 lutego 1989); Pogrzeb Stalina albo Pierwszy Dzień Wiosny (21 marca 1989) Kampania Majora albo FSO (1 czerwca 1989);

Happeningi po 1990 roku

2001: Wrocław, Odgrzewane Kotlety, czyli Dwudziestolecie Pomarańczowej Alternatywy 2001: Gorzów Wlkp., Obchody dwudziestej rocznicy Stanu Wojennego, czyli “Zejście do Podziemia”, z Teatrem Kreatury 2002: Warszawa, Krasnoludek Prezydentem; 2004: Francja, Happeningi “Stereotypy”; 2004: Polska i Ukraina, Happeningi “Kijów Warszawa – Wspólna Sprawa”; 2006: Warszawa, Komitet Wyborczy Wyborców “Gamonie i Krasnoludki” 2007: Warszawa, 6 happeningów “Wykształciuchy w akcji” podczas kampanii wyborczej do Sejmu; 2009: Warszawa, Drezno, Wiedeń, Berlin, Nowy Jork, cykl happeningów w ramach 20. Rocznicy Upadku Komunizmu w Europie Środkowej; 2010: Warszawa, Gamonie i Krasnoludki II edycja 2011: Wrocław, Frickster, czyli śmierć Postmodernizmu, wraz z grupą The Krasnals 2011: Paryż, Oburzone Krasnoludki 2012: Warszawa, Bronek, nie jesteś już naszym Gajowym

W wyborach parlamentarnych w 1989 Waldemar Fydrych kandydował do Senatu. Zdobył 8879 głosów (1,85%), co nie wystarczyło do uzyskania mandatu. Wkrótce potem wyjechał do Paryża. Pracował tam dorywczo, między innymi jako malarz pokojowy.

W 1999 wrócił do Wrocławia, inspirując w 2000 powstanie efemerycznego Frontu Południowo-Zachodniego, mającym być w założeniu kontynuacją Ruchu Pomarańczowej Alternatywy. Po zrealizowanych w 2001 paru akcjach-happeningach o ograniczonym zasięgu, zawierających akcenty skierowane przeciw władzom miasta Wrocławia, inicjatywa została porzucona i zaniechana.

W 2002 kandydował na fotel prezydenta Warszawy. Otrzymał 2088 głosów (0,39%). W grudniu 2004 wraz z grupą studentów odwiedził Ukrainę, w ramach wspierania pomarańczowej rewolucji.

W wyborach samorządowych w 2006 kandydował na prezydenta miasta Warszawy jako szef Komitetu Wyborczego Gamonie i Krasnoludki. Uzyskał 2914 głosów (0,41%), uzyskując szósty wynik spośród dziesięciu kandydatów. W wyborach samorządowych w 2010 ponownie ubiegał się o prezydenturę Warszawy z ramienia tego samego komitetu. Uzyskał 4952 głosy (0,77%), zajmując siódme miejsce spośród jedenastu kandydatów.

W 2012 na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie obronił pracę doktorską pt. „Happening jako operacja integrująca, uzdrawiająca, transformująca sztukę i rzeczywistość” pod promotorstwem prof. Stanisława Wieczorka.

Waldemar Fydrych jest autorem czterech książek i libretta do opery „Don Generał”, zrealizowanej przez Teatr Polskiego Radia w reżyserii Pawła Sali i z muzyką Marcina Krzyżanowskiego. Jest także malarzem, tworzącym charakterystyczne prace z wizerunkami krasnoludków. Członek Stowarzyszenia Wolnego Słowa. Jego książka „Żywoty Mężów Pomarańczowych” w lipcu 2014 została wydana przez londyńskie wydawnictwo Minor Compositions w języku angielskim, ze słowem wstępnym duetu aktywistów The Yes Men oraz amerykańskiej dziennikarki Anne Applebaum.

W 2013, w książce „Surrealism – 50 Works of Art You Should Know” autorstwa Brada Fingera, wydanej przez Prestel Publishing, został uznany za jednego z wybitnych przedstawicieli surrealizmu w historii tego nurtu obok takich twórców jak m.in. Picasso, Dali, Duchamp i Artaud.

Odznaczenia W 2022 roku został odznaczony Brązową Odznaką Honorową Wrocławia.

Książki Hokus pokus, czyli Pomarańczowa Alternatywa – 1989 (wraz z Bogdanem Doboszem) Żywoty Mężów Pomarańczowych – 2001 () Krasnoludki i gamonie – 2006 Major – 2013

Przypisy

Literatura Wszyscy proletariusze bądźcie piękni! Pomarańczowa Alternatywa w dokumentach aparatu represji PRL (1987-1989), wstęp, wybór i oprac. Joanna Dardzińska, Krzysztof Dolata, Wrocław 2011. Małgorzata Skotnicka, Waldemar Fydrych Major – lider Pomarańczowej Alternatywy, [w:] „Wiadomości Historyczne z Wiedzą o Społeczeństwie”, nr 5, 2012, s. 19–25. Marta Moldovan-Cywińska, Pomarańczowa Alternatywa jako forma surrealizmu - wybrane konteksty, Wydawnictwo ABiFV, Warszawa 2023. Marta Moldovan-Cywińska, Happenings of the Orange Alternative movement as an exemple of surrealism in Poland in the 1980s., [w:] Филолог – часопис за језик књижевност и културу ( Republika Serbska), nr 30/2024, s.431-439.

Linki zewnętrzne Strona artysty Waldemara Majora Fydrycha Muzeum Cyfrowe Pomarańczowej Alternatywy Doniesienie prasowe o publikacji Prestel Strona Fundacji Pomarańczowa Alternatywa (skrót artykułu z „Gazety Wyborczej”) Recenzja angielskiego wydania książki „Żywoty Mężów Pomarańczowych” w magazynie Art Review (fragment książki Krasnoludki i gamonie)

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Artyści związani z Wrocławiem Kategoria:Artyści związani z Toruniem Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Wolnego Słowa Kategoria:Ludzie urodzeni w Toruniu Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Wrocławia Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy performerzy Kategoria:Polscy pisarze XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1953