Przemysław Andrzej Witkowski (ur. 17 stycznia 1982 we Wrocławiu) – polski dziennikarz, publicysta i poeta, absolwent stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Wrocławskim, doktor nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce, nauczyciel akademicki, w 2024 doradca ministra Bartłomieja Sienkiewicza w gabinecie politycznym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, od połowy 2024 zastępca dyrektora w Instytucie Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza.

Życiorys Wykłady Wykładał w Instytucie Studiów Międzynarodowych, Akademii Wojsk Lądowych im. gen. Tadeusza Kościuszki, Uczelni Techniczno-Handlowej im. Heleny Chodkowskiej, Dolnośląskiej Szkole Wyższej we Wrocławiu i Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Występował z wykładami również na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Obecnie uczy w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego i Collegium Civitas w Warszawie, gdzie pracuje na stanowisku adiunkta w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych.

Badania W 2011 obronił na Uniwersytecie Wrocławskim doktorat pt. Lewica radykalna w Polsce, Republice Federalnej Niemiec i Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii wobec Unii Europejskiej w latach 1992–2009, przygotowany pod kierunkiem Elżbiety Stadtmüller.

Jest specjalistą od ruchów i grup radykalnych, zarówno lewicowych, jak i prawicowych, również tych o charakterze mieszanym. Zajmuje się także związkami ideologii i popkultury w filmie, serialu telewizyjnym, komiksie, muzyce rozrywkowej, ze szczególnym naciskiem na propagandę polityczną, w szczególności polską oraz kwestiami mniejszości etnicznych i religijnych w Polsce i regionie, a także ich znaczeniu politycznym.

Współpracuje z amerykańskim think tankiem i holenderskim , jest ekspertem inicjatywy działającej przy Komisji Europejskiej.

Publicystyka Publikował w gazetach takich jak: „Polityka”, „Krytyka Polityczna”, „Przegląd”, „Trybuna”, „Bez Dogmatu”, „Gazeta Wyborcza”, „Przekrój”, „Odra”, „Vice”, „Dialog”, „Polska. The Times” oraz w polskiej edycji „Le Monde diplomatique” i portalu OKO.press, a także „” i „Prosa”. Jest członkiem zespołu Krytyki Politycznej.

Przemysław Witkowski w swojej działalności publicystycznej i naukowej zajmuje się krytyką faszyzmu oraz współczesnej skrajnej prawicy. Jest autorem książki Faszyzm, który nadchodzi (2023), w której analizuje współczesne formy faszyzmu i wskazuje sposoby przeciwdziałania ich rozwojowi.

Twórczość literacka Publikował wiersze w pismach takich jak: „Twórczość”, „Tygodnik Powszechny”, „Gazeta Wyborcza”, „Odra”, „Wakat”, „Kresy”, „Akcent”, „Tygiel Kultury”, „Pogranicza”, „Topos”, „Portret”. Współredagował młodopoetycką antologię dolnośląską Ziemie uzyskane. Tłumaczył teksty PJ Harvey do spektaklu muzycznego Route 67/Jeśli tylko tyle jest duetu Justyna Wasilewska/Thomas Harzem, który wystawiony został podczas 31. Przeglądu Piosenki Aktorskiej. W latach 2008–2016 redagował „młodoliteracki” dział miesięcznika „Odra” (8. Arkusz Odry). W latach 2008–2016 organizował we Wrocławiu Mikrofestiwal Nowej Literatury Polskiej. Występował na największych polskich festiwalach poetyckich takich jak Port Literacki Wrocław, Manifestacje Poetyckie, Poznań Poetów i na szczecińskim festiwalu teatralnym Kontrapunkt. Jego wiersze tłumaczono na słowacki, angielski, francuski, ukraiński, serbski, węgierski i czeski.

Życie prywatne Syn ichtiologa prof. Andrzeja Witkowskiego oraz immunolożki prof. Danuty Witkowskiej i brat biotechnolożki prof. Anny Dąbrowskiej. W 2009 zawarł z poetką Iloną Jakubowską małżeństwo humanistyczne, ceremonię pod patronatem Polskiego Stowarzyszenia Racjonalistów. W 2015 roku rozwiedli się. Mieszka we Wrocławiu i Warszawie.

25 lipca 2019 został pobity we Wrocławiu na wysokości Mostów Trzebnickich z powodu przeciwstawienia się homofobicznym, nienawistnym hasłom. Sprawca, który został zatrzymany kilka dni później, złamał mu kość jarzmową i nos. W listopadzie 2019 roku sąd skazał Macieja K. za pobicie Witkowskiego na rok bezwzględnego więzienia i 5 tys. złotych grzywny.

Publikacje Poezja Lekkie czasy ciężkich chorób – Biuro Literackie, Wrocław 2009 Preparaty – Biuro Literackie, Wrocław 2010 D’une ville l’autre/Z miasta w miasto, nuit myrtide, Lille 2013 (wraz z ); Taniec i Akwizycja – Warstwy, Wrocław 2017

Eseje Chwała supermanom. Ideologia a popkultura – Książka i Prasa, Warszawa 2017

Monografie naukowe Laboratorium przemocy. Polityczna historia Romów – Książka i Prasa, Warszawa 2020, ISBN 9788366615724 The Polish Independence March as a Contact Hub and a Model for European Extremism – Counter Extremism Project, Nowy Jork – Berlin 2023 Śmierć Wrogom Ojczyzny. Anatomia polityczna uczestników Marszu Niepodległości – Książka i Prasa, Warszawa 2023, ISBN 9788366615328 (redakcja tomu) Szpryca i Czipowanie. Polityczny wymiar ruchów sprzeciwu wobec obowiązku szczepień i sieci telefonii piątej generacji – Książka i Prasa, Warszawa 2024 Obywatel Michnik. Myśl polityczna Adama Michnika - Instytut Narutowicza oraz Książka i Prasa, Warszawa, 2025, ISBN 978-83-976610-1-1 (z Michałem Siermińskim) Ideologia, której nie było. Kto starszy w Polsce „Gender” - Instytut Narutowicza oraz Książka i Prasa, Warszawa, 2025, ISBN 9788397388895 (redakcja tomu z Dominikiem Puchałą) Pro-Russian Organizations in Poland after 1986. Agents of Chaos - Routledge, Nowy Jork, 2026, Narratives, Political Representation, and Extremism in Polish Anti-Science Movements "Plandemic," "Depopulation," and "The Free People" - Brill, Lejda, 2026

Zbiory rozmów Faszyzm, który nadchodzi – Książka i Prasa, Warszawa 2023 The Upcoming Fascism Książka i Prasa, Warszawa 2024, ISBN 9788366615212

Publicystyka Partia rosyjska – Arbitror, Warszawa 2023, ISBN 9788366095496

Nagrody i wyróżnienia II miejsce w konkursie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich we Wrocławiu (2007) finalista XIV Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Jacka Bierezina (2008) laureat XV Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Jacka Bierezina (2009) nominowany do nagrody kulturalnej Gazety Wyborczej wARTo w dziedzinie literatura za arkusz Lekkie czasy ciężkich chorób (2009) nominowany i finalista projektu Biura Literackiego Połów 2009 nominowany do nagrody kulturalnej Gazety Wyborczej wARTo w dziedzinie literatura za Mikrofestiwal (2015) Chwała supermanom. Ideologia a popkultura – Lewicowa książką roku 2017 nominowany do nagrody kulturalnej Gazety Wyborczej wARTo w dziedzinie literatura za książkę eseistyczną Chwała supermanom. Ideologia a popkultura (2018)

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Liceum Ogólnokształcącego nr III im. Adama Mickiewicza we Wrocławiu Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Dziennikarze związani z Wrocławiem Kategoria:Ludzie urodzeni we Wrocławiu Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Dziennikarze Halo.Radio Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy politolodzy Kategoria:Polscy naukowcy Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy antyfaszyści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uczelni Techniczno-Handlowej im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Collegium Civitas w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Urodzeni w 1982