Główny Szlak Beskidzki imienia Kazimierza Sosnowskiego (GSB) – szlak turystyczny znakowany kolorem czerwonym biegnący od Ustronia w Beskidzie Śląskim do Wołosatego w Bieszczadach.
Najdłuższy szlak w polskich górach, liczy około 496 km i przebiega przez Beskid Śląski, Beskid Żywiecki, Gorce, Beskid Sądecki, Beskid Niski oraz Bieszczady. Biegnąc najwyższymi partiami polskich Beskidów, umożliwia dotarcie m.in. na Stożek, Baranią Górę, Babią Górę, Policę, Turbacz, Lubań, Przehybę, Radziejową, Jaworzynę Krynicką, Rotundę, Cergową, Chryszczatą, Smerek i Halicz, a także do miejscowości takich jak Ustroń, Węgierska Górka, Jordanów, Rabka-Zdrój, Krościenko nad Dunajcem, Rytro, Krynica-Zdrój, Iwonicz-Zdrój, Rymanów-Zdrój, Komańcza, Cisna, Ustrzyki Górne i in.
Historia
Historia Głównego Szlaku Beskidzkiego sięga okresu międzywojennego. Przebieg części zachodniej (Ustroń – Krynica) został zaprojektowany przez Kazimierza Sosnowskiego i ukończony w 1929 roku. Wschodnia część, według projektu Mieczysława Orłowicza, została ukończona w 1935 i prowadziła z Sianek przez Bieszczady, Gorgany oraz Czarnogórę aż do szczytu Stóg w Górach Czywczyńskich na granicy z Rumunią. Cały szlak liczył wówczas ponad 800 km. Po połączeniu obu fragmentów w roku 1935 szlak nazwano Głównym Szlakiem Karpackim, a jego patronem został Józef Piłsudski.
Po II wojnie światowej i zmianie granic państwowych, w wyniku których wschodnie ziemie Rzeczypospolitej znalazły się w granicach ZSRR (obecnie Ukrainy), ukraińska część szlaku (licząca około 440 km) uległa zapomnieniu. W efekcie Główny Szlak Karpacki został skrócony i zamknięty w obecnych granicach Polski.
O współczesnym zainteresowaniu szlakiem świadczy m.in. powołanie w 2021 Stowarzyszenia Główny Szlak Beskidzki. W 2023 stowarzyszenie W celu popularyzacji Głównego Szlaku Beskidzkiego (GSB) oraz dla przypomnienia o jego stuletniej historii ustanowiło Odznakę Stulecia GSB. Szlak dostrzegany jest również przez instytucje państwowe, jak np. Lasy Państwowe, Bieszczadzki Park Narodowy czy też samorządy, o czym świadczy np. realizowany od 2024 roku projekt Główny Szlak Beskidzki – Centrum Turystyki Aktywnej Polskich Karpat.
Przebieg, czas i atrakcje szlaku Beskid Śląski Odległość CzasPrzy wliczaniu czasów podstawowym założeniem, opartym na GOT (Górska Odznaka Turystyczna), że 1 km odpowiada 12 minutom marszu, dodatkowo 100 m sumy podejść to również 12 minut. Dodatkowo czas trzeba wydłużyć w przypadku złego stanu ścieżki np. śniegu, błota; nawierzchnia bita skraca ten czas. Podane czasy są stosowane dla osiągów przeciętnego turysty.(h) WysokośćNa podstawie map wyd. CartoMedia (Sygnatura) i Compass. (n.p.m.) Atrakcje Miejsce Skrzyżowania szlaków 0,0 km 16px 330 m Przystanek PKP Ustroń Zdrój 16px Czantoria Wielka 2:30 h 16px Mała Czantoria 1:45 h 6,2 km 16px 1:30 758 m Gościniec PTTK na Równicy 16px Schronisko PTTK na Błatniej 3:20 h przez Brenną 1:30 h 16px Trzy Kopce Wiślańskie 2:30 h przez Orłową 1:10 h 16px Skoczów 2:15 h 10,5 km 16px 2:35 380 m Ustroń Polana PKP 16px Przystanek PKP Wisła Obłaziec 3:30 h przez Orłową 1:30 h 14,5 km 16px 4:30 995 m Czantoria Wielka 16px Goleszów 3 h przez Schronisko „Pod Tułem” 2 h16px Ustroń 2 h 18,5 km 16px 5:30 684 m Przełęcz Beskidek 16px Jawornik 0:35 h 20,4 km 16px 6:10 792 m Schronisko na Soszowie Wielkim 16px Wisła 1:50 h przez Jawornik 1 h 21,0 km 16px 6:20 886 m Soszów Wielki 22,5 km 16px 6:40 920 m Cieślar 23,0 km 16px 6:50 843 m Stożek Mały 16px dołącza ze Stacji PKP Wisła Dziechcinka 1:30 h 25,0 km 16px 7:20 978 m Stożek Wielki – Schronisko PTTK na Stożku 16px stacja PKP Wisła Głębce 1:50 h 16px dołącza ze Stacji PKP Wisła Głębce 2:05 h↑ 26,8 km 16px 7:45 989 m Kiczory skręca do Jaworzynki 3 h przez Jasnowice 2 h odbija na Baranią Górę 5:30 – 6 h przez Istebnę Bucznik 1:35 h iSchronisko PTTK Przysłop pod Baranią Górą 4:40 – 4:50 h 28,0 km 16px 8:10 774 m Przełęcz Łączecko 16px Schronisko PTTK na Stożku 0:50 h ← → Stacja PKP Wisła Głębce 1:10 h 31,5 km 16px 9:10 761 m przełęcz Kubalonka 16px Stacja PKP Wisła Głębce 0:50 h ← → na Smerekowiec 2:50 – 3:15 h przez Nową Osadę 1:35 h 34,0 km 16px 9:50 760 m Przełęcz Szarcula 16px Stacja PKP Wisła Głębce 1:20 h ← → do Koniakowa 3:30 h przez Istebną Olzę 1:35 h 37,0 km 16px 10:40 760 m Stecówka – kościół 40,8 km 16px 11:40 900 m Schronisko PTTK Przysłop pod Baranią Górą 16px Zwardoń 4 h przez Koniaków 1:50 h ← → na Baranią Górę 1 h 16px Schronisko PTTK na Stożku 4:45 – 5:15 h przez Istebną Bucznik 2:35 h ← → na Baranią Górę 1 h 44,5 km 16px 12:40 1220 m Barania Góra 16px Kamesznica 2:30 h skręca do Wisły Czarnego 2 h 46,5 km 16px 13:15 1140 m Magurka Wiślańska odbija do Bielska-Białej (Straconka) 10:30 – 12 h przez Skrzyczne 1:50 h, Szczyrk 3:30 h, Schronisko PTTK na Klimczoku 5:20 – 5:40 h, przełęcz Kołowrót 6:20 – 6:50 h, Bystrą 7:10 – 7:50 h, Stację PKP Wilkowice-Bystra 7:50 – 8:40 h oraz Schronisko PTTK na Magurce Wilkowickiej 9:30 – 10:30 h 48,3 km 16px 13:45 1108 m Magurka Radziechowska 16px Ostre 1:40 h 49,9 km 16px 14:05 1039 m Hala Radziechowska 16px Radziechowy 1:45 h 51,7 km 16px 14:30 1034 m Glinne 57,8 km 16px 16:05 413 m Węgierska Górka 16px Kamesznica Fajkówka 2:35 h
Beskid Żywiecki i Makowski Odległość Czas(h) Wysokość(n.p.m.) Atrakcje Miejsce Skrzyżowania szlaków 0,0 km 16px 413 m Węgierska Górka 16px Kamesznica Fajkówka 2:35 h 2,6 km 16px 0:35 489 m Żabnica 16px Rajcza PKP 4:20 h przez Schronisko PTTK na Hali Boraczej 2:20 h 7,2 km 16px 2:00 857 m Abrahamów 10,3 km 16px 2:55 646 m Stacja Słowianka 16px Schronisko PTTK na Hali Boraczej 1:50 h przez Żabnicę Skałki 0:50 h 16px Bystra 1:25 h ← → Żywiec 6:40 – 7:30 h przez Romankę 1:45 h iSopotnię Małą 4:15 h 18,0 km 16px 5:00 1290 m Schronisko PTTK na Hali Rysiance 16px Złatna 1:25 h 16px Żabnica Skałki 1:50 h ← → Milówka PKP 3:20 h przez Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej 0:10 h i Schronisko PTTK na Hali Boraczej 1:40 h16px Rajcza PKP 3:30 h przez Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej 0:10 h ← → Romanka 1 h 16px Bacówka PTTK na Krawcowym Wierchu 3:50 h przez Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej 0:10 h i Złatną Szkołę 2 h ← → Sopotnia Wielka 1:35 h 20,1 km 16px 5:30 1216 m Trzy Kopce 16px Bacówka PTTK na Rycerzowej 6:45 h – 7:15 h przez Bacówkę PTTK na Krawcowym Wierchu 2:30 h i Glinkę 3:55 h oraz Soblówkę 5 – 5:15 h 26,5 km 16px 6:55 1330 m Schronisko PTTK na Hali Miziowej 16px Góra Pięciu Kopców 0:45 h 16px Góra Pięciu Kopców 0:45 h ← → Korbielów 1:40 h 16px Sopotnia Wielka 1:25 h ← → Korbielów 1:40 h 32,0 km 16px 8:15 808 m Przełęcz Glinne 16px Przełęcz Jałowiecka 7:30 – 8 h przez Korbielów 1 h i Krzyżówki 2:05 h oraz Halę Kamińskiego 5:30 – 6 h 36,4 km 16px 9:25 854 m Przełęcz pod Beskidem Krzyżowskim 16px Schronisko PTTK na Hali Miziowej 3:10 h przez Korbielów 0:55 h 40,6 km 16px 10:35 1046 m Jaworzyna 42,4 km 16px 11:05 830 m Przełęcz Głuchaczki 46,1 km 16px 12:00 1024 m Mędralowa Zachodnia 16px Przyborów Moczarki 1:35 h 16px Koszarawa Bystra 0:50 h 48,0 km 16px 12:25 1169 m Mędralowa 48,3 km 16px 12:30 1151 m Kolisty Groń 16px do szlaku 0:05 h 51,3 km 16px 13:25 998 m Przełęcz Jałowiecka Północna 16px Przełęcz Glinne 7:40 – 8:20 h przez Halę Kamińskiego 2:15 h i Krzyżówki 5:30 – 6 h oraz Korbielów 6:30 – 7 h 16px Sidzina przez Hucisko PKP 4:25 h i Zawoję 9:30 – 10:15 h oraz Przełęcz Kucałową ← → Żywieckie Rozstaje 0:35 h 52,1 km 16px 13:40 997 m Przełęcz Jałowiecka Południowa 53,0 km 16px 14:00 1100 m Żywieckie Rozstaje odbija do Jabłonki 6:30 – 7 h przez Małą Babią Górę 1:10 h i Babią Górę 2:30 h oraz Kiczory 5:15 – 5:35 h 53,9 km 16px 14:15 1100 m Fickowe Rozstaje 16px Zawoja Widły 2:20 h przez Zawoję Czatoża 1:20 h ← → Schronisko PTTK na Markowych Szczawinach 0:40 h 56,3 km 16px 14:55 1180 m Schronisko PTTK na Markowych Szczawinach 16px Zawoja Czatoża 4:45 – 5 h przez Przełęcz Lipnicką 1:35 h, Zawoję Policzne 2:35 h i Zawoję Markowa 4:15 h 16px Zawoja Widły 2:05 h przez Zawoję Markowa 1:15 h16px Zawoja Podryzowane 1:45 h Perć Akademików !!! – odbija na Babią Górę 1:50 h 57,9 km 16px 15:35 1408 m Przełęcz Brona 16px Sidzina przez Małą Babią Górę 0:25 h, Hucisko PKP 6:50 – 7:20 h i Zawoję Centrum ← → na Babią Górę 1 h 60,0 km 16px 16:35 1725 m Babia Góra 16px Zawoja Widły 4:25 h przez Schronisko PTTK na Markowych Szczawinach 1:30 h odbija do Jabłonki 5:10 – 5:30 62,8 km 16px 17:25 1367 m Sokolica 16px Szkolnikowe Rozstaje 0:35 h 65,0 km 16px 18:10 1012 m Przełęcz Lipnicka 16px (Szlak im. Karola Wojtyły) Przełęcz Kucałowa 2:55 h16px Schronisko PTTK na Markowych Szczawinach 1:40 h ← → Zawoja Czatoża 3:15 h przez Zawoję Policzne 1 h 70,7 km 16px 19:50 1298 m Cyl Hali Śmietanowej 16px Zawoja Podryzowane 1:40 h 72,5 km 16px 20:25 1369 m Polica 16px Schronisko PTTK na Starych Wierchach 11 – 11:45 h przez Przełęcz Zubrzycką 1:15 h i Żelaźnicę 6:30 – 7 h oraz Rdzawkę (stację paliwową) 9:40 – 10:15 h 74,5 km 16px 21:05 1170 m Przełęcz Kucałowa (Szlak im. Karola Wojtyły) odbija do Skawicy 2:10 h16px Skawica 2:10 h16px Juszczyn PKP 3:05 h 16px Schronisko PTTK na Hali Krupowej 0:05 h ← → Sidzina Wielka Polana 1:15 h16px Jabłonka przez Zawoję Centrum 2:25 h i Hucisko PKP 8:10 – 8:40 h oraz Babią Górę ← → Sidzina Dąb 2 h 75,7 km 16px 21:20 1247 m Okrąglica 81,1 km 16px 22:50 845 m Judaszka 16px dołącza ze Skawy PKP 4:35 h przez Sidzinę Dąb 1:30 h i Wysoką 3:50 h 82,2 km 16px 23:05 875 m Drobny Wierch odbija do Kojszówki PKP 1:10 h i PKS 1:15 h 83,3 km 16px 23:20 887 m Cupel 16px Trzebunia 7:15 – 7:45 h przez Osielec 1:20 h i Skomielną Czarną 4:20 h 87,9 km 16px 24:20 448 m Bystra Podhalańska 92,0 km 16px 25:15 482 m Jordanów (rynek) 16px Wieliczka przez Lubień 4:20 h i Dobczyce16px Brzeźnica PKP przez Bieńkówkę 4:30 h i Lanckoronę ← Jordanów (rynek) → Łopuszna przez Luboń Wielki 4 h i Rabkę-Zdrój 6:20 – 6:30 h oraz Turbacz 97,5 km 16px 26:30 463 m Skawa PKP 16px Kojszówka 6:20 – 6:30 h przez Sidzinę Dąb 3:10 h 100,8 km 16px 27:15 605 m Zakopianka
Gorce