Honorowa Księga Czynów Żołnierskich

thumb|right|Uroczystość wpisu do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich w październiku 1985, od prawej w pierwszym rzędzie gen. dyw. dr Tadeusz Szaciłło, minister obrony narodowej gen. armii Florian Siwicki, gen. broni dr Józef Baryła i płk Marian Anysz. Z tyłu kmdr Stanisław Łałak, komendant CSSMW w Ustce. „Honorowa Księga Czynów Żołnierskich” – księga ustanowiona rozkazem Nr 26/MON Ministra Obrony Narodowej, gen. broni Wojciecha Jaruzelskiego z 25 października 1972 „dla utrwalenia w pamięci zasługujących na najwyższe uznanie czynów świadczących o szczególnej ofiarności i męstwie oraz najwybitniejszych dokonań żołnierzy i innych obywateli wykuwających moc obronną PRL”.

Każdego roku z okazji Święta Wojska Polskiego, obchodzonego wówczas 12 października, Minister Obrony Narodowej wyróżniał wpisem do „Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich” żołnierzy i pracowników wojska szczególnie zasłużonych dla ludowego Wojska Polskiego oraz innych obywateli zasłużonych dla obronności kraju. Wnioski o wyróżnienie wpisaniem nazwiska i zasług do Księgi podlegały opiniowaniu przez Radę Wojskową Ministerstwa Obrony Narodowej. Oryginał Księgi był złożony w Sali Zwycięstwa i Wolności Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Pierwszych wpisów do Księgi dokonano 12 października 1973 roku, a ostatniego w 1989 roku. Uroczystość wpisu miała uroczysty charakter, towarzyszył jej specjalny ceremoniał. W katalogu wyróżnień, umieszczonym w Regulaminie dyscyplinarnym SZ PRL, wpisanie nazwiska i zasług do Księgi zajmowało najwyższe miejsce. Podobny charakter miały wyróżnienia niższej rangi: wpisanie nazwiska i zasług do kroniki jednostki lub do księgi zasłużonych dla okręgu wojskowego albo rodzaju sił zbrojnych. Najwyższym wyróżnieniem udzielonym junakom odbywającym zasadniczą służbę wojskową w obronie cywilnej było wpisanie nazwiska i zasług do „Honorowej Księgi Obrony Cywilnej”Zarządzenie Nr 2 szefa Obrony Cywilnej Kraju z dnia 1 lutego 1989 r. w sprawie odbywania zasadniczej służby wojskowej w obronie cywilnej (Dziennik Rozkazów MON z 1989 r. poz. 6).. W ówczesnej propagandzie wyróżnienie wpisaniem nazwiska i zasług do Księgi określane było mianem „Virtuti czasu pokoju”.

Wpis do Księgi zawierał: stopień wojskowy, imię, nazwisko, imię ojca, zajmowane stanowisko służbowe lub pełnioną funkcję wyróżnionego oraz opis jego zasług (czynów). Obok wpisu umieszczano fotografię wyróżnionego. Kopia wpisu była przekazywana do macierzystej jednostki wyróżnionego i przechowywana w sali tradycji (historii). Wyróżnieni otrzymywali stosowne dyplomy.

Zestawienie wyróżnionych 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 Ogółem Generałowie i admirałowie 2 2 3 2 1 2 3 1 2 1 9 5 7 1 1 4 2 48 Oficerowie starsi 14 10 6 12 10 16 12 12 8 10 22 9 27 16 11 18 11 210 Oficerowie młodsi 4 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 1 0 0 0 7 Chorążowie 1 1 2 1 2 3 3 1 1 3 3 2 2 0 2 2 0 28 Podoficerowie 3 1 2 2 1 1 1 1 1 0 0 0 1 0 0 0 0 14 Żołnierze zasad. sł. wojsk. 1 1 1 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0 0 0 0 5 Pracownicy cywilni wojska 1 1 0 1 1 3 0 2 1 1 1 1 0 0 1 0 0 14 Osoby cywilne 0 1 1 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 5 Razem 26 17 15 19 15 26 19 17 14 16 35 17 39 18 15 25 14 331 W tym pośmiertnie 2 0 2 0 0 0 1 1 1 0 2 0 0 0 1 1 0 11 W tym kobiet 0 0 1 1 1 1 0 1 0 1 1 0 1 0 0 0 1 9

Wyróżnieni wpisem do „Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich” 1973 thumb|plutonowy Wiesław Piłat - wyróżniony pośmiertnie wpisem w 1973 thumb|gen. dyw. prof. dr hab. Sylwester Kaliski - wyróżniony wpisem w 1973 10 października 1973 roku w „Jubileuszowym Roku XXX-lecia ludowego Wojska Polskiego” zostali wyróżnieniRozkaz Nr 18/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 1973 r. (Dziennik Rozkazów MON z 1973 roku, poz. 120).: plut. Wiesław Piłat s. Feliksa – dowódca drużyny zwiadu – pośmiertnie kpt. pil Bronisław Chochorowski s. Józefa – starszy pilot lotnictwa myśliwsko-szturmowego – pośmiertniezginął 18.04.1973 r. wykonując pokazowy zrzut nowego uzbrojenia (bomby kulkowe z Instytutu Wojsk Lotniczych w CSI w Modlinie) z samolotu Lim-6 bis nad poligonem Ślubowo. gen. dyw. prof. Sylwester Kaliski s. Wincentego – komendant Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie gen. bryg. prof. Dymitr Aleksandrow s. Konstantego – szef Katedry i kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych Instytutu Kształcenia Podyplomowego Wojskowej Akademii Medycznej płk Tadeusz Białobrzeski s. Rajmunda – szef katedry w Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie płk rez. Czesław Brózda s. Antoniego – naczelny dyrektor Zjednoczenia Przemysłu Taboru Kolejowego płk pil. Kazimierz Ciepiela s. Józefa – dowódca 66 Lotniczego Pułku Szkolnego w Tomaszowie Mazowieckim kmdr Stanisław Czajkowski s. Feliksa – sekretarz komitetu PZPR Marynarki Wojennej płk Ludwik Kuropatwa s. Stanisława – komendant Ośrodka Szkolenia Wojskowej Służby Wewnętrznej im. Feliksa Dzierżyńskiego w Mińsku Mazowieckim płk Jan Mazierski s. Antoniego – dowódca pułku płk Mieczysław Michalik s. Jana – komendant Wydziału Pedagogiczno-Politycznego Wojskowej Akademii Politycznej im. Feliksa Dzierżyńskiego płk Zbigniew Węglarz s. Stefana – zastępca komendanta Wyższej Oficerskiej Szkoły Samochodowej im. gen. Aleksandra Waszkiewicza kmdr Zbigniew Żaczek s. Szymona – szef katedry Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte ppłk Tadeusz Kowalski s. Seweryna – sekretarz komitetu PZPR 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Tadeusza Kościuszki ppłk Bolesław Matusz s. Stanisława – dowódca pułku czołgów ppłk Józef Płócienniczak s. Stefana – dowódca dywizjonu ppłk Jan Zaleski s. Stanisława – dowódca batalionu mjr Hieronim Kowalski s. Antoniego – zastępca dowódcy eskadry lotnictwa myśliwskiego kpt. Aleksy Antoniewicz s. Feliksa – nawigator lotnictwa myśliwskiego por. Władysław Wawrow s. Antoniego – dowódca kompanii czołgów por. Adam Zacharewicz s. Piotra – dowódca kompanii czołgów st. chor. Andrzej Wilk s. Michała – p.o. dowódcy kompanii inżynieryjno-drogowej sierż. szt. Czesław Szcześniak s. Stanisława – szef kompanii sierż. szt. Jan Ossowski s. Franciszka – mechanik warsztatów uzbrojenia i elektroniki szer. Roman Olkowski s. Edmunda – żołnierz służby zasadniczej wojsk zmechanizowanych ob. Tadeusz Koźmiński s. Kazimierza – kierownik techniczny warsztatów żywnościowych

1974 thumb|gen. dyw. Zygmunt Huszcza - wyróżniony wpisem w 1974 4 października 1974 roku w „Jubileuszowym Roku XXX-lecia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” zostali wyróżnieniRozkaz Nr 30/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wyróżnienia wpisem do „Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich” (Dziennik Rozkazów MON z 1974 roku, Nr 11, poz. 73).: gen. dyw. Zygmunt Huszcza s. Józefa – podsekretarz stanu w Ministerstwie Oświaty i Wychowania gen. bryg. Zbigniew Ohanowicz s. Waleriana – zastępca dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego do spraw liniowych płk prof. dr med. Henryk Czarnecki s. Leonarda – kierownik Kliniki Chorób Nosa, Gardła i Uszu Instytutu Podyplomowego Wojskowej Akademii Medycznej płk Józef Glubiak s. Józefa – dowódca pułku łączności płk dypl. Jerzy Jarosz s. Tadeusza – zastępca dowódcy 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej płk mgr inż. Antoni Piotr Żołądź s. Aleksandra – dowódca pułku inżynieryjno-budowlanego ppłk pil. Edward Jaszek s. Ignacego – zastępca dowódcy pułku lotnictwa myśliwskiego do spraw szkolenia ppłk mgr inż. Marian Karpeta s. Antoniego – kierownik pracowni Pionu Naukowo-Badawczego Wojskowego Instytutu Łączności w Zegrzu ppłk mgr Zdzisław Pałka s. Stanisława – szef Wydziału Politycznego 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej kmdr por. inż. Józef Węgrzyn s. Władysława – dowódca dywizjonu okrętów podwodnych mjr pil. Zbigniew Dziedzic s. Teofila – nawigator pułku lotniczego mjr Jan Majewski s. Ludwika – sekretarz Komitetu PZPR pułku łączności mł. chor. Stanisław Mróz s. Stanisława – dowódca plutonu ogniowego – zastępca dowódcy baterii brygady artylerii st. sierż. Alfred Aftyka s. Bronisława – instruktor spadochronowy kompanii specjalnej batalionu rozpoznawczego kpr. sł. zasadn. Marian Janisz s. Józefa – mechanik maszyn inżynieryjnych kompanii remontowej sprzętu inżynieryjnego ob. Stanisław Gorel s. Antoniego – główny inspektor Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Pomorskiego Okręgu Wojskowego ob. prof. dr hab. inż. Jan Kroszczyński s. Stanisława – zastępca dyrektora Przemysłowego Instytutu Telekomunikacji

1975 thumb|kapral Józef Stępniak - wyróżniony pośmiertnie wpisem w 1975 1 października 1975 roku wpisem do Księgi zostali wyróżnieni: st. chor. szt. Aleksander Safon – szef Delegatury Wojskowej Służby Wewnętrznej – pośmiertnie kpr. Józef Stępniak – mechanik samochodowy – pośmiertnie gen. dyw. Adam Czaplewski – były komendant Akademii Sztabu Generalnego gen. bryg. Mieczysław Dachowski – dowódca dywizji kontradm. Witold Gliński – komendant Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni płk w st. spocz. Józef Dyrynda – prezes Klubu Oficerów Rezerwy przy Szefostwie Wojsk Inżynieryjnych płk mgr Eugenia Kempara – była przewodnicząca Centralnej Rady Organizacji Rodzin Wojskowych płk dypl. Stanisław Kołcz – zastępca szefa sztabu Śląskiego Okręgu Wojskowego płk Edward Klupiński – komendant Ośrodka Szkolenia Wojsk Łączności płk mgr Edward Łukasik – sekretarz Komitetu Partyjnego PZPR Wojsk Obrony Powietrznej Kraju płk Mikołaj Tatarzyński – dowódca Warszawskiego Pułku Obrony Terytorialnej st. chor. Mikołaj Chojecki – dowódca kompanii zaopatrzenia st. sierż. Bogdan Buda – dowódca plutonu robót specjalnych st. sierż. Bogdan Musiał – magazynier sprzętu łączności doc. dr inż. Józef Brodacki – kierownik pracowni w Zakładzie Techniki Specjalnej Instytutu Mechaniki Precyzyjnej Uroczystość wpisania do Księgi odbyła się 11 października 1975 roku w Ministerstwie Obrony Narodowej.

1976 thumb|st. sierż. w st. spocz. Stanisława Wojda - wyróżniona wpisem w 1976 thumb|płk Władysław Lalik - wyróżniony wpisem w 1976 Za wybitnie wzorową służbę i pracę w Siłach Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zgodnie z rozkazem Nr 26/MON z dnia 25 października 1972 r. w sprawie ustanowienia „Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich” oraz stosownie do opinii Rady Wojskowej Ministerstwa Obrony Narodowej wpisem do „Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich” zostali wyróżnieni: gen. bryg. dr inż. Arnold Iwaszkiewicz s. Stanisława - dyrektor Departamentu Wojskowego w Ministerstwie Przemysłu Maszynowego, gen. bryg. Tadeusz Obroniecki s. Piotra - szef Wojsk Obrony Przeciwlotniczej, płk prof. dr hab. Julian Kaczmarek s. Marcina - zastępca szefa-docent Katedry Strategii Akademii Sztabu Generalnego, kmdr Jan Fursewicz s. Michała - komendant Portu Wojennego w Gdyni, płk mgr Ryszard Kostrzewa s. Antoniego - sekretarz Komitetu PZPR-zastępca szefa Zarządu Politycznego Śląskiego Okręgu Wojskowego, płk Mikołaj Kotwicki s. Piotra - szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Łodzi, płk Władysław Lalik s. Wojciecha - szef sztabu związku taktycznego OPK, płk mgr Józef Muzyka s. Karola - szef Oddziału Wojskowej Służby Wewnętrznej w Lublinie, płk dypl. Franciszek Sadowski s. Stefana - komendant Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych, płk dypl. Stanisław Sokołowski s. Tadeusza - dowódca pułku zabezpieczenia, płk dypl. Stanisław Wojniak s. Andrzeja - zastępca szefa Sztabu Głównego Kwatermistrzostwa WP, płk Ryszard Wróbel s. Stanisława - dowódca pułku łączności, płk dypl. Jan Żarek s. Antoniego - szef Oddziału w Sztabie Generalnym WP, ppłk Józef Król s. Franciszka - dowódca dywizjonu artylerii, st. chor. Miron Wołoszyński s. Antoniego - dowódca plutonu zaopatrzenia, st. sierż. szt. Tadeusz Sikora s. Józefa - szef kompanii pułku zmechanizowanego, st. sierż. Bogdan Majchrzak s. Władysława - szef baterii armat, st. sierż. w st. spocz. Stanisława Wojda c. Stanisława - pracownica cywilna wojska,