thumb|250px|Kolej linowa Montserrat Aeri - środkowa część linii z żelbetową podporą thumb|250px|Kolej linowa Montserrat Aeri - górna stacja nieopodal klasztoru Kolej linowa w Montserrat (kat. Aeri de Montserrat) – górska kolej linowa w Katalonii (Hiszpania), łącząca stację kolejową Montserrat Aeri (oraz rozległy parking) z klasztorem i sanktuarium w Montserrat. Znajduje się w górach Montserrat na obrzeżach aglomeracji Barcelony.
Geneza Kolej została otwarta 17 maja 1930 r.Muñoz Óscar: Un ‘vuelo’ septuagenario, w: „La Vanguardia” 2005-05-17, s. 2; w celu zapewnienia szybkiego i bezpiecznego połączenia kompleksu klasztorno-sanktuaryjnego w Montserrat z uruchomioną w 1922 r. linią kolejową w dolinie, prowadzącą z Barcelony do Manresy. Impulsem do budowy kolei linowej był gwałtownie wzrastający ruch pielgrzymkowy w tamtym okresie (obecnie jest to około 2,5 miliona osób rocznie).
Kolej została zaprojektowana i zbudowana przez największą w tym czasie firmę na świecie, specjalizującą się w kolejach linowych, jaką była Adolf Bleichert & Co., Personen-Drahtseilbahnbau GmbH z Lipska. Prace budowlane ruszyły w październiku 1928 r., a pierwsze uruchomienie maszynerii miało miejsce 23 grudnia 1929 r.Bugié Albarrán Joel: D'aquel primer vol de l'aeri, w: “Regió7”, 2005-05-17, s. 14;
Pierwotnie czas jazdy wynosił ok. 8 minut. Dopiero w 1950 r. zwiększono prędkość jazdy do obecnych 5 m/s (18 km/godz.), co skróciło czas jazdy do 5 minut. W 2004 r. kolej obsłużyła 188 tys. pasażerów, zaś w ciągu pierwszych 75 lat funkcjonowania przewiozła łącznie 13,7 mln pasażerów.
Dane techniczne długość linii – 1350 m; dolna stacja - 139 m n.p.m.; górna stacja - 683 m n.p.m.; przewyższenie – 544 m; maksymalny kąt nachylenia – 45°; prędkość jazdy – 5 m/s; czas jazdy – około 5 minut; tabor – dwa wagony z 1930 r., każdy o pojemności 35 pasażerów, malowane na kolor żółty.
Okolica i zespół zabytków kolejnictwa Z górnej stacji rozpościera się daleka panorama okolic sanktuarium wraz ze skalistym grzbietem górskim Montserrat. Kolej linowa tworzy zespół zabytków techniki kolejowej w Montserrat wraz z: koleją zębatą – Cremallera de Montserrat (ze stacji Monistrol de Montserrat) funikularem – Funicular de la Santa Cova – prowadzącym do miejsca znalezienia figury Matki Boskiej (grota) funikularem – Funicular de Sant Joan – prowadzącym do dawnych grot pustelników.
Przypisy
Linki zewnętrzne TPH35 de Montserrat - Montserrat
Bibliografia Aeri de Montserrat (folder), wyd. Edifici de l’aeri, Abrera-Manresa, 2008
Kategoria:Koleje linowe w Katalonii