Melanoleuca Pat. (ciemnobiałka) – rodzaj grzybów należący do rodziny Melanoleucaceae.
Charakterystyka Naziemne grzyby saprotroficzne zbudowane z bezsprzążkowych strzępek. Wytwarzają owocniki podobne do gąsek (Tricholoma), o suchych, higrofanicznych kapeluszach z blaszkowym hymenoforem. Blaszki hymenoforu są ubarwione biało lub jasnoochrowo, zbiegające lub zatokowato wycięte, o regularnej tramie. U niektórych gatunków występują wrzecionowate cystydy, z kryształkami na szczycie. Zarodniki ciemnobiałek mają pokrój eliptyczny, są pokryte drobnymi brodawkami, pozbawione pory rostkowej, a ich wysyp przeważnie biały, czasem różowy, amyloidalny. Oznaczanie wielu gatunków jest trudne i możliwe tylko przy użyciu mikroskopu.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Melanoleucaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Rodzaj Melanoleuca utworzył Narcisse Théophile Patouillard w 1897 r. Gatunkiem typowym jest Melanoleuca vulgaris. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1998 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako ciemnogłówka lub gąsowniczka. Synonimy łacińskie: Melaleuca Pat., Psammospora Fayod.
Gatunki występujące w Polsce: Melanoleuca adstringens (Pers.) Konrad 1927 – ciemnobiałka różowoblaszkowa Melanoleuca amica (Fr.) Singer 1943 Melanoleuca angelesiana A.H. Sm. 1944 Melanoleuca arcuata (Bull.) Singer 1935 – ciemnobiałka brązowomiąższowa Melanoleuca bataillei Malençon 1975 Melanoleuca brevipes (Bull.) Pat. 1900 – ciemnobiałka krótkotrzonowa Melanoleuca cognata (Fr.) Konrad & Maubl. 1927 – ciemnobiałka płowa Melanoleuca decembris Métrod ex Bon 1986 Melanoleuca exscissa (Fr.) Singer 1935 – ciemnobiałka jasnoszara Melanoleuca graminicola Kühner & Maire 1934 – ciemnobiałka trawnikowa Melanoleuca grammopodia (Bull.) Murrill 1914 – ciemnobiałka prążkowanotrzonowa Melanoleuca heterocystidiosa (Beller & Bon) Bon 1984 Melanoleuca humilis (Pers.) Pat. 1900 – ciemnobiałka niska Melanoleuca kavinae (Pilát & Veselý) Singer 1936 Melanoleuca leucophylloides (Bon) Bon 1980 Melanoleuca melaleuca (Pers.) Murrill 1911 – ciemnobiałka ciemna Melanoleuca microcephala (P. Karst.) Singer 1935 Melanoleuca oreina (Fr.) Kühner & Maire 1934 Melanoleuca polioleuca (Fr.) Kühner & Maire 1934 – ciemnobiałka białoszara Melanoleuca rasilis (Fr.) Singer 1939 Melanoleuca resplendens (Fr.) Murrill 1914 – tzw. gąska żółtobiała Melanoleuca robertiana Bon 1990 Melanoleuca schumacheri (Fr.) Singer 1943 – ciemnobiałka szarawa Melanoleuca strictipes (P. Karst.) Jul. Schäff. 1951 – ciemnobiałka popękana Melanoleuca stridula (Fr.) Singer 1943 – ciemnobiałka bulwiastotrzonowa Melanoleuca subalpina (Britzelm.) Bresinsky & Stangl 1976 – ciemnobiałka subalpejska Melanoleuca subpulverulenta (Pers.) Singer 1939 – ciemnobiałka beżowoszara Melanoleuca substrictipes Kühner 1978 Melanoleuca verrucipes (Fr.) Singer 1939 – ciemnobiałka brodawkowanotrzonowa Niektóre inne Melanoleuca luteolosperma (Britzelm.) Singer 1935 – ciemnobiałka żółtozarodnikowa Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody (bez przypisów), oraz według innych.
Przypisy
Kategoria:Melanoleucaceae