Mieczysław Centnerszwer (ur. 10 lipca 1874 w Warszawie, zm. 27 marca 1944 tamże) – polski chemik, profesor Politechniki Ryskiej, Uniwersytetu Łotwy i Uniwersytetu Warszawskiego.
Życiorys Urodził się w Warszawie w rodzinie żydowskiej jako syn Gabriela Centnerszwera (1841–1917) i wnuk Jakuba Centnerszwera (1798–1880). Studiował chemię na Uniwersytecie w Lipsku, gdzie w pracowni Wilhelma Ostwalda w roku 1898 uzyskał doktorat. Zaraz po ukończeniu studiów otrzymał propozycję pracy na Politechnice w Rydze, gdzie w 1908 został profesorem; w latach 1919–1929 był profesorem Uniwersytetu Łotwy w Rydze. W 1928 otrzymał zaproszenie na Uniwersytet Warszawski wraz z propozycją objęcia kierownictwa Zakładu Chemii Fizycznej na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym. W lipcu 1929 otrzymał nominację na profesora zwyczajnego chemii fizycznej Uniwersytetu Warszawskiego. W 1932 roku został powołany na stanowisko kierownika Zakładu Chemii Fizycznej Uniwersytetu Warszawskiego. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, doctorem honoris causa Uniwersytetu Łotwy i Uniwersytetu w Madrycie. W 1928 roku odznaczony orderem oficera Akademii FrancuskiejAleksandrs Feigmanis: Latvian Jewish intelligentsia victims of the Holocaust, za G. Smirin: Outstanding Jewish personalities in Latvia, Riga, 2003. s. 24.. Jako profesor zwyczajny Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego w Warszawie został przeniesiony w stan spoczynku na podstawie art. 24 pragmatyki profesorskiej z dniem 31 sierpnia 1939.
Podczas studiów w Lipsku poznał Franciszkę Annę Beck, Niemkę, która przeszła na judaizm. Pobrali się w Berlinie 23 września 1900 roku.
W latach 30. mieszkał w domu profesorskim Stowarzyszenia Mieszkaniowego Spółdzielczego Profesorów UW w Warszawie na Sewerynowie.
W 1940 roku w Warszawie formalnie rozwiódł się z żoną. Ona została po stronie aryjskiej, on przeszedł do getta warszawskiego. Tam wykładał fizykę i chemię na Kursach Przysposobienia Sanitarnego Juliusza Zweibauma. Pracował w kierownictwie Wydziału Pomocy Indywidualnej Żydowskiej Samopomocy Społecznej.
Do lipca 1942 roku prowadził kursy chemiczne, przygotowujące wykwalifikowanych farbiarzy. Tuż przed likwidacją getta przeszedł na stronę aryjską i ukrył się w mieszkaniu żony. Zdaniem córki wydał go syn dozorcy. 27 marca 1944 roku w obecności żony został zastrzelony przez gestapo. Pochowano go na cmentarzu Powązkowskim. Żonę, wówczas 70-letnią, wywieziono na roboty do Niemiec.
Dorobek naukowy Badania naukowe prowadził w zakresie kinetyki reakcji chemicznych, korozji metali, elektrolizy, równowagi w układach wielofazowych. Był autorem i współautorem ponad 100 publikacji naukowych.
Wybrane prace Teoria Jonów (1902) Критическая температура растворов. СПб., 1903 Szkice z historii chemii, dziesięć wykładów popularnych (1909) Очерки по истории химии: Популярно-научные лекции. Одесса, 1912 Das Radium und Radioaktivität (1913) Практикум по химии. Рига, 1922 Практическое введение в физическую химию и электрохимию. Рига, 1922 Wykłady z chemii fizycznej (1933)
Patenty Sposób otrzymywania potasowców i wapniowców za pomocą elektrolizy (1932) Ogniwo galwaniczne, względnie akumulator elektryczny (1935)
Odznaczenia Order Trzech Gwiazd (Łotwa), Valdības Vēstnesis, 16.11.1929
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Prace Mieczysława Centnerszwera w serwisie Polona.pl
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Lipsku Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Łotwy w Rydze Kategoria:Polscy doktorzy honoris causa uczelni na Łotwie Kategoria:Polscy doktorzy honoris causa uczelni w Hiszpanii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Mieszkańcy getta warszawskiego Kategoria:Polscy Żydzi zamordowani podczas Zagłady Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1874 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Członkowie organizacji społecznych w okupowanej Polsce 1939–1945