Długi Marsz 5 (, Chang Zheng 5; nazwa skrócona: CZ-5; ) – chińska ciężka rakieta nośna służąca do wynoszenia na orbitę wokółziemską dużych obiektów, m.in. załogowych stacji orbitalnych. Planowany udźwig rakiety będzie wynosił do 25 000 kg na niską orbitę okołoziemską – LEO oraz do 14 000 kg na orbitę geostacjonarną – GTO. Pierwszy start odbył się 3 listopada 2016 r. z kosmodromu Wenchang na wyspie Hajnan.
Rodzina rakiet Długi Marsz 5 posiada strukturę modułową, opartą na trzech podstawowych silnikach o średnicach 5, 3,35 oraz 2,25 m. Dzięki temu, w zależności od konfiguracji, rakiety rodziny CZ-5 będą miały udźwig 1500 – 25 000 kg na LEO oraz 1500 – 14 000 kg na GTO. Zastąpią one obecnie używane rakiety CZ-2C, CZ-2D, CZ-2F, CZ-3A, CZ-3B, CZ-3C, CZ-4C i CZ-4B, zarazem otwierając większe możliwości. Najcięższa konfiguracja rakiet z rodziny CZ-5 będzie składać się z podstawowego członu o średnicy 5 m oraz czterech dodatkowych silników o średnicach 3,35 m.
Dane techniczne Wersja CZ-5-200 CZ-5-320 CZ-5-504 CZ-5-522 CZ-5-540 Silniki boczne -- 2xCZ-5-200, YF-120t 4xCZ-5-300, 2xYF-100 2xCZ-5-200 2xCZ-5-300, YF-120t 4xCZ-5-200, YF-120t Pierwszy stopień CZ-5-200, YF-120t CZ-5-300, YF-120t CZ-5-500, 2xYF-77 CZ-5-500, 2xYF-50t CZ-5-500, 2xYF-50t Drugi stopień CZ-YF-73, YF-73 CZ-5-KO, CZ-5-HO, 2xYF-75d CZ-5-HO, 2xYF-75 CZ-5-HO, 2xYF-75 Trzeci stopień (nie stosowany na LEO) -- CZ-5-HO, YF-75 -- -- -- Ciąg (przy gruncie) 1,34 MN 7,2 MN 10,62 MN 8,24 MN 5,84 MN Masa podczas startu 82 t 420 t 879 t 630 t 470 t Wysokość (maksymalna) 33 m 55 m 62 m 58 m 53 m Ładunek na LEO (200 km) 1,5 t 10 t 25 t 20 t 10 t Ładunek na GTO -- 6 t 14 t 11 t 6 t
Starty Numer lotuWersja Data (UTC) Miejsce startu Stopień górny Ładunek Rezultat1.53 listopada 201612:43Wenchang LC-1YZ-2Shijian 17Sukces2.52 lipca 201711:23Wenchang LC-1BrakShijian 18Porażka3.527 grudnia 201912:45Wenchang LC-1BrakShijian 20Sukces4.5B5 maja 2020 10:00Wenchang LC-1BrakNext-generation crewed spacecraftSukces5.523 lipca 2020 04:41Wenchang LC-1BrakTianwen-1Sukces6.523 listopada 2020 20:30Wenchang LC-1BrakChang'e 5Sukces7.5B29 kwietnia 2021 03:23:15Wenchang LC-1BrakTianheSukces8.5B24 lipca 2022 06:22:32Wenchang LC-1BrakWentianSukces9.5Bpaździernik 2022Wenchang LC-1BrakMengtian -
Zobacz też chiński program kosmiczny
Przypisy
Bibliografia Encyclopedia Astronautica
Linki zewnętrzne
Kategoria:Chińskie rakiety nośne