Parnassius stoliczkanus – wysokogórski gatunek motyla z rodziny paziowatych. Opisany przez Cajetana Feldera i jego syna Rudolfa w 1864 roku na podstawie okazów z Himalajów. Nazwa gatunkowa honoruje morawskiego przyrodnika i badacza fauny Indii, Ferdinanda Stoliczkę (1838–1874), który złowił opisane okazy . Angielska nazwa motyla to Ladak Banded Apollo Cytat za: Collins i wsp., 1985.
Występowanie Spotykany w Afganistanie (w Badachszanie i prawdopodobnie Nuristanie), północnych Indiach (Dżammu i Kaszmir – Ladakh, Himachal Pradesh, Uttar Pradesh), północny Kaszmir, Kumaun), Pakistanie i Tybecie. Bardzo rzadki, objęty ochroną w Indiach.
Podgatunki Gatunek jest mocno zróżnicowany – wyróżnia się szereg podgatunków (dziewięć według BrykaBryk F. Lepidoptera, Parnassidae. Part 2 (Subfamily Parnassinae). Tierreisch 65 (1939) Cytat za: Collins i wsp., 1985, siedem zdaniem TalbotaTalbot G. The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Butterflies vol. I Taylor and Francis Ltd, London 1939. Cytat za: Collins i wsp., 1985, piętnaście według TurlinaTurlin B. Systematique des Parnassius. Manuscript in litt. (1983) Cytat za: Collins i wsp., 1985): Parnassius stoliczkanus atkinsoni – występuje w Indiach (Dżammu i Kaszmir – Pir Panjal, dolina Gilgit, Haramosh) Parnassius stoliczkanus zojilaica (syn. var. zogilaicus ) – północny Kaszmir, przełęcz Zoji La Parnassius stoliczkanus stoliczkanus – Himachal Pradesh, Dżammu i Kaszmir (Ladakh) Parnassius stoliczkanus spitiensis – Himachal Pradesh – zasięg ograniczony do doliny SpitiMani MS. Volume 4 of Series entomologica. Ecology and Biogeography of High Altitude Insects. Springer, 1968 s. 222 Parnassius stoliczkanus florenciae – Uttarakhand, północny Kumaon; Parnassius stoliczkanus nicevilli Parnassius stoliczkanus rileyi Parnassius stoliczkanus nobuko Parnassius stoliczkanus beate Parnassius stoliczkanus forma cardinalina Parnassius stoliczkanus davidi Parnassius stoliczkanus gracilis Parnassius stoliczkanus harutai Parnassius stoliczkanus imitator Parnassius stoliczkanus kumaonensis Parnassius stoliczkanus parangensis Parnassius stoliczkanus tenuis Parnassius stoliczkanus thomas Parnassius stoliczkanus tytlerianus Parnassius stoliczkanus zanskaricus
Gatunek wysokogórski – motyle te obserwowano w dolinie Spiti na wysokości 4570 m n.p.m.. Imagines pojawiają się od czerwca do sierpnia.
Niektórzy autorzy, np. Curt Eisner i Phillip R. Ackery, uważali P. stoliczkanus za podgatunek P. delphius ()Ackery PR. A Guide to the Genera and Species of Parnassiinae (Lepidoptera: Papilionidae). "Bulletin of the British Museum (Natural History)" 31, 4 s. 88 (1975).
Najbliżej spokrewnionym gatunkiem jest Parnassius stenosemus. Dawniej uważany za lokalną odmianę lub podgatunek P. stoliczkanus, ale dzięki badaniom DNA mitochondrialnego ustalono, że tak nie jestMolecular phylogeny of Parnassiinae butterflies (Lepidoptera: Papilionidae) based on the sequences of four mitochondrial DNA segments PDF.
Wygląd Rozpiętość skrzydeł przednich u obu płci wynosi 50–59 mm. U samców wierzch skrzydeł jest matowo biały, bez czerwonej plamy w obszarze pierwszej żyłki medialnej skrzydła przedniego. Nasada i brzeg kostalny opylone czarnymi łuseczkami. Komórkę środkową skrzydeł przednich w części środkowej i górnej przecinają krótkie czarne poprzeczne paski, zazwyczaj nie dochodzące do żyłki medialnej. Na skrzydle tylnym dwie czarne plamy z czerwoną źrenicą; mniejsza z nich (oczko subkostalne) często nieobecna. Bocznie od nich rząd pięciu małych, ciemnoniebieskich oczek – plam, umiejscowionych w obrębie czarnego obrzeża skrzydła. Samice różnią się odcieniem skrzydeł, który jest bardziej żółtawy. Deseń podobny jak u samców, jednak oczka przy brzegu skrzydła mają błękitne źrenice, a czerwona źrenica plamy na tylnych skrzydłach jest bledsza. Spód skrzydeł ubarwiony podobnie jak wierzch, deseń zbliżony, tak jak u wszystkich przedstawicieli rodzaju przezierny.
Czułki, głowa, tułów i odwłok czarne, pokryte brązowymi włoskami. Sfragis zapłodnionej samicy taka jak u Parnassius hunza link.
Przypisy
Kategoria:Paziowate Kategoria:Motyle Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1864 roku