thumb|Zabytkowa willa przy ul. 1 Maja 11 thumb|Ulica 1 Maja w 2005 thumb|Rektorat Uniwersytetu Ekonomicznego thumb|Budynki Uniwersytetu Ekonomicznego thumb|Budynek firmy Kamsoft Ulica 1 Maja w Katowicach – jedna z ważniejszych ulic Katowic, łącząca Śródmieście z dzielnicami wschodnimi (Zawodzie, Szopienice-Burowiec) oraz jedna z głównych ulic Zawodzia.
Przebieg Ulica rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ul. Graniczną i ul. Jerzego Dudy-Gracza (zmienia nazwę z ulicy Warszawskiej). Dalej biegnie obok Hotelu Senator, ulicy Ignacego Paderewskiego, Uniwersytetu Ekonomicznego, nad ul. Murckowską (DK 86), krzyżuje się z ul. Bohaterów Monte Cassino. Za węzłem z ul. Bagienną, obok Zajezdni Tramwajowej, kończy swój bieg, krzyżując się z ul. Krakowską i ul. Obrońców Westerplatte (do Szopienic).
Historia W okresie Rzeszy Niemieckiej (do 1922)J. Lipońska-Sajdak, Katowice wczoraj. Kattowiz gestern, Gliwice 1995, s. 5. ulica nosiła nazwę Kaiser Wilhelm Straße, w latach międzywojennych 1922–1939 ulica Krakowska, w latach niemieckiej okupacji Polski (1939–1945) Krakauerstraße, w latach 1945–1946 ulica Krakowska, od 11 października 1946 ulica 1 Maja.
Pod numerem 12/14 w 1874 założono Fabrykę Pieców Kaflowych Pieckafel (urządzenia do wyrobu kafli zdemontowano w 1937), a pod numerem 9 w 1889 – fabrykę urządzeń higienicznych Higiena Spółka z o.o.. W latach trzydziestych XX wieku pod numerem 80 istniała Szkoła Handlowa Miejska. Od 1936 pod numerem 11 funkcjonowała Górnośląska Fabryka Żarówek. W latach międzywojennych przy ulicy istniały: kawiarnia/cukiernia, której właścicielem był Witt Urban (ul. Krakowska 57), drukarnia Stella (pod numerem 46), Budowa Pieców Kaflowych braci Chwieralskich (firma założona w 1937 przy ul. Krakowskiej 2), Górnośląska Fabryka Kabli i Rur Izolacyjnych (pod numerem 4), skład starego żelaza i szmat spółki Grajcar (ul. Krakowska 20), Herman Berger i Ska – zakład naprawczy maszyn elektrycznych (pod numerem 2), Almeco Company (ul. Krakowska 2), zakład tokarsko-samochodowy Ludwika Stachuły (pod numerem 12), warsztat mechaniczny Metro-Wolt (ul. Krakowska 8). W latach 1867–1871 bracia Robert i Maurycy Ollendorf założyli Zakład Urządzeń Technicznych "Elewator". Około 1923 zakład uzyskał siedzibę przy ul. Krakowskiej 31. Po 1945 fabryka wznowiła działalność przy ul. 1 Maja 31. W czasie II wojny światowej przy ówczesnej Krakauerstraße znajdowała się siedziba grupy gospodarczej budownictwa maszyn Elevator Maschinenfabrik und EisenkonstruktionKatowice. W 141. rocznicę uzyskania praw miejskich, red. Antoni Barciak, Instytut Górnośląski, Urząd Miasta Katowice, Muzeum Historii Katowic, Katowice 2007, , s. 166..
W dwudziestoleciu międzywojennym przy ul. Krakowskiej 81 działalność prowadziło przedszkole.
1 grudnia 2025 roku zakończył działalność hotel „Senator”, który działał przy ulicy 1 Maja 3. Działkę wraz z budynkiem kupiła spółka Atal, która zaplanowała w jego miejsce budowę budynku mieszkalnego z 165–205 mieszkaniami.
Obiekty zabytkowe Przy ulicy 1 Maja znajdują się następujące historyczne obiekty: historyczne warsztaty (ul. 1 Maja 2), nie są objęte ochroną ze względu na brak wartości architektonicznychUrząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-09-08]; dawna willa (ul. 1 Maja 2a), wzniesiona w latach siedemdziesiątych XIX wieku w stylu klasycyzmu; dawne laboratorium "Cefarmu" (ul. 1 Maja 4), nie objęte ochroną ze względu na utratę cech zabytkowych wskutek przeróbek; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 5/7); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 6); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 8); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 9); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 10); dawna willa (ul. 1 Maja 11), wybudowana na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XIX wieku w stylu klasycyzmu; budynek powstał dla I. Trautmanna, będącego właścicielem zawodziańskiego młyna; zespół dawnej Śląskiej Fabryki Lamp Żarowych Helios (ul. 1 Maja 11–13), nie objęty ochroną ze względu na utratę cech zabytkowych wskutek przeróbek; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 18); narożna kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 22, ul. I. Paderewskiego 2); narożna kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 24, ul. I. Paderewskiego 1); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 23); kamienica mieszkalna z oficynami (ul. 1 Maja 26, 26a); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 28); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 30, 32, ul. Floriana 1); zespół dawnej fabryki "Elewator" (ul. 1 Maja 31); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 36); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 38); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 44); budynek szkolny PLSP (ul. 1 Maja 45), wzniesiony w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu/późnego modernizmu; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 46); budynek szkolny – obecnie należy do Uniwersytetu Ekonomicznego (ul. 1 Maja 47), wzniesiony w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 48); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 49); rektorat Uniwersytetu Ekonomicznego – dawny ratusz gminy Bogucice (ul. 1 Maja 50); został wpisany do rejestru zabytków (nr rej.: A/1234/78 z 19 sierpnia 1978, nr rej.: A/679/2020 z 23 lipca 2020 wkz.katowice.pl [dostęp 2020-07-27]); wzniesiono go w latach 1911–1913 według projektu Arnolda HartmannaDuma Bogucic odzyska blask www.katowice.gazeta.pl [dostęp 2011-09-08] z Berlina–Schoeneberg, zrealizowanego przez Juliusa Litsche (mistrza murarskiego z Zawodzia); budynek utrzymano w formach geometryzującej secesji i wczesnego modernizmu; w fasadzie istnieją terakotowe figury chłopa, górnika i hutnika; na fasadzie budynku umieszczono pamiątkową tablicę osobom, poległym w latach 1939–1945 w walce o obronę Śląska i Zagłębia; w dwudziestoleciu międzywojennym w budynku mieścił się Urząd Pośrednictwa Pracy i Komisariat Policji Zawodzie; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 51); Kościół Opatrzności Bożej (ul. 1 Maja 52); wzniesiony w 1931 według projektu Tadeusza Łobosa w stylu funkcjonalizmu; obiekt wpisano do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego 29 maja 2019 (nr rej. A/515/2019); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 53); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 59), wzniesiona na początku XX wieku w stylu modernizmu; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 61), wzniesiona na początku XX wieku w stylu modernizmu; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 92), wzniesiona na początku XX wieku w stylu modernizmu; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 96), wzniesiona na początku XX wieku w stylu modernizmu/secesji; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 98), wzniesiona na początku XX wieku w stylu modernizmu; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 102); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 104), wzniesiona na początku XX wieku w stylu historyzmu; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 106); kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 117), wzniesiona na początku XX wieku w stylu modernizmu/historyzmu; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 130), wzniesiona w 1904 w stylu historyzmu/secesji; kamienica mieszkalna (ul. 1 Maja 132), wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu.
Opis Swoją siedzibę przy tej ulicy mają: firma komputerowa Kamsoft, pub Poziom 3, Sala Zabaw dla Dzieci Figlarnia, Ośrodek Sportowy Słowian, Budoprojekt, zajezdnia tramwajowa RK-2 Zawodzie i autobusowa, Polskie Wyższe Zgromadzenie Ezoteryczne.
Ulicą na całej swojej długości kursują autobusy i tramwaje na zlecenie Zarządu Transportu Metropolitalnego (ZTM).
Zobacz też Zmiany nazw ulic i placów w Katowicach
Przypisy
Bibliografia Lech Szaraniec: Osady i Osiedla Katowic, Oficyna „Artur”, Katowice 1996, . Jacek Broszkiewicz; Katowice - reflektorem po mieście, wydawca: Urząd Miejski w Katowicach, , s. 69. Katowice - Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 22. K. Szaraniec, L. Szaraniec, K. Szarowski, Katowice i Górnośląski Okręg Przemysłowy, Katowickie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Katowice 1980, ss. 46, 47, 48. Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010. Katowice 1865–1945. Zarys rozwoju miasta. Red. J. Szaflarski, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 1978, s. 76.
Maja 1-go Kategoria:Zawodzie (Katowice)