thumb|Zamek Piszczałowski Zamek Piszczałowski (biał. Пішчалаўскі замак у Менску; ros. Замок Пищаловский) – zabytkowe więzienie w stylu klasycystycznym z elementami neogotyku, zbudowane w I połowie XIX wieku i znajdujące się w Mińsku przy ul. Wołodarskiego.
Historia Więzienie zostało zbudowane w 1825 roku w stylu klasycystycznym z elementami neogotyku według projektu architekta Piszczały na ówczesnym Przedmieściu Romanowskim. Dwupiętrowy budynek powstał na planie prostokąta i został nakryty czterospadowym dachem. Z czterech stron do głównego korpusu dobudowano masywne cylindryczne ząbkowane wieże z szatrowym dachem.
Przeznaczeniem budynku było więzienie, w którym w latach 1830–1831 i 1863–1865 przebywali powstańcy listopadowi i styczniowi, a później również rewolucjoniści. Byli tu również więzieni Wincenty Dunin-Marcinkiewicz oraz Jakub Kołas. Po wejściu do miasta wojsk bolszewickich w grudniu 1917 z więźniów sformowano milicję miejską. Po nastaniu władzy radzieckiej na Białorusi budynek nadal funkcjonował jako więzienie (również w okresie okupacji niemieckiej 1941–1944); przed II wojną światową i po niej był więzieniem NKWD. W czerwcu 1941 roku przeprowadzono ewakuację więzienia (zob. droga śmierci Mińsk-Czerwień).
Więzienie – nazywane przez mińszczan „wołodarką” – mieści nadal więzienie, jednak nie jest wykluczona zmiana jego przeznaczenia, np. na muzeum. W 2008 na skutek prac remontowych zawaliła się jedna z wież narożnych budynku. W więzieniu dokonuje się egzekucji skazanych na karę śmierci.
Znani więźniowie Wincenty Dunin-Marcinkiewicz (1863–1865) Józef Piłsudski (1891–1892) Feliks Dzierżyński (co najmniej 4-krotnie od 1898 do 1917) Karuś Kahaniec (1905–1906, 1910–1911) Alaksandr Pruszynski (1907–1908) Jakub Kołas (1908–1911) Boris Sawinkow (1924) Maksim Tank (1932–1933) Konstanty Rdułtowski (1940) Ryszard Kaczorowski (1940–1941) Kazimierz Świątek (1944–1945) Andrej Klimau Michaił Czyhir (1999–2000) Andrzej Poczobut (od 2022)
Ofiary stalinowskich represji Anton Balicki (rozstrzelany w 1937) Ściapan Niekraszewicz (rozstrzelany w 1937) Alaksandr Cwikiewicz (rozstrzelany w 1937) Michaił Kudzielka (rozstrzelany w 1938)
Przypisy Cezary Chlebowski: Wachlarz, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1985, s. 216–227, ze zdjęciem Zamku. Według Chlebowskiego budynek powstał w XVII wieku jako zamek hetmana Sapiehy, s. 216.
. narod.ru [dostęp 2011-06-22].
Bibliografia Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік, Мінск 1993 Zamek Piszczałowski na Radzima.org
Mińsk Kategoria:Zabytki Mińska Piszczałowski