Mariusz Bonaszewski (ur. 26 sierpnia 1964 w Koszalinie) – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny, dubbingowy i radiowy.
Wykształcenie Jest absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Krzywoustego w Słupsku i Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie (1988).
Filmy i seriale Bonaszewski należy do aktorów, którzy skupiają się raczej na karierze teatralnej. W filmie zadebiutował w roku 1986 niewielką rolą w Maskaradzie Janusza Kijowskiego. Od czasu do czasu pojawia się jednak w filmach, serialach telewizyjnych oraz dubbingach. Współpracował m.in. z takimi reżyserami, jak Teresa Kotlarczyk, Władysław Pasikowski, Andrzej Trzos-Rastawiecki.
Do ważniejszych ról filmowych można zaliczyć Anda w Świetle odbitym, Świra w Zakładzie, Kostka w Gnojach i Jozuego w Metanoi. Popularność przyniosła mu rola profesora medycyny, nauczyciela akademickiego, Jana Sarapaty w serialu Na dobre i na złe. W Glinie Pasikowskiego również wcielił się w rolę lekarza Krzysztofa, tym razem jednak bohatera zdecydowanie negatywnego.
Filmy fabularne
Filmy dokumentalne 1995: Roman Dmowski (reż. Marian Kubera) 1997: Jest taka pieśń... (reż. Marian Kubera) 1997: Nadwiślańskie Soplicowo (reż. L. Smolińska, M. Sroka) – lektor 1999: Warszawska Niobe (reż. L. Smolińska) – recytacja wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego 2005: Józef Mehoffer. Witraże życia (reż. Stanisław Kubiak) – lektor 2006: Stanisława Brzozowskiego życie wśród skorpionów (reż. L. Smolińska, M. Sroka) 2008: Po latach niewoli wstaje Polska... 1914–1918 jako Józef Piłsudski (reż. L. Smolińska, M. Sroka) 2013: Klamra. W przedsionku śmierci jako Adam Lazarowicz (reż. J. Lipski, P. Mielech) 2019: Łukasiewicz: nafciarz, romantyk jako Ignacy Łukasiewicz (reż. M. Wójcik)
Seriale
Teatr Pierwsze kroki na scenie stawiał w Słupskim Teatrze Dramatycznym (1984), gdzie trafił zaraz po ukończeniu liceum. W latach 1988–1997 był aktorem Teatru Dramatycznego w Warszawie, gdzie współpracował m.in. z reżyserem Maciejem Prusem. Jedną z najważniejszych ról zagranych w tym teatrze był Konstanty Trieplew w Mewie Czechowa. Bardzo dobrze ocenili ją krytycy. Rok później otrzymał możliwość zagrania Hamleta w dość kontrowersyjnej i prowokacyjnej inscenizacji Andrzeja Domalika. Rolę tę szczególnie ciepło przyjęła publiczność, zwłaszcza nastoletnia.
Przez pewien czas Bonaszewski współpracował z wrocławskim Teatrem Polskim, gdzie miał możliwość grać w spektaklach reżyserowanych przez Jerzego Jarockiego. Współpraca ta okazała się dla aktora znacząca. Zagrał m.in. Fryderyka Wettera w Kasi z Heilbronnu w 1994 roku i tytułowego Płatonowa w r. 1996. Ta ostatnia rola jest określana przez krytyków jako karykatura Hamleta w rosyjskim wydaniu i została przez nich wysoko oceniona.
Od 1997 roku Mariusz Bonaszewski należy do zespołu Teatru Narodowego w Warszawie. Grywa tam w klasyce polskiej (m.in. Nos w Weselu i Piotr Wysocki w Nocy listopadowej w 2000, Leonard w Nie-Boskiej komedii w 2002) i obcej (Edgar w Królu Learze w 1998, Piotr Trofimow w Wiśniowym sadzie w 2000, Tomasz Mowbray w Ryszardzie II w 2004, Tezeusz w Fedrze i Mecenas Helmer w Norze w 2006).
W 2001 zagrał główną rolę, psychopatę Tinkera, w kontrowersyjnej sztuce Sarah Kane Oczyszczeni, zrealizowanej przez Wrocławski Teatr Współczesny, Teatr Polski w Poznaniu, Teatr Rozmaitości w Warszawie, Hebbel-Theater w Berlinie i Theor-Europejski Komisji Kultury.
Współpracuje także z teatrem radiowym i z Teatrem Telewizji.
Spektakle teatralne Słupski Teatr Dramatyczny 1984: Król Edyp 1984: O dwóch takich, co ukradli księżyc (reż. Bogusława Czosnowska)
PWST, Warszawa 1987: Czyste szaleństwo (program składany) jako Don Juan, Hamlet, Ludomir (reż. Jan Englert) 1987: Bezimienne dzieło jako Cynga (reż. J. Englert)
Teatr Dramatyczny, Warszawa 1988: Car Mikołaj jako Paweł (reż. Maciej Prus) 1989: Kubuś Fatalista jako Żółtek (reż. Zbigniew Zapasiewicz) 1989: Ifigenia w Taurydzie jako Orestes (reż. Stefan Mikołajczak) 1989: Moskwa – Pietuszki jako Anioł-Czarny (reż. Jacek Zembrzuski) 1990: Na dnie jako Łuka (reż. M. Prus) 1991: Nie-Boska komedia jako Młodzieniec; Mąż (reż. M. Prus) 1991: Niedokończony poemat jako Młodzieniec (reż. M. Prus) 1991: Mewa jako Konstanty Trieplew (reż. Andrzej Domalik) 1992: Sezon w piekle jako przewodnik i Rimbaud (reż. Adam Sroka) 1992: Hamlet jako Hamlet (reż. A. Domalik) 1993: Letnicy jako Nikołaj Pietrowicz Zamysłow (reż. Paweł Wodziński) 1994: Szósty stopień oddalenia jako Trent (reż. Piotr Cieślak) 1994: Szaleństwo Jerzego III jako Wiliam Pitt (reż. Filip Bajon) 1995: Szkarłatna wyspa jako Tumiday (reż. P. Cieślak) 1996: Jak wam się podoba jako Jakub; Dworzanin (reż. P. Cieślak) 1997: Elektra jako Orestes (reż. Krzysztof Warlikowski) 1997: Wiśniowy sad jako Piotr Trofimow (reż. Leonid Hejfec) 2000: Wszystko dobre, co się dobrze kończy jako Bertram (reż. P. Cieślak) – gościnnie
Teatr Polski, Wrocław 1994: Kasia z Heilbronnu jako Fryderyk Wetter (reż. Jerzy Jarocki) – gościnnie 1996: Płatonow – Akt pominięty jako Michał Płatonow (reż. J. Jarocki) 1997: Pieśń o blasku wody (reż. Andrzej Wajda) 1998: Historia PRL według Mrożka jako Superiusz; Internowany I (reż. J. Jarocki)
Teatr „Scena Prezentacje”, Warszawa 1995: Ninoczka (reż. Romuald Szejd)
Teatr Narodowy, Warszawa 1997: Noc listopadowa. Sceny dramatyczne jako Piotr Wysocki (reż. Jerzy Grzegorzewski) 1998: Król Lear jako Edgar (reż. M. Prus) 1999: Wybrałem dziś zaduszne święto jako Samuel (reż. Janusz Wiśniewski) 1999: Nowe Bloomusalem jako Stefan Dedalus (reż. J. Grzegorzewski) 2000: Wesele jako Nos (reż. J. Grzegorzewski) 2000: Jestem przychodzień 2000: Wiśniowy sad jako Piotr Trofimow (reż. M. Prus) 2000: Noc listopadowa (nowa wersja) jako Piotr Wysocki (reż. J. Grzegorzewski) 2001: Akropolis jako Konrad z Wyzwolenia; Hektor; Jakub; Harfiarz (reż. Ryszard Peryt) 2002: Nie-Boska komedia jako Leonard (reż. J. Grzegorzewski) 2002: Kurka Wodna jako ON – Edgar Wałpor (reż. J. Englert) 2003: Ostatni (reż. Tadeusz Bradecki) 2004: Błądzenie jako Józio, Książę Filip, Szarm, Witold II (reż. J. Jarocki) 2004: Ryszard II jako Tomasz Mowbray (reż. Andrzej Seweryn) 2005: Kosmos jako Ludwik (reż. J. Jarocki) 2006: Fedra jako Tezeusz (reż. M. Prus) 2006: Nora jako mecenas Helmer (reż. A. Olsten) 2007: Miłość na Krymie jako Rudolf Rudolfowicz Wolf (reż. J. Jarocki) 2007: Stara kobieta wysiaduje jako kelner (reż. Stanisław Różewicz) 2007: Terminal 7 jako syn I (reż. A. Domalik) 2008: Otello jako Iago (reż. A. Olsten)
Wrocławski Teatr Współczesny im. Edmunda Wiercińskiego 2001: Oczyszczeni jako Tinker (reż. K. Warlikowski) 2005: Nie do pary jako Leon (reż. Agnieszka Olsten) – gościnnie
Teatr Śląski im. S. Wyspiańskiego, Katowice 2002: Chryje z Polską jako Stanisław Wyspiański (reż. Bogdan Tosza)
Teatr Wybrzeże 2009: Zmierzch bogów jako Friederich Bruckmann (reż. Grzegorz Wiśniewski)
Spektakle Teatru Telewizji 1988: Bezimienne dzieło jako Cynga (reż. J. Englert) 1989: Przebudzenie wiosny jako Ernest (reż. P. Cieślak) 1993: Książę Homburg jako Hr. Morner (reż. Krzysztof Lang) 1994: Dzieci słońca jako Dymitr (reż. A. Domalik) 1995: Mały Książę jako mężczyzna-Mały książę (reż. Natalia Koryncka-Gruz) 1995: Aktor jako hrabia Jerzy (reż. M. Prus) 1995: Kasia z Heilbronnu jako hrabia vom Strahl (reż. J. Jarocki) 1996: Gra kłamstw jako Adrian (reż. N. Koryncka-Gruz) 1996: Agata jako On (reż. A. Domalik) 1996: Mąż, Żona, Dziewczyna i... jako mąż, Makbet, Otello (reż. Radosław Piwowarski) 1996: Kość w gardle jako John (reż. Jerzy Zalewski) 1997: Sonata petersburska jako Myszkin (reż. A. Domalik) 1997: Śledztwo jako porucznik Gregory (reż. Waldemar Krzystek) 1997: Katarzyna jako Koromysłow (reż. Barbara Sass) 1997: Puszka Pandory jako Alwa (reż. S. Różewicz) 1997: Matka Courage i jej dzieci jako Eilif (reż. Laco Adamík) 1997: Śmierć w Tyflisie jako mężczyzna (reż. Maciej Dejczer) 1998: Ksiądz Marek jako Starościc (reż. Krzysztof Nazar) 1998: Płatonow. Akt pominięty jako Płatonow (reż. J. Jarocki) 1998: Ściana Artura, czyli Co zrobimy z Henriettą jako Dino (reż. L. Adamik) 1998: Cesarski szaleniec jako Tymoteusz von Bock (reż. W. Krzystek) 1999: Don Kichot jako Samson (reż. A. Domalik) 1999: Noce sióstr Bronte jako lord Byron (reż. M. Prus) 1999: Bigda idzie! jako Tadeusz Mieniewski (reż. A. Wajda) 1999: Historia PRL według Mrożka jako Superiusz, Internowany I, Anatol (reż. J. Jarocki) 1999: Mania czy Ania jako Ludwik Palffy (reż. Jerzy Bielunas) 2000: Miłość to takie proste jako Jonas (reż. Małgorzata Kopernik) 2000: Dragon jako oficer (reż. S. Różewicz) 2000: Grzechy starości jako Charles Baudelaire (reż. Maciej Wojtyszko) 2001: Beatrix Cenci jako ksiądz Negri (reż. J. Englert) 2001: Łzy jako On (reż. Filip Zylber) 2003: Edward II jako Mortimer (reż. M. Prus) 2003: Śmiech w ciemności jako Axel Rex (reż. F. Bajon) 2003: Powtórka jako Stefan (reż. Feliks Falk) 2004: Intryga i miłość jako Wurm (reż. M. Prus) 2006: Tajny agent jako Michaelis (reż. Krzysztof Zaleski) 2006: Juliusz Cezar jako Kasjusz (reż. J. Englert) 2006: Techniki negocjacyjne jako Jacek Gott (reż. Magdalena Piekorz) 2006: Dzikuska jako Bodzio (reż. Łukasz Wylężałek) 2007: Pastorałka jako Archanioł Gabriel; Syn Gospodarza (reż. L. Adamik) 2007: Chryje z Polską, czyli Rzecz o Stanisławie Wyspiańskim jako S. Wyspiański (reż. M. Wojtyszko) 2007: Wyzwolenie jako Geniusz (reż. M. Prus) 2008: Błądzenie jako Witold II, Józio, Szarm (reż. J. Jarocki) 2008: Mord założycielski jako Bolesław Mołojec „Długi” (reż. Jacek Raginis, Maciej Pisuk) 2017: Marszałek jako Piłsudski (reż. K. Lang)
Dubbing 2008: Opowieści z Narnii: Książę Kaspian – Baron Sobiepan 2011: Kapitan Ameryka: Pierwsze starcie – Tony Stark / Iron Man 2012: Avengers – Tony Stark / Iron Man 2013: Iron Man 3 – Tony Stark / Iron Man 2014: Iron Man & Hulk: Zjednoczeni – Tony Stark / Iron Man 2015: Avengers: Czas Ultrona – Tony Stark / Iron Man 2015: Bystry Bill – Tata 2016: Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów – Tony Stark / Iron Man 2016: Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie – Orson Krennic 2017: Spider-Man: Homecoming – Tony Stark / Iron Man 2018: Avengers: Wojna bez granic – Tony Stark / Iron Man 2019: Avengers: Koniec gry – Tony Stark / Iron Man 2021: A gdyby…? – Tony Stark / Iron Man
Spektakle Teatru Polskiego Radia 1994: Dialog o Zmartwychwstaniu Pańskim (reż. Danuta Jagła) 1994: Ład serca jako Seweryn Gejżanowski (reż. Waldemar Modestowicz) 1999: Podróż sentymentalna jako Yorik (reż. W. Modestowicz) 2001: Blaszany flet jako Nico (reż. Wojciech Markiewicz) 2002: Pałac jako Jakub (reż. Jan Warenycia) 2002: Han z Islandii jako narrator (reż. J. Warenycia) 2002: Wiosna jako Józef (reż. J. Warenycia) 2005: Szalona lokomotywa jako Mikołaj (reż. J. Warenycia) 2008: Cała prawda jako Artur (reż. J. Warenycia) 2008: Powroty jako Andrzej (reż. W. Modestowicz) 2008: Ostatni akt jako Eugeniusz (reż. Janusz Kukuła) 2009: Wyzwolenie jako Konrad (reż. W. Modestowicz) 2009: Drzazga jako Srubow (reż. J. Warenycia) 2009: Rozwiązanie honorowe jako pułkownik Różański (reż. W. Modestowicz) 2009: W lochu Ferrary (reż. J. Warenycia) 2010: Kiedy nie mogę uciec jako inżynier Jerzy (reż. Jacek Raginis) 2011: Król Edyp jako Edyp (reż. Waldemar Modestowicz; na podst. dramatu Sofoklesa) 2012: Fabula rasa, czyli rzecz o egoizmie (reż. Darek Błaszczyk) 2013: Król Ryszard III: Gra o tron jako Ryszard III (reż. Waldemar Modestowicz; na podst. dramatu Williama Shakespeare’a)
Słuchowiska 2010: Narrenturm jako biskup Konrad (reż. Janusz Kukuła; na podst. powieści Andrzeja Sapkowskiego) 2011: Miecz przeznaczenia jako Freixenet (opowiadanie Miecz przeznaczenia) i Ivo „Cykada” Mirce (opowiadanie Okruch lodu) (reż. Janusz Kukuła; na podst. opowiadań Andrzeja Sapkowskiego) 2013: Żywe trupy jako Otis (reż. Ramez Nayyar; na podst. komiksu Roberta Kirkmana)