Gwarancja ubezpieczeniowa – jedna z czynności ubezpieczeniowychArt. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Stanowi pisemne zobowiązanie zakładu ubezpieczeń (gwaranta) do wypłaty na rzecz beneficjenta (podmiotu, na rzecz którego została wystawiona gwarancja) określonej sumy pieniężnej, na jego żądanie i oświadczenie, w sytuacji, w której dłużnik (wnioskodawca gwarancji) nie realizuje swoich zobowiązań (określonych w gwarancji) wobec beneficjenta, KUKE S.A., [dostęp: 2014-04-19]. W praktyce gwarancje ubezpieczeniowe służą głównie jako zabezpieczenie inwestora w procesie inwestycji na wypadek wystąpienia określonego w umowie gwarancyjnej zdarzenia losowego. Stosowane w większości metod realizacji przedsięwzięcia budowlanego. Na rynku nie funkcjonuje jeden ustandaryzowany wzór gwarancji – każdy ubezpieczyciel/bank posiada swoje wzory dedykowane dla gwarancji jednostkowych czy w ramach limitu, jednak aktualnie przy wielu kontraktach bardzo często wzór i treść gwarancji jest narzucana przez inwestora
Istota umowy gwarancyjnej Umowa gwarancyjna zawierana jest pomiędzy gwarantem (zakładem ubezpieczeń) a beneficjentem (wierzycielem). Pomiędzy gwarantem (zakładem ubezpieczeń) a dłużnikiem (zleceniodawcą) jest zawierana dodatkowa umowa o udzielenie gwarancji. Jest umową nienazwaną. Posiada oparcie prawne przede wszystkim w zasadzie swobody zawierania umówArt. 353 Kodeksu cywilnego., zatem w dużej mierze ukształtowana została przez praktykę.
zakład ubezpieczeń (gwarant) / \ umowa gwarancji / \ umowa o udzielenie gwarancji / \ / \ wierzyciel -------------------- dłużnik (beneficjent) kontrakt (zleceniodawca)
Rodzaje gwarancji ubezpieczeniowych W praktyce obrotu gwarancja ubezpieczeniowa ma szerokie zastosowanie, aczkolwiek przepisy prawa wzmiankują o niej tylko w kilku sytuacjach. W szczególności wyróżnić można następujące rodzaje gwarancji: ubezpieczeniowa gwarancja zapłaty wadium (ang. bid bond) - wykorzystywana na etapie przetargu; stanowi ekwiwalent wadium pieniężnego przedsiębiorcy przystępującego do przetargu; dzięki niej przedsiębiorca może uczestniczyć w przetargu bez angażowania własnych środków; ubezpieczeniowa gwarancja należytego wykonania kontraktu (ang. performance bond) - wystawiana jest w celu zabezpieczenia prawidłowego wykonania umowy przez przedsiębiorcę; ubezpieczeniowa gwarancja usunięcia wad lub usterek (ang. maintenance bond) - wystawiona na wniosek przedsiębiorcy realizującego inwestycje; zobowiązuje gwaranta do wypłaty gwarancji na wniosek beneficjenta w przypadku, gdy przedsiębiorca nie wykonał w ogóle lub nienależycie określone umową obowiązki z tytułu usunięcia wad i usterek ujawnionych po zakończeniu realizacji inwestycji, ubezpieczeniowa gwarancja zwrotu zaliczki (ang. advance payment bond, deposit bond) - zobowiązanie gwaranta do wypłaty gwarancji beneficjentowi, na pisemne żądanie i oświadczenie beneficjenta w sytuacji, w której przedsiębiorca (zleceniodawca gwarancji) nie wykonał umowy i nie zwrócił w określonym terminie zaliczki, którą wcześniej pobrał od beneficjenta na realizację inwestycji; ubezpieczeniowa gwarancja zapłaty należności celnych (ang. customs & excise bond) – stanowi zabezpieczenie pokrycia kwot wynikających z długów celnych w sytuacji gdy dłużnik nie dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi na zapłatę zobowiązań celno-podatkowych. Jest przeznaczona dla podmiotów gospodarczych, które prowadzą obrót towarowy z zagranicą i jest jedną z dopuszczalnych zabezpieczeń należności celnych. Beneficjentem gwarancji jest izba celna, zaś jej zleceniodawcą podmiot zajmujący się importem towarów lub prowadzący skład celnyCzym jest ubezpieczenie zapłaty długu celnego, Infor.pl, [dostęp: 2014-04-19]. ubezpieczeniowa gwarancja zapłaty podwykonawcom (ang. labour and material payment bond) - zabezpiecza podwykonawców przed brakiem zapłaty przez głównego wykonawcę za wykonane prace, zabezpiecza również inwestora przed wstrzymaniem lub opóźnieniem prac wykonywanych przez podwykonawców. Stronami w takiej gwarancji są: inwestor – jako beneficjent gwarancji, główny wykonawca – jako wniskodawca gwarancji, ubezpieczyciel – jako gwarant, wystawca gwarancji. Zobowiązanie gwarancji polega na zwrocie inwestorowi środków które nie zostały przez wykonawcę wypłacone za wykonane prace podwykonawcom. To umożliwia inwestorowi opłacenie podwykonawców, np. w razie bankructwa głównego wykonawcy. ubezpieczeniowa gwarancja zapłaty wykonawcy – zabezpiecza interes głównego wykonawcy, wykonawca może zabezpieczyć się przed niewykonaniem zobowiązania ze strony inwestora polegającym na zapłacie za wykonane prace. Stronami tej gwarancji ubezpieczeniowej są: główny wykonawca – jako beneficjent gwarancji, inwestor – jako wnioskodawca gwarancji, ubezpieczyciel – jako gwarant, wystawca gwarancji. Nie stosowana w północnoamerykańskich metodach realizacji przedsięwzięć budowlanych - standardowe umowy na wykonanie robót budowlanych poprzestają na wymogu ujawnienia przez inwestora źródeł finansowania inwestycji - posiadanych środków i pożyczek, wraz z informacjami jego instytucji finansowych, podczas gdy prawo o zastawie mechanika pozwala wykonawcom na dochodzenie swoich roszczeń na nieruchomości inwestora. Na mocy tego prawa, wykonawca może wpisać na hipotekę nieruchomości gdzie prowadzona jest inwestycja dług za wykonaną pracę i dostarczone materiały, których inwestor nie opłacił w terminie przewidzianym tym prawem.
Gwarancja ubezpieczeniowa a umowa ubezpieczenia Zawieranie umów gwarancji ubezpieczeniowych i umów ubezpieczenia należy do jednej kategorii czynności ubezpieczeniowych, jednakże są to odmienne pojęcia i zamienne ich używanie jest błędem. Przy gwarancji ubezpieczeniowej zakład ubezpieczeń nie wyrównuje szkody, lecz jedynie wypełnia zobowiązanie polegające na wypłacie konkretnej sumy pieniężnej (sumy gwarancyjnej). W przypadku gwarancji ubezpieczeniowej, w odróżnieniu od umowy ubezpieczenia, zobowiązanie gwaranta przyjmuje zwykle postać zobowiązania nieodwołalnego i bezwarunkowego, co oznacza, że wypłata odszkodowania nie jest zależna od istnienia uchybień dłużnika wobec gwaranta czy beneficjenta wobec dłużnika. Gwarancja ubezpieczeniowa (ang. surety bond) jest umową trójstronną, rodzajem poręczenia, podczas gdy umowa ubezpieczenia (ang. insurance contract) jest umową dwustronną.
Przypisy
Bibliografia , Polska Izba Ubezpieczeń, [dostęp: 2014-04-19]. Romuald Holly, Ubezpieczenia finansowe i gwarancje ubezpieczeniowe, Warszawa: Wydawnictwo Poltext, 2003.
Kategoria:Ubezpieczenia Kategoria:Prawo ubezpieczeń gospodarczych