Pamfil z Cezarei, Pamfilusz, , (ur. ok. 240 w Bejrucie, zm. 16 lutego 308/309/310) – prezbiter, domniemany biskup Cezarei palestyńskiej, męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławny, ojciec Kościoła należący do nurtu Szkoły aleksandryjskiej.
Życiorys Urodził się około 240 roku w Bejrucie. Był uczniem Pieriusza z Aleksandrii i zwolennikiem Orygenesa, przez co zyskał przydomek „Orygenes młodszy”. Kształcił się w szkole aleksandryjskiej, a następnie przyjął święcenia kapłańskie w Cezarei. Gdy został biskupem tego miasta wzbogacił bibliotekę i uczynił z Cezarei centrum nauk. Informacja o jego sakrze biskupiej może być błędna, gdyż Euzebiusz z Cezarei, Hieronim ze Strydonu i Focjusz I nazywają go konsekwentnie kapłanem. W czasie swojej działalności Pamfil skupił się na przepisywaniu dzieł Orygenesa, między innymi „Heksapli” i zawartej w niej „Septuaginty”. W 307 roku został aresztowany podczas prześladowań chrześcijan za cesarza Galeriusza. Jego następca Firmilian z Cezarei skazał go na śmierć przez ścięcie. Przebywając w więzieniu z Euzebiuszem, opracował „Obronę Orygenesa”. Został stracony 16 lutego 308 albo 309 albo 310 roku w Cezarei. Euzebiusz podaje, że wraz z nimi męczeństwo ponieśli jeszcze Seleukos, Teodulos, Porfiriusz, Julian i Egipcjanin, którego imienia nie zdołał odnotować, i inni.
Kult W Martyrologium Rzymskim wraz z towarzyszami męczeństwa wpisany został pod dniem 1 lipca. W Martyrologium św. Hieronima widnieli oni pod dwiema datami: 16 lutego i 2 lipca. W synaksarionach wschodnich widnieli pod dniem 16 lutego. Kościół katolicki obchodzi jego wspomnienie liturgiczne 16 lutego i 1 czerwca.
W tym też dniu wraz z innymi wspominają go: Cerkiew prawosławna. Z uwagi jednak na liturgię według kalendarza juliańskiego wspominają św. Pamfila 16 lutego/1 marca (29 lutego), tj. 1 marca (lub 29 lutego w roku przestępnym) według kalendarza gregoriańskiego.
Ikonografia W ikonografii Pamfil przedstawiany jest, jako młody mężczyzna ubrany w czerwone kapłańskie szaty. W prawej dłoni trzyma krzyż, a w lewej Ewangelię. Niektóre ikony przedstawiają go w towarzystwie innych męczenników spośród których wszyscy, poza diakonem Walentym, dzierżą w dłoniach męczeńskie krzyże.
Zobacz też kategorie i tytuły świętych prawosławnych kult świętych męczennicy wczesnochrześcijańscy modlitwa za wstawiennictwem świętego
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Pamfil z Cezarei, Obrona Orygenesa, w: Pamfil z Cezarei, Obrona Orygenesa. Rufin z Akwilei, O sfałszowaniu pism Orygenesa, S. Kalinkowski (przekład, wstęp i opracowanie), Kraków: WAM, 1996, s.28-104, seria: Źródła Myśli Teologicznej 3 . Pamfil z Cezarei, w:
Linki zewnętrzne na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)
Kategoria:Męczennicy wczesnochrześcijańscy Kategoria:Ojcowie Kościoła Kategoria:Święci katoliccy Kategoria:Święci prawosławni Kategoria:Urodzeni w III wieku Kategoria:Zmarli w 310 Kategoria:Straceni przez dekapitację Kategoria:Orygenizm Kategoria:Ludzie urodzeni w Bejrucie