Pałac w Żelaźnie () – zabytkowy pałac z XVIII w. we wsi Żelazno (województwo dolnośląskie), wpisany do rejestru zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego.
Obiekt położony w północnej części wsi w gminie Kłodzko.
Historia Zabytkowy pałac w Żelaźnie został wybudowany w stylu barokowym w latach 1797–1798Łuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 432. przez radcę królewskiego Franza Arbogasta Hoffmanna. Powstał w miejscu poprzedniego dworu spalonego podczas wojny trzydziestoletniej. W 1808 roku został przejęty przez płk. Alberta von Bibersteina, który poślubił wdowę po HoffmannieSłownik geografii turystycznej, pod red. M. Staffy, t. 15, wyd. I-BIS, Wrocław 1994, s. 516..
W 1835 roku pałac został kupiony przez Hermanna Dietricha Lindheima, właściciela m.in. przędzalni, fabryk i hut na Śląsku i w Czechach. Z jego inicjatywy przekopano przez park pałacowy kanał, który doprowadzał wodę z Białej Lądeckiej do urządzeń przędzalni w pobliskich KrosnowicachM. Perzyński, Gminy Kłodzko skarby i osobliwości, wyd. Wrocławski Dom Wydawniczy, Wrocław 2002, s. 24..
W 1860 roku pałac został sprzedany przez synów zmarłego Lindheima ich szwagrowi – Hugonowi von Löbbeckemu, który przejął także fabryki w Krosnowicach i OłdrzychowicachIbidem, s. 25.. W latach 1869–1871 został przebudowany z inicjatywy Hugona von Löbbeckego przez Karla Schmidta. Ponownie powiększano go w 1883 i 1905 roku. Dostawiono wtedy jedno skrzydło, a fasadę ogrodową ozdobiono reprezentacyjnym portykiem z czterema kolumnami podtrzymującymi balkon. Przebudowy dokonano na zlecenie ówczesnego właściciela rezydencji – Siegfrieda von Löbbecke.
Po II wojnie światowej w pałacu mieściła się składnica muzealna, a od 1952 roku dom wczasowy huty Bobrek. Wtedy to, w latach 1970–1978 gmach był remontowanySłownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 15, wyd. I-BIS, Wrocław 1994.. Od stycznia 1994 do grudnia 2012 roku obiekt był własnością Centrali Zaopatrzenia Hutnictwa S.A. w Katowicach. Obecnie jego właścicielem jest grupa Tanzanit, która otworzyła w nim hotel 3-gwiazdkowy. Obecnie prowadzone są działania zmierzające do tego, aby na przestrzeni nadchodzących lat odrestaurować budynek i przywrócić mu jego dawną świetność. W tym celu powołano do życia Fundację „Pałac Żelazno” [on-line] [dostęp 2013-12-27]..
Architektura Jest to budowla murowana, dwuskrzydłowa z cylindryczną wieżą w narożniku południowo-zachodnim, o układzie dwuipółtraktatowym z wewnętrznym korytarzem, piętrowy z użytkowym poddaszem, nakryty czterospadowymi dachami łamanymi z lukarnami. Elewacje dzielą pary pilastrów stojące na boniowanym parterze. Wejście akcentuje portyk z czterema kolumnami podtrzymującymi taras z kamienną balustradą. Centralnie w portyku fronton z kartuszem zawierającym herby: Hugo von Löbbecke (1827-1901, lewy) i jego żony Klementine von Lindheim (1831-1884, prawy). W części pomieszczeń na parterze zachowały się sklepienia kolebkowe z lunetami i fragmenty neobarokowych dekoracji sztukatorskich. Przetrwało również założenie parkowo-ogrodowe z czasów budowy pałacuJ. Pilch, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, wyd. Arkady, Warszawa 2005. ..
Przypisy
Bibliografia Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, . Słownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 15, wyd. I-BIS, Wrocław 1994. M. Perzyński, Gminy Kłodzko skarby i osobliwości, wyd. Wrocławski Dom Wydawniczy, Wrocław 2002. J. Pilch, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, wyd. Arkady, Warszawa 2005. .
Linki zewnętrzne Oficjalna strona pałacu w Żelaźnie Galeria archiwalnych i współczesnych zdjęć pałacu
Pałac Kategoria:Pałace na ziemi kłodzkiej Kategoria:Architektura barokowa w województwie dolnośląskim Kategoria:Zabytki w powiecie kłodzkim