Arubaini, Arubani, Uarubaini, Uarubani (urart. D 'a-(a-)ru-ba-(i-)ni / u-a-ru-ba-ni) – naczelne kobiece bóstwo urartyjskie, małżonka Chaldiiego. Zgodnie z napisami na urartyjskich tabliczkach glinianych ofiarę dla Arubaini stanowiły jedna krowa i jedna owcaГ.А. Меликишвили, Урартские клинообразные надписи, „Вестник древней истории” 1–4 (1953), 1 (1954).. Prawdopodobnie była boginią płodnościЛ.Н. Биягов, К вопросу об интерпретации Халди и Арубани-Багбарту, „Вестник общественных наук” 11 (1974), s. 98–101..
Arubaini została wspomniana jako Bagbartu lub Bagmasztu w opisie wyprawy wojennej Sargona II do Urartu w 714 roku p.n.e. Początkowo uważano, że Bagbartu było odrębnym bóstwem, nienależącym do panteonu urartyjskiego. Istniał pogląd, że było lokalnym bóstwem opiekuńczym miasta MusasirГ.А. Меликишвили, Наири-Урарту, s. 161.Б.Б. Пиотровский, Ванское царство (Урарту), s. 223.. Jednak badania wykazały, że Bagbartu to jedno z imion ArubainiP.E. Zimansky, Ancient Ararat. A Handbook of Urartian Studies, s. 87.R.D. Barnett, Urartu, w: Edwards I.E.S. i in., Cambridge Ancient history, T. 3, Cz. 2, s. 314–371.. Według E.A. Grantowskiego odmiana imienia Bagmasztu ma pochodzenie irańskie i wywodzi się z imienia Baga-mazda, w którym „Baga” oznacza „pan”, „bóg”, a "mazda" – „mądry”, „wszechwiedzący”Э.А. Грантовский, Ранняя история иранских племен Передней Азии, s. 343–349..
Przypisy
Bibliografia Edwards I.E.S. i in., Cambridge Ancient History, T. 3, Cz. 2, London 1982. . Zimansky P.E., Ancient Ararat. A Handbook of Urartian Studies, New York 1998. . „Вестник древней истории” 1–4 (1953), 1 (1954). „Вестник общественных наук”, 11 (1974). Грантовский Э.А., Ранняя история иранских племен Передней Азии, Москва 1970. Меликишвили Г.А., Наири-Урарту, Тбилиси 1954 Пиотровский Б.Б., Ванское царство (Урарту), Москва 1959.
Kategoria:Bóstwa Urartu Kategoria:Boginie-matki