thumb|Andrzej Strumiłło w latach 60. Andrzej Strumiłło (ur. 23 października 1927"Znad East River nad Czarną Hańczę" – artykuł w GAZECIE Dzienniku Polonii w Kanadzie w Wilnie, zm. 9 kwietnia 2020 w Suwałkach) – polski malarz, grafik, rzeźbiarz, fotografik, poeta, pisarz, scenograf, aranżer, projektant wnętrz, przestrzeni i kształtowania krajobrazu, pracownik ASP w Krakowie, kierownik pracowni graficznejnazwa w j. ang.: Graphic Presentation Unit Sekretariatu Generalnego ONZ. Członek Związku Polskich Artystów Fotografików, Rady Kultury i Sztuki przy Ministerstwie Kultury, Zarządu Fundacji Kultury Polskiej i Rady Naukowej Wigierskiego Parku Narodowego, członek kapituły „Złotego Berła Kultury Polskiej” i kapituły nagrody „Włócznia Jaćwingów”. Od 1984 mieszkał w Maćkowej Rudzie nad Czarną Hańczą na Suwalszczyźnie.
Życiorys Dzieciństwo spędził nad Żejmianą pod Święcianami, gdzie znajdował się zaścianek Sudaty, z którego pochodziła jego matka – Kazimiera JurszanównaWywiad przeprowadzony przez National Geographic . Ojcem artysty był Rafał Strumiłło-Pietraszkiewicz, budowniczy linii telefonicznych w Wileńskiej Dyrekcji Poczt i Telegrafów. Przed wojną był ministrantem w kościele św. Piotra i Pawła na Antokolu. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi pod kierunkiem Władysława Strzemińskiego oraz na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie w 1950 uzyskał dyplom. W latach 1949–1953 był asystentem na obu uczelniach, w tym w Krakowie u Eugeniusza Eibischa. Od 1977 do 1980 pracował na stanowisku profesora krakowskiej ASP, a w roku akademickim 1987/1988 był wykładowcą suwalskiej filii Akademii Teologii Katolickiej. W latach 1982–1984 przebywał w Nowym Jorku, gdzie w wyniku wygranego konkursu piastował stanowisko kierownika pracowni graficznej przy sekretariacie Organizacji Narodów Zjednoczonych i gdzie powstały serie obrazów: „Okna", „Exit", "Mandale", „Ulice Nowego Jorku"- nie zdecydował się na przedłużenie kontraktu i powrócił do Polski, gdzie osiadł na stałe w Maćkowej Rudzie nad Czarną Hańczą, „skąd jest najbliżej do Wilna”. W 1977 zainicjował Spotkania Sztuka–Środowisko w Wigrach. 23 sierpnia 1980 roku dołączył do apelu 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikamiApel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s]).
Po 1956 zaczął współpracę z Polską Izbą Handlu Zagranicznego, dla której projektował pawilony wystawiennicze – dzięki temu mógł podróżować po świecie. W ciągu swej kariery artystycznej Strumiłło zwiedził wiele krajów, w których pobyt dokumentował cyklami rysunkowymi i fotograficznymi: Chiny (w latach 1954 i 1961), Włochy (1957), Indie (1959, 1970 i 1972), Nepal (1974 i 1980), Japonia i Tajlandia (1987). Wydał sześć tomów poezji: moje, jak, Ja. Poezje wybrane, Ja2. Poezje wybrane, STO i 69. W roku 2008 nakładem łomżyńskiej oficyny wydawniczej „Stopka” ukazała się książka Factum est (łac.: Stało się), która jest zbiorem dzienników i ilustracji artysty z lat 1978–2006, a w 2009 „Ja. Poezje wybrane” (w 2010 roku wiersze zostały wydane jako audiobook, czyta sam autor). Wraz z Czesławem Miłoszem i Tomasem Venclovą był pomysłodawcą stworzenia Księgi Wielkiego Księstwa Litewskiego, której to przygotowania i wydania w maju 2009 podjęła się sejneńska fundacja „Pogranicze”Wywiad ze Strumiłłą – Gazeta Wyborcza, Białystok . W roku 2011 wydana została albumowa pozycja Summa będąca autorskim podsumowaniem dorobku artystycznego. W grudniu 2008 w Suwałkach otwarte zostało "Centrum Sztuki Współczesnej - Galeria Andrzeja Strumiłły" (w pięciu salach wystawienniczych, o pow. około 200 m2), działająca w strukturach Muzeum Okręgowego w Suwałkach, której budowę sfinansowały urząd miasta i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (koszt remontu pomieszczeń przeznaczonych na wystawę wyniósł 650 tys. zł). W CSW, poza prowadzeniem działalności wystawienniczej i edukatorskiej, zgromadzone zostały prace Andrzeja Strumiłły z zakresu malarstwa, rzeźby, fotografii i rysunkuCentrum Sztuki Współczesnej – Galeria Andrzeja Strumiłły w Suwałkach oraz część kolekcji azjatyckiej.
Andrzej Strumiłło 50-lecie pracy twórczej celebrował w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie wystawą swych rysunków z Azji (Galeria Azjatycka 1997). Rok wcześniej prezentował tu nepalskie malarstwo sakralne. Muzeum organizowało również wiele wystaw artysty w kraju i za granicą (Zabytki Indii, Nowe Delhi, Mój Nepal, Katmandu, Andrzej Strumiłło – rysunki z Azji, Hanoi, Azja w rysunkach Andrzeja Strumiłły, Jużnosachalińsk). Wystawę Kobzdej, Kulisiewicz, Strumiłło – rysunki z Azji, Galeria Azjatycka 1993, w następnym roku eksponowano w Nowym Delhi, Bratysławie, Moskwie, a w kolejnym w Pradze, Lipsku i Weimarze. Andrzej Strumiłło przez wiele lat zasiadał w Radzie Muzealnej i był wielkim przyjacielem Muzeum Azji i Pacyfiku.
Uczestnik Międzynarodowego Festiwalu Poezji Maj nad Wilią 2011 w Wilnie. W 90. rocznicę urodzin artysty, w 2017, zorganizowano w woj. podlaskim Rok Andrzeja Strumiłły.
Stała wystawa wybranych dzieł artysty prezentowana jest w Galerii Sztuki Stara Łaźnia Suwalskiego Ośrodka Kultury.
15 kwietnia 2020, po mszy pogrzebowej odprawionej w Kościele Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Wigrach, urna z prochami artysty została złożona na cmentarzu parafialnym w Magdalenowie.
Uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów związanych z Suwalszczyzną XX/XXI w.
Nazwisko Andrzeja Strumiłły pojawiło się w 2022 w katalogu „Inwentarz" Instytutu Pamięci Narodowej jako kontakt poufny o pseudonimie „Andrzej”.
Ważniejsze wystawy indywidualne o tematyce azjatyckiej 1954 Akademia Sztuk Pięknych w Pekinie, Chiny (rysunek) 1955 Klub Międzynarodowej Prasy i Książki przy Nowym Świecie w Warszawie (rysunki z Chin), katalog BWA Warszawa – Rysunki z Chin Ludowych 1958 Galeria Kordegarda w Warszawie – Szkice z podróży do ZSRR 1967 Ułan Bator, Mongolia (ilustracja książkowa o tematyce azjatyckiej) Kordegarda w Warszawie – Rysunki i fotogramy z Mongolii 1968 Klub Technika w Olsztynie – Rysunki i fotogramy z Mongolii Powiatowy Dom Kultury w Mrągowie – Rysunki i fotogramy z Mongolii Pałac Młodzieży w Katowiach – Rysunki i fotogramy z Mongolii 1969 Galeria „Zachęta” w Warszawie – Wietnam 69 Hanoi, Wietnam – Wystawa grafiki książkowej, katalog 1970 Lalit Kala Akademi, Nowe Delhi, Ahmadabad, Hajdarabad Indie – Gwasz, grafika, rysunek, katalog Pałac Kultury w Poznaniu – Wietnam 69 (rysunek, fotografia), katalog Wojewódzki Dom Kultury w Kielcach – Wietnam 69 (rysunek, fotografia) Zamek w Olsztynie – Wietnam 69 (rysunek, fotografia), katalog 1971 Pawilon SARP w Warszawie – Zabytki Dalekiego Wschodu (fotografie: Indie, Nepal, Wietnam), katalog Galeria Cypriana Majernika, Bratysława, Czechosłowacja – Wietnam i Penetracje, katalog Galeria Sztuk Pięknych w Litomierzycach, Czechosłowacja – Wietnam i Penetracje Mała Zamkowa Galeria w Cieplicach – Wietnam i Penetracje, katalog 1972 India Fine Arts and Crafts Society, New Delhi, Indie (rysunek) Polski Ośrodek Kultury i Informacji, Berlin, NRD – Wietnam 1973 Zamek w Szczecinie – Sztuka Nepalu, Indie – sztuka starożytna i średniowieczna, ** Indie – sztuka czasów muzułmańskich, katalog Muzeum Architektury we Wrocławiu – Architektura Indii i Nepalu (fotografia, rysunki), katalog KMPiK, Radom – (rysunki z Indii) 1974 Ułan Bator, Mongolia (rysunki o tematyce azjatyckiej) Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie – Mongolia 1976 Muzeum Etnograficzne w Krakowie – Nepal – rysunek, fotografia, kolekcja, katalog Muzeum Historyczne m.st. Warszawy – Nepal – rysunek, fotografia, kolekcja 1977 Galeria Kordegarda w Warszawie – Zabytki Indii (fotografia) Muzeum Etnograficzne w Toruniu – Nepal (rysunki, fotografia, kolekcja) Galeria Kordegarda w Warszawie – Indie – sztuka dawna (fotografie) 1978 Biblioteka Centralna w Tokio, Japonia (ilustracja) Muzeum Etnograficzne, Toruń – Nepal – krajobraz, ludzie, kultura, eksponaty, rysunki, fotografie 1979 Galeria Nusantara Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie – Azja – rysunki i kolekcja, katalog 1980 Królewska Akademia Sztuk w Katmandu, Nepal – Mój Nepal (rysunek), katalog New Delhi, Indie – Indie oczami polskiego artysty (fotografia) 1985 BWA Suwałki – Wystawa malarstwa. Okna. Drzwi. Mandale, katalog Muzeum Okręgowe w Suwałkach – Malarstwo i grafika lamajska, Paty z Orisy z kolekcji Andrzeja Strumiłły, katalog Galeria PKZ w Warszawie – Wietnam w rysunkch Andrzeja Strumiłły Muzeum Narodowe w Hanoi, Wietnam – Rysunki z Azji 1986 Muzeum Sztuki Wietnamskiej w Hanoi, Wietnam – Rysunki z Azji, katalog 1987 Galeria Nusantara Muzeum Azji i Pacyfiku – Ceramika ludowa Uzbekistanu i Tadżykistanu (kolekcja A.S.), katalog 1988 KMPiK, Maćkowa Ruda – Fotografia azjatycka 1990 Muzeum Okręgowe w Jużno-Sachalińsku, Rosja – Rysunki azjatyckie 1994 Muzeum Okręgowe w Ostrołęce – Rzeźba tamilnadu (fotografie autorskie, aranżacje) 1996 Galeria Azjatycka Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie – Krąg siły. Thangka z Nepalu, katalog 1997 Galeria Azjatycka Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie – Azja (rysunki ze zbiorów MAiP), katalog Uniwersytet Warszawski – Andrzej Strumiłło – symbole lamajskie ze zbiorów MAiP, wystawa z okazji międzynarodowej konferencji „Świat kultury Tybetu”, katalog 2005 Dom Pracy Twórczej Wigry – Indie w twórczości Andrzeja Strumiłły. Impresje, inspiracje, katalog Narodowa Galeria Sztuki Współczesnej w Nowym Delhi, Indie – Indie – impresje i inspiracje 2008 ZPAF, Galeria – Wschód-Zachód, Warszawa, fotografia, katalog 2016 Opera i Filharmonia Podlaska – Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku – Tajga. Daleki Wschód 1958
Książki ze wstępem Andrzeja Strumiłły oraz teksty autorskie o tematyce azjatyckiej 1958 Widziałem liany limonika, „Sztandar Młodych”, nr 263 Udege, „Sztandar Młodych”, nr 269, s. 5 Kieta, „Sztandar Młodych”, nr 281, s. 4 O Andrzeju Wróblewskim, „Przegląd Artystyczny”, nr 5, s. 49–50 Szkice syberyjskie (rysunki i wiersze), „Przegląd Kulturalny,” nr 49 (327), s. 5 1959 Andrzej Strumiłło rysunki z Chin, „Ty i ja. Magazyn Ilustrowany”, nr 6 (38) 1964 Rysunki Andrzeja Strumiłły z podróży do Syrii z 1964 r., „Ty i ja. Magazyn Ilustrowany”, nr 12 (56), s. 38–39 1967 W kraju Tarbargana i birkuta. Wspomnienia uczestnika I polskiej wyprawy w góry Ałtaju, „Łowiec polski” nr 23/24, s. 9–10 1970 Ludowa sztuka agitacji, „Projekt”, nr 3 (76), s. 21–26 Żywe Indie, „Projekt”, nr 6 (79), s. 32–37 1971 Kaustubha, „Projekt“, nr 6 (85), s. 48–54 1972 Z klasztornej góry Swayambhu Nath, Literatura, nr 11, s. 10–11 1973 Wieczna rzeka Sansary – życie jej falą, Kontynenty, nr 7, s. 28–31 Stoły kamienne, „Projekt”, nr 4 (95), s. 18–23 Skansen koreańskiego budownictwa drewnianego, „Projekt”, nr 5, s. 36–39 Widzialne imię niewidzialnego i współczesne druki arabskie, „Ty i ja. Magazyn Ilustrowany”, nr 6 (158), s. 19–20 Sztuka dewocjonalia Indii, „Ty i ja. Magazyn Ilustrowany”, nr 7 (159), s. 12–13 Płatek lotosu w ogniu piekielnym, „Ty i ja. Magazyn Ilustrowany”, nr 8 (160), s. 20–21 1974 Druki arabskie, „Projekt”, nr 5 (102), s. 16–17 Wejść, wyjść, wejrzeć, wyjrzeć, „Projekt”, nr 6, s. 17–23 1975 Z szerokiego świata (zdjęcia A.S.), „Poezja”, nr 1, s. 75 W kręgu jurty, „Projekt”, nr 2 (105), s. 24–31 Obrazy miłości, „Projekt”, nr 5, s. 28–30 1977 Uwagi o historii, kulturze i etnografii, red. Piotr Młotecki, Kangbachen zdobyty, s. 150–155, Wyd. Sport i Turystyka, Warszawa Indyjskie refleksje, red. Jerzy Barszczewski, W kraju Indiry Gandhi, s. 79, KAW, Warszawa 1996 Grafika japońska – katalog wystawy (wstęp), ROKiS, Suwałki 1998 Lekcja wschodnia – wstęp do albumu wystawy prac A.S. „Azja” w Muzeum Azji i Pacyfiku”, „Dom i wnętrze”, nr 4, s. 112 2000