Święta

Imieniny obchodzą: Alba, Antoni, Jan, Julian, Merul, Przemił, Rosław, Rosława, Rościsław, Rozalinda, Sulpicja, Sulpicjusz, Teodor Demokratyczna Republika Konga – Dzień Patrice’a Lumumby Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: Dzień Judaizmu (w Kościele katolickim w Polsce) bł. Anioł Paoli (karmelita) św. Antoni Wielki (opat) – w Kościele neounickim św. Roselina de Villeneuve (kartuza)

Wydarzenia w Polsce

1614 – Jan Ámos Komenský kupił od wdowy po poprzednim właścicielu rękopis dzieła Mikołaja Kopernika De revolutionibus orbium coelestium (pol. O obrotach sfer niebieskich). 1626 – IV wojna polsko-szwedzka: zwycięstwo wojsk szwedzkich w bitwie pod Walmojzą (pierwsze w dziejach nad wojskami Rzeczypospolitej). 1649 – Jan II Kazimierz Waza został koronowany w katedrze wawelskiej na króla Polski. 1734 – August III Sas i Maria Józefa zostali koronowani w katedrze wawelskiej na króla i królową Polski. 1784 – W krakowskiej dzielnicy Wesoła rozpoczęły się eksperymenty z balonem na ogrzane powietrze, których inicjatorami byli krakowscy uczeni: Jan Śniadecki, Jan Dominik Jaśkiewicz, Franciszek Scheidt i Jan Szaster. W ich efekcie 1 kwietnia tego roku balon wzniósł się na wysokość około 4700 m i utrzymywał się w powietrzu przez 33 minuty. 1831 – Gen. Józef Chłopicki ustąpił z funkcji dyktatora powstania listopadowego. 1864 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Iłżą. 1874 – W Drelowie na Podlasiu 13 unitów zostało zastrzelonych przez żołnierzy rosyjskich. 1895 – Ukazało się pierwsze wydanie tygodnika „Przewodnik Katolicki”. 1920 – Wojsko Polskie rozpoczęło przejmowanie Pomorza Gdańskiego oraz wkroczyło do Leszna, Kępna, Rawicza i Zbąszynia, przyznanych Polsce na mocy traktatu wersalskiego. 1940 – Z aresztu Gestapo przy alei Szucha w Warszawie uciekł w brawurowy sposób dowódca Wydziału Bojowego Polskiej Ludowej Akcji Niepodległościowej Kazimierz Kott, w odpowiedzi na co Niemcy dokonali w mieście masowych aresztowań. 1943 – W odwecie za łapankę przeprowadzoną 15 stycznia Gwardia Ludowa dokonała trzech zamachów bombowych (w tym dwóch nieudanych) na kina „tylko dla Niemców” w Warszawie. 1945: Oddziały 1. Frontu Białoruskiego (w tym 1 Armia Wojska Polskiego) wkroczyły do lewobrzeżnej Warszawy. W nocy z 17 na 18 stycznia załoga policyjnego więzienia niemieckiego na Radogoszczu w Łodzi rozpoczęła masakrę ok. 1500 więźniów, zakończoną jego podpaleniem. Wojska radzieckie wkroczyły do Zgierza, Przedborza, Jasła i Gorlic. Z obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau do Wodzisławia Śląskiego wyruszył „marsz śmierci“. Została rozwiązana podziemna organizacja harcerska Szare Szeregi. 1946 – Wznowił działalność Teatr Polski w Warszawie. 1947: Założono klub piłkarski MKS Myszków. Została rozwiązana Krajowa Rada Narodowa. 1957 – Premiera filmu Człowiek na torze w reżyserii Andrzeja Munka. 1963 – Opatentowano pistolet maszynowy PM-63 RAK, opracowany przez zespół pod kierunkiem prof. Piotra Wilniewczyca. 1966 – Premiera filmu wojennego Potem nastąpi cisza w reżyserii Janusza Morgensterna. 1969 – Premiera filmu wojennego Kierunek Berlin w reżyserii Jerzego Passendorfera. 1970 – Premiera filmu wojennego Jarzębina czerwona w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich. 1971 – Na antenie TVP1 wyemitowano premierowe wydanie programu przyrodniczego Z kamerą wśród zwierząt. 1974 – Powołano Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. 1975 – Utworzono przedsiębiorstwa: Elektrownia Bełchatów i Kopalnia Węgla Brunatnego „Bełchatów”. 1982 – Stan wojenny: wznowił działalność warszawski Teatr Wielki. 1985 – Odsłonięto Pomnik Kościuszkowców w Warszawie. 2010 – Prezydent Łodzi Jerzy Kropiwnicki został odwołany w wyniku referendum. 2011 – Wisława Szymborska została odznaczona przez prezydenta RP Bronisława Komorowskiego Orderem Orła Białego. 2014 – Premiera filmu Pod Mocnym Aniołem w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego.

Wydarzenia na świecie thumb|Sala obrad Rady Bezpieczeństwa ONZ

  395 – Nastąpił podział Cesarstwa Rzymskiego między synów Teodozjusza I Wielkiego na część wschodnią (Arkadiusz) i zachodnią (Honoriusz). 1291 – Książęta Mieszko Cieszyński i Bolko I Opolski zawarli w Ołomuńcu układ o wzajemnej obronie z królem Czech Wacławem II. 1328 – Król niemiecki Ludwik IV Bawarski został koronowany na cesarza rzymskiego. 1377 – Papież Grzegorz XI powrócił do Rzymu, kończąc tym samym trwającą od 1309 roku tzw. niewolę awiniońską. 1415 – Antypapież Jan XXIII odebrał zakonowi krzyżackiemu prawa do rządzenia podbitymi ziemiami Wielkiego Księstwa Litewskiego. 1524 – Włoski żeglarz Giovanni da Verrazzano z Madery w podróż do Ameryki Północnej w celu znalezienia przejścia północno-zachodniego. 1562 – Regentka Katarzyna Medycejska wydała Edykt z Saint-Germain uznający hugenotów we Francji. 1595 – Król Francji Henryk IV Burbon wypowiedział wojnę Hiszpanii. 1601 – Książę Sabaudii Karol Emanuel I i król Francji Henryk IV podpisali traktat z Lyonu kończący spór o markizat Saluzzo. 1608: Car Rosji Wasyl IV Szujski ożenił się po raz drugi, z . Nowy cesarz Etiopii Susnyjos I odniósł w bitwie pod Ebenatem miażdżące zwycięstwo nad wojskami Oromów. 1640 – Wojna holendersko-portugalska o Brazylię: zwycięstwo floty holenderskiej w . 1656 – Potop szwedzki: elektor Brandenburgii i książę pruski Fryderyk Wilhelm I uznał się w Królewcu za lennika króla Szwecji Karola Gustawa. 1701 – Dzień przed swoją koronacją w Królewcu na króla Prus elektor Brandenburgii książę Prus Fryderyk I ustanowił Order Orła Czarnego. 1709 – Miasta i gminy Berlin, Cölln, Friedrichswerder, Dorotheenstadt i Friedrichstadt zostały połączone w jedno miasto Berlin. 1723 – Ukazała się pierwsza konstytucja masońska opracowana przez Jamesa Andersona. 1740 – Papież Klemens XII formalnie zatwierdził regułę i konstytucję Zakonu Maronickiego Świętego Antoniego. 1746 – II powstanie jakobickie: zwycięstwo szkockich jakobitów nad armią angielską w bitwie pod Falkirk. 1751 – Oficjalna data rozpoczęcia osadnictwa rusińskiego w Wojwodinie. 1773 – pod dowództwem Jamesa Cooka po raz pierwszy przepłynął przez południowe koło podbiegunowe. 1781 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie pod Cowpens. 1786 – Została odkryta Kometa Enckego. 1795 – I koalicja antyfrancuska: wojska francuskie pod wodzą gen. Jean-Charlesa Pichegru zdobyły Utrecht. 1806 – W Białym Domu urodziło się pierwsze dziecko – wnuk prezydenta Thomasa Jeffersona. 1819 – Simón Bolívar proklamował Republikę Kolumbii. 1840 – Położone przy granicy z Republiką Teksasu meksykańskie stany Coahuila, Nuevo León i Tamaulipas ogłosiły secesję i utworzenie Republiki Rio Grande ze stolicą w Laredo. 1852 – Podpisano Konwencję rzeki Sand, na mocy której Wielka Brytania uznała niepodległość burskiego Transwalu. 1871 – Wojna francusko-pruska: zwycięstwo wojsk pruskich w . 1878 – X wojna rosyjsko-turecka: armia rosyjska odniosła decydujące zwycięstwo w bitwie pod Płowdiwem. 1881 – Wojna o Pacyfik: wojska chilijskie zdobyły stolicę Peru Limę. 1885 – Brytyjskie wojska interwencyjne w Sudanie pokonały mahdystów w bitwie pod Abu-Klea. 1893 – Ostatnia królowa Hawajów Liliʻuokalani zrzekła się tronu. 1895 – Félix François Faure został prezydentem Francji. 1899 – Wyspa Wake stała się terytorium zależnym Stanów Zjednoczonych. 1903 – Zwodowano francuski niszczyciel „Epieu”. 1904: W Moskiewskim Teatrze Artystycznym odbyła się premiera sztuki Wiśniowy sad Antona Czechowa. W wyniku powodzi błyskawicznej w Bloemfontein w brytyjskiej Kolonii Rzeki Oranje w południowej Afryce zginęło 60 osób. 1910 – Na Węgrzech powstał drugi rząd Károla Khuen-Héderváry’ego. 1912 – Brytyjska wyprawa pod kierownictwem Roberta F. Scotta, miesiąc po wyprawie norweskiej Roalda Amundsena, dotarła jako druga w historii na biegun południowy. W drodze powrotnej wszyscy jej członkowie zginęli. 1913 – Raymond Poincaré został wybrany na urząd prezydenta Francji. 1917 – USA za 25 mln dolarów zakupiły należącą do Danii południową część Wysp Dziewiczych. 1919 – Wojna estońsko-bolszewicka: wojska estońskie zdobyły Narwę. 1920: Paul Deschanel został wybrany na urząd prezydenta Francji. W USA została wprowadzona prohibicja. 1921 – W Wiedniu założono Wolny Uniwersytet Ukraiński. 1929 – Król Afganistanu Inajatullah Chan abdykował po trzech dniach panowania. Nowym królem został Amir Habibullah Ghazi. 1933 – Kongres Stanów Zjednoczonych, wbrew prezydentowi Herbertowi Hooverowi, uchwalił niezależność Filipin. 1934 – Ferdinand Porsche zaprezentował rządowi niemieckiemu projekt Garbusa, inaugurując historię marki Volkswagen. 1941 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo floty francuskiej nad tajlandzką w bitwie pod Ko Chang. 1944: Kampania włoska: rozpoczęła się bitwa o Monte Cassino. Armia Krajowa rozbiła niemieckie więzienie w Lidzie. 1945 – Szwedzki dyplomata Raoul Wallenberg został aresztowany w Budapeszcie przez NKWD. 1946 – W Londynie po raz pierwszy zebrała się Rada Bezpieczeństwa ONZ. 1948 – Na pokładzie amerykańskiego okrętu wojennego podpisano porozumienie rozejmowe między Indonezją i Holandią, sankcjonujące tymczasową suwerenność holenderską nad zajmowanymi terytoriami Indii Holenderskich i przewidujące przeprowadzenie referendów w celu rozstrzygnięcia ich przynależności. 1949 – 20 osób zginęło w katastrofie brytyjskiego samolotu pasażerskiego Avro 688/689 Tudor u wybrzeży Bermudów. 1950 – Doszło do napadu na budynek Brink’sa w Bostonie i zrabowania rekordowego wówczas łupu w historii USA (1 218 211,29 dolarów w gotówce oraz 1 557 183,83 w czekach, przekazach i innych papierach wartościowych). 1955 – Pierwszy okręt podwodny o napędzie atomowym USS „Nautilus” wypłynął w swój dziewiczy rejs. 1961 – Katangijscy secesjoniści dokonali egzekucji pierwszego premiera Demokratycznej Republiki Konga Patrice’a Lumumby oraz jego współpracowników Maurice Mpolo i Josepha Okito. 1963 – Dokonano oblotu brytyjskiego samolotu transportowego Short SC.7 Skyvan. 1966 – W wyniku zderzenia dwóch amerykańskich samolotów wojskowych nad hiszpańską wioską Palomares z bombowca B-52 wypadły 4 nieuzbrojone bomby wodorowe. 1969 – Ukazał się album Yellow Submarine grupy The Beatles. 1972 – Przyjęto flagę Bangladeszu. 1975 – Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych na pierwszej od 9 lat sesji przyjęło nową konstytucję, sankcjonującą zdobycze rewolucji kulturalnej. 1977 – W stanie Utah został stracony morderca Gary Gilmore. Była to pierwsza egzekucja po przywróceniu kary śmierci w USA. 1979 – Premiera horroru Nosferatu wampir w reżyserii Wernera Herzoga. 1983 – Nigeria wydaliła ponad 2 miliony nielegalnych imigrantów, głównie z Ghany. 1988 – W Rzymie Jan Paweł II jako pierwszy papież wystąpił na konferencji prasowej. 1991: Harald V został królem Norwegii. Wojska koalicji międzynarodowej rozpoczęły operację „Pustynna Burza” w celu wyzwolenia Kuwejtu spod okupacji irackiej. 1993 – Został aresztowany włoski seryjny morderca Pietro Pacciani („Potwór z Florencji”). 1994 – W trzęsieniu ziemi w Northridge (zespół miejski Los Angeles) zginęły 72 osoby, 8,7 tys. zostało rannych. 1995: We Włoszech utworzono rząd Lamberta Diniego. W trzęsieniu ziemi w japońskim Kobe zginęły 6434 osoby. 1996 – Republika Czeska złożyła wniosek o przyjęcie do Unii Europejskiej. 2001 – Premiera francuskiego filmu Plotka w reżyserii Francisa Vebera. 2002: Erupcja wulkanu Nyiragongo w Demokratycznej Republice Konga spowodowała zalanie lawą 15% powierzchni miasta Goma. Zginęło 147 osób, a pół miliona straciło dach nad głową. Intifada Al-Aksa: palestyński zamachowiec wtargnął na żydowską ceremonię religijną bar micwy w mieście Hadera i otworzył ogień, zabijając 6 i raniąc 33 osoby. 2006 – W Więzieniu Stanowym San Quentin w Kalifornii stracono najstarszego więźnia od dziesiątek lat. 76-letni Clarence Ray Allen, który poważnie chorował w więzieniu, został uśmiercony za pomocą zastrzyku trucizny.