Marceli Jastrzębiec-Śniadowski, ps. „Grot” (ur. 3 stycznia 1878 w Stanisławowie, zm. 15 marca 1927 we Lwowie) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Jana Jastrzębiec-Śniadowskiego i Henryki Anderle von Sylor, córki austriackiego Feldmarschalleutnanta, Roberta Anderle von Sylor. Ukończył gimnazjum i Politechnikę Lwowską z tytułem inżyniera. Z wykształcenia geometra. W ramach zawodu był powoływany jako superarbiter. Pełnił funkcję dyrektora Banku Rolnego we Lwowie.Jako jednoroczny ochotnik odbył służbę wojskową w armii austriackiej . Od 1912 należał do Sokoła.
Po wybuchu I wojny światowej, 1 sierpnia 1914 utworzył konny oddział na Zamarstynowie i wraz z nim wyruszył do Krakowa. 10 sierpnia wstąpił do oddziału Piłsudskiego. W Legionach Polskich został zastępcą dowódcy oddziału konnego Władysława Beliny-Prażmowskiego. Dowódca 5. baterii II dywizjonu 1 pułku artylerii. Awansowany do stopnia porucznika z dniem 29 września 1914Włodzimierz Kozłowski, Artyleria polskich formacji wojskowych podczas I wojny światowej, Łódź 1993, s. 41., do kapitana z dniem 2 lipca 1915 (ze starszeństwem z dniem 13 grudnia 1914)Wacław Chocianowicz, Dzieje 1 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Józefa Piłsudskiego, Londyn 1967, s. 182–183.. Od połowy stycznia 1916 dowodził I dywizjonem tegoż pułkuWłodzimierz Kozłowski, Artyleria polskich formacji wojskowych podczas I wojny światowej, Łódź 1993, s. 139.. W 1916 zorganizował Szkołę Podchorążych Artylerii, gdzie następnie był instruktorem. Z dniem 1 listopada 1916 został awansowany do stopnia majoraWłodzimierz Kozłowski, Artyleria polskich formacji wojskowych podczas I wojny światowej, Łódź 1993, s. 186.. Od 7 lutego do 18 września 1917 dowódca tegoż pułkuWłodzimierz Kozłowski, Artyleria polskich formacji wojskowych podczas I wojny światowej, Łódź 1993, s. 191, 211.. Bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego.
Dekretem Naczelnego Wodza Wojsk Polskich z 12 kwietnia 1919 przyjęty do Wojska Polskiego i zatwierdzony w stopniu podpułkownikaDziennik Rozkazów Wojskowych, 1919, nr 44, poz. 1434. i przydzielony do Dowództwa „Wschód” z dniem 1 listopada 1918Dziennik Rozkazów Wojskowych, 1919, nr 45, poz. 1495.. Podczas wojny polsko-ukraińskiej twórca, organizator i dowódca artylerii podczas obrony Lwowa. Najwyższy rangą oficer obrony Lwowa po zamachu ukraińskim w 1918 i jeden z jej dowódców. 29 maja 1920 zatwierdzony został w stopniu pułkownika artylerii z dniem 1 kwietnia 1920. Został inspektorem artylerii przy Dowództwie Okręgu Generalnego „Lwów”. Latem 1920 w trakcie wojny polsko-bolszewickiej zorganizował i objął dowództwo nad 205 Ochotniczym pułkiem artylerii polowej w składzie Armii Ochotniczej (pierwszy dowódca kpt. Aleksander Lewicki). W 1922 zweryfikowany został w stopniu pułkownika rezerwy artylerii ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów rezerwowych artylerii. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 6 pułku artylerii ciężkiej we Lwowie (w 1924 określony jako „oficer niezdolny do służby wojskowej”). Jako oficer formalnie przydzielony do tej jednostki w 1926 został zwolniony od obowiązku służby wojskowej.
Zmarł 15 lub 17 marca 1927. Pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa w kwaterze dowódców (kwatera II, miejsce 58). Na skutek różnic poglądów (M. Ś. był zwolennikiem polityki Romana Dmowskiego) popadł w niełaskę u marszałka Józefa Piłsudskiego i nie awansował mimo wybitnych sukcesów bojowych.
Marceli Śniadowski był patronem ulicy we Lwowie (od ul. Kulparkowskiej ku zachodowi) od 1936 do 1950 (przemianowana na / ).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3013 – 10 sierpnia 1922 Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych
Przypisy
Bibliografia
Jerzy Pogonowski, Bój o Lwów,Lotos, Gdańsk, 1921
Aleksander Kawałkowski ,Z dziejów odbudowy państwa, szkice, 1933 Wacław Chocianowicz, Dzieje 1 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Józefa Piłsudskiego, Londyn 1967. Eligiusz Kozłowski, Mieczysław Wrzosek, Historia oręża polskiego, 1795-1939, 1983 Bogusław Polak, Wojsko Polskie 1914-1922, 1986 Józef Garliński, Pierwszy Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego 1914-1945, Londyn 1987 Mieczysław Wrzosek, Wojsko Polskie i operacje wojenne lat 1918-1921, 1988 Stanisław Sławomir Nicieja, Cmentarz Obrońców Lwowa, 1990 Włodzimierz Kozłowski, Artyleria polskich formacji wojskowych podczas I wojny światowej, Łódź 1993, . Ferdynand Pawłowski, Wacław Przemysław Turek, Wspomnienia legionowe, 1994 Wacława Milewska, Janusz Tadeusz Nowak, Maria Zientara, Legiony Polskie 1914-1918: zarys historii militarnej i politycznej, 1998 Wiktor Krzysztof Cygan, Oficerowie Legionów Polskich 1914-1917: słownik biograficzny, 2005
Linki zewnętrzne Przewodnik po Cmentarzu Obrońców Lwowa z 1939 roku
Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej Kategoria:Jastrzębcowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Stanisławowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Kategoria:Pułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie artylerii Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Obrońców Lwowa Kategoria:Polscy geodeci Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Wojskowi związani ze Lwowem Kategoria:Żołnierze Armii Ochotniczej (II Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Zmarli w 1927