Pholiota (Fr.) P. Kumm. (łuskwiak) – rodzaj grzybów z rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Cechy charakterystyczne Grzyby kapeluszowe niehigrofaniczne o bazydiokarpach osiągających średnicę 5–20 cm, zwykle rosnących kępkami. Powierzchnia kapelusza łuseczkowata, w stanie wilgotnym lepka lub śluzowata, o barwie od żółtej do brązowawej, rzadko białej lub czerwonej. Trzon z pierścieniem lub strefą pierścieniową. Blaszki przyrośnięte, czasami wykrojone i zbiegające ząbkiem, dość gęste. Wysyp zarodników brązowy, rdzawoochrowy, bazydiospory przeważnie elipsoidalne, gładkie z porą rostkową lub bez. Zawsze występują cheilocystydy w postaci chryzocystyd, czasami także pleurocystydy. Skórka kapelusza typu ixocutis, rzadko cutis.
Grzyby pasożytnicze i saprotroficzne, głównie grzyby nadrzewne rozwijające się na drewnie martwych lub żywych drzew, ale także na innym materiale organicznym (słoma, torf, ściółka i inne odpady roślinne), czasami także grzyby koprofilne (rozwijające się na odchodach) lub grzyby wypaleniskowe (rozwijające się na miejscach po ogniskach i pożarach lasów).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Takson ten utworzył Elias Fries w 1821 r. jako Agaricus trib. Pholiota. Jest to bazonim. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Paul Kummer w 1871 r. Synonimy naukowe: Agaricus ser. Derminus Fr., Agaricus trib. Flammula Fr., Agaricus trib.Pholiota Fr., Derminus (Fr.) Staude, Dryophila Quél., Flammopsis Fayod, Flammula (Fr.) P. Kumm., Gymnocybe P. Karst., Hemipholiota (Singer) Bon, Hypodendrum Paulet ex Earle, Kuehneromyces Singer & A.H. Sm., Nemecomyces Pilát, Phaeonematoloma (Singer) Bon, Pholiota subgen. Hemipholiota Singer, Ryssospora Fayod, Visculus Earle.
Polską nazwę (łuskwiak) podał Franciszek Błoński w 1896 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako bedłka, łuszczak, łuskiewnik, drobniak, pierścieniak.
Gatunki występujące w Polsce Pholiota adiposa (Batsch) P. Kumm. – łuskwiak tłustawy Pholiota aurivella (Batsch) P. Kumm. 1871 – łuskwiak złotawy, łuskwiak wierzbolubny Pholiota carbonaria (Fr.) Singer 1951 – tzw. łuskwiak wypaleniskowy, łuskwiak zgliszczowy Pholiota conissans (Fr.) M.M. Moser – łuskwiak wierzbowy Pholiota elegans Jacobsson 1991 Pholiota flammans (Batsch) P. Kumm. – łuskwiak ognisty Pholiota gummosa (Lasch) Singer – łuskwiak słomkowy Pholiota henningsii (Bres.) P.D. Orton – łuskwiak torfowy Pholiota heteroclita (Fr.) Quél. – łuskwiak włóknistołuskowaty Pholiota jahnii Tjall.-Beuk. & Bas 1986 – łuskwiak brunatnołuseczkowy Pholiota lenta (Pers.) Singer – łuskwiak śluzowaty Pholiota lignicola (Peck) Jacobsson 1989 – łuskwiak wąskoblaszkowy Pholiota limonella (Peck) Sacc. 1887 – łuskwiak cytrynowy Pholiota lubrica (Pers.) Singer – łuskwiak śliski Pholiota lucifera (Lasch) Quel. – łuskwiak pomarańczowobrązowy Pholiota mixta (Fr.) Kuyper & Tjall.-Beuk. – łuskwiak podlaski Pholiota pinicola Jacobsson 1986 – łuskwiak sosnowo-świerkowy Pholiota pityrodes (V. Brig.) Gröger 2001 – łuskwiak szuwarowy Pholiota populnea (Pers.) Kuyper & Tjall.-Beuk. 1986 – łuskwiak topolowy Pholiota scamba (Fr.) M.M. Moser – łuskwiak świerkowy Pholiota spumosa (Fr.) Singer – łuskwiak dwubarwny Pholiota squarrosa (Bull.) P. Kumm.– łuskwiak nastroszony Pholiota squarrosoides (Peck) Sacc. – łuskwiak rdzawołuskowy Pholiota subochracea (A.H. Sm.) A.H. Sm. & Hesler 1968 – łuskwiak żółtomorelowy Niektóre inne: Pholiota nameko (T. Itô) S. Ito & S. Imai 1933 – łuskwiak nameko (grzyb uprawny) Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody i innych.
Galeria
Przypisy .
Kategoria:Pierścieniakowate