Puchar Narodów Afryki

Puchar Narodów Afryki (fr. Coupe d'Afrique des Nations, CAN) – turniej piłkarski dla reprezentacji narodowych rozgrywany o mistrzostwo Afryki.

Historia Organizowany przez Federację Piłkarską Afryki odbywa się od 1957, przy czym rozgrywki mają charakter regularny od 1968, odkąd turnieje finałowe mają miejsce co 2 lata.

W pierwszym Pucharze Narodów Afryki w 1957 startowały tylko trzy reprezentacje: Egipt, Sudan i Etiopia. Od tego czasu rozgrywki znacznie się rozrosły i obecnie biorą w nich udział niemalże wszystkie afrykańskie państwa. Konieczne stało się rozgrywanie eliminacji do turnieju finałowego, w którym od 1998 uczestniczy 16 zespołów.

W maju 2010 roku zmieniono lata rozgrywania Pucharu Narodów Afryki. Od 2013 roku turniej rozgrywany jest w latach nieparzystych.

Wyniki RokGospodarzFinałMecz o 3 miejsceMistrzWynikWicemistrzTrzecie miejsceWynikCzwarte miejsce1957WięcejSudanEgipt4 – 0EtiopiaSudan(startowały tylko trzy drużyny)1959WięcejEgiptEgipt2 – 1(1)SudanEtiopia(startowały tylko trzy drużyny)1962WięcejEtiopiaEtiopia4 – 2po dogr.EgiptTunezja3 – 0Uganda1963WięcejGhanaGhana3 – 0SudanEgipt3 – 0Etiopia1965WięcejTunezjaGhana3 – 2po dogr.TunezjaWybrzeże Kości Słoniowej1 – 0Senegal1968WięcejEtiopiaDemokratyczna Republika Konga1 – 0GhanaWybrzeże Kości Słoniowej1 – 0Etiopia1970WięcejSudanSudan1 – 0GhanaEgipt3 – 1Wybrzeże Kości Słoniowej1972WięcejKamerunKongo3 – 2MaliKamerun5 – 2Zair1974WięcejEgiptZair2 – 2po dogr.ZambiaEgipt4 – 0KongoPowtórzony finał: 2 – 01976WięcejEtiopiaMarokon/a(2)GwineaNigerian/a(2)Egipt1978WięcejGhanaGhana2 – 0UgandaNigeria2 – 0(3)Tunezja1980WięcejNigeriaNigeria3 – 0AlgieriaMaroko2 – 0Egipt1982WięcejLibiaGhana1 – 1po dogr.LibiaZambia2 – 0Algieria7 – 6 w rzutach karnych1984WięcejWybrzeże Kości SłoniowejKamerun3 – 1NigeriaAlgieria3 – 1Egipt1986WięcejEgiptEgipt0 – 0po dogr.KamerunWybrzeże Kości Słoniowej3 – 2Maroko5 – 4 w rzutach karnych1988WięcejMarokoKamerun1 – 0NigeriaAlgieria1 – 1po dogr.Maroko4 – 3 w rzutach karnych1990WięcejAlgieriaAlgieria1 – 0NigeriaZambia1 – 0Senegal1992WięcejSenegalWybrzeże Kości Słoniowej0 – 0po dogr.GhanaNigeria2 – 1Kamerun11 – 10 w rzutach karnych1994WięcejTunezjaNigeria2 – 1ZambiaWybrzeże Kości Słoniowej3 – 1Mali1996WięcejPołudniowa AfrykaPołudniowa Afryka2 – 0TunezjaZambia1 – 0Ghana1998WięcejBurkina FasoEgipt2 – 0Południowa AfrykaDemokratyczna Republika Konga4 – 4(4)Burkina Faso4 – 1 w rzutach karnych2000WięcejGhanaNigeriaKamerun2 – 2po dogr.NigeriaPołudniowa Afryka2 – 2po dogr.Tunezja4 – 3 w rzutach karnych4 – 3 w rzutach karnych2002WięcejMaliKamerun0 – 0po dogr.SenegalNigeria1 – 0Mali3 – 2 w rzutach karnych2004WięcejTunezjaTunezja2 – 1MarokoNigeria2 – 1Mali2006WięcejEgiptEgipt0 – 0 po dogr.Wybrzeże Kości SłoniowejNigeria1 – 0 Senegal4 – 2 w rzutach karnych2008WięcejGhanaEgipt1 – 0KamerunGhana4 – 2Wybrzeże Kości Słoniowej2010WięcejAngolaEgipt1 – 0GhanaNigeria1 – 0Algieria2012Więcej Gabon Gwinea RównikowaZambia0 – 0po dogr.Wybrzeże Kości SłoniowejMali2 – 0Ghana8 – 7 w rzutach karnych2013WięcejPołudniowa AfrykaNigeria1 – 0Burkina FasoMali3 – 1Ghana2015WięcejGwinea RównikowaWybrzeże Kości Słoniowej0 – 0po dogr.GhanaDemokratyczna Republika Konga0 – 0(4)Gwinea Równikowa9 – 8 w rzutach karnych4 – 2 w rzutach karnych2017WięcejGabon Kamerun2 – 1EgiptBurkina Faso1 – 0Ghana2019WięcejEgiptAlgieria1 – 0SenegalNigeria1 – 0Tunezja2021WięcejKamerunSenegal0 – 0po dogr.EgiptKamerun3 – 3(4)Burkina Faso4 – 2 w rzutach karnych5 – 3 w rzutach karnych2023WięcejWybrzeże Kości Słoniowej2 – 10 – 0(4)6 – 5 w rzutach karnych2025WięcejMarokoMaroko3 - 0 walkower decyzją CAF; mecz zakończył się wynikiem 0:1Senegal0 – 0(4)4 – 2 w rzutach karnych2027Więcej

1 W 1959 trzy drużyny grały systemem każdy z każdym. Wygrany 2:1 mecz Egiptu z Sudanem, który zadecydował o mistrzostwie, był także ostatnim spotkaniem turnieju. 2 Miejsca ustalone w rozgrywkach grupowych. 3 W 1978 trzecie miejsce (wraz z walkowerem 2:0) zostało przyznane Nigerii po tym, jak Tunezja wycofała się przy stanie wyniku 1:1 w 42. minucie meczu o 3. miejsce. 4 Nie było dogrywki, tylko od razu po upływie regulaminowego czasu gry odbyła się seria rzutów karnych.

Klasyfikacja medalowa Drużyna1 miejsce2 miejsce3 miejsce4 miejsce7 (1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008, 2010)3 (1962, 2017, 2021)3 (1963, 1970, 1974)4 (1976, 1980, 1984, 2025)5 (1984, 1988, 2000, 2002, 2017)2 (1986, 2008)2 (1972, 2021)1 (1992)4 (1963, 1965, 1978, 1982)5 (1968, 1970, 1992, 2010, 2015)1 (2008)4 (1996, 2012, 2013, 2017)3 (1980, 1994, 2013)5 (1984, 1988, 1990, 2000, 2023)9(1976, 1978, 1992, 2002, 2004, 2006, 2010, 2019, 2025) –3 (1992, 2015, 2023)2 (2006, 2012)4 (1965, 1968, 1986, 1994)2 (1970, 2008)2 (1990, 2019)1 (1980)2 (1984, 1988)2 (1982, 2010)2 (1976, 2025)1 (2004)1 (1980)2 (1986, 1988)2 (1968, 1974) –2 (1998, 2015)2 (1972, 2023)1 (2021)3 (2002, 2019), 2025) –3 (1965, 1990, 2006)1 (2012)2 (1974, 1994)3 (1982, 1990, 1996) –1 (2004)2 (1965, 1996)1 (1962)3 (1978, 2000, 2019)1 (1970)2 (1959, 1963)1 (1957) –1 (1962)1 (1957)1 (1959)2 (1963, 1968)1 (1996)1 (1998)2 (2000, 2023) –1 (1972) – –1 (1974) –1 (1972)2 (2012, 2013)3 (1994, 2002, 2004) –1 (2013)1 (2017)2 (1998, 2021) –1 (1978) –1 (1962) –1 (1976) – – –1 (1982) – – – - –1 (2015)

Klasyfikacja startów (1957-2025) 27 występów

26 występów

24 występy

22 występy

21 występów

20 występów

19 występów

18 występów 14 występów

12 występów

11 występów

10 występów

9 występów

8 występów

7 występów

6 występów

5 wystpęów

4 występy

3 występy

2 występy

1 występ

Egipt wystąpił raz jako Zjednoczona Republika Arabska reprezentujący unię polityczną między Egiptem a Syrią oraz trzy kolejne występy reprezentujące tylko Egipt, ale wciąż pod nazwą „Zjednoczona Republika Arabska”.

Tabela wszech czasów W trzydziestu dwóch finałach piłkarskich mistrzostw Afryki lat 1957–2017 wystąpiło 39 reprezentacji narodowych. Rozegrały 1342 meczów (374 zakończyło się remisem), strzelając 1649 bramek (średnio 1,22 na spotkanie).

Lp. Reprezentacja Starty Mecze Zwycięstwa Remisy Porażki Stosunek bramek Punkty 1 25 100 57 17 26 165:88 188 2 22 99 54 20 25 130:82 182 3 18 93 51 21 21 132:89 174 4 23 95 42 25 28 138:100 151 5 19 84 41 27 16 123:76 150 6 18 74 28 21 25 93:85 105 7 17 67 26 20 21 81:69 98 8 19 75 23 29 23 94:91 98 9 17 65 24 23 18 74:58 95 10 19 73 20 24 29 88:102 84 11 15 60 23 14 23 69:54 83 12 11 50 17 17 16 61:64 68 13 10 43 16 13 14 48:45 61 14 12 43 12 16 15 59:63 52 15 11 41 7 13 21 38:62 34 16 7 26 7 7 12 27:40 28 17 8 24 7 6 11 28:38 27 18 7 21 6 7 8 19:26 25 19 10 27 7 3 17 29:61 24 20 7 23 4 10 9 29:37 22 21 8 25 3 8 14 19:42 17 22 2 10 4 3 3 8:10 15 23 3 11 3 5 3 12:13 14 24 6 19 3 2 14 18:34 11 25 2 7 1 5 1 4:5 8 26 3 9 2 1 6 12:21 7 27 5 14 1 4 9 8:24 7 28 2 5 1 2 2 5:7 5 29 1 3 1 1 1 3:3 4 30 2 6 1 1 4 6:11 4 31 2 5 1 1 3 2:11 4 32 2 6 0 2 4 9:18 2 33 4 12 0 2 10 4:26 2 34 1 3 0 1 2 3:6 1 35 1 3 0 1 2 2:5 1 36 2 6 0 1 5 1:9 1 37 3 9 0 1 8 4:20 1 38 1 3 0 0 3 2:8 0 39 1 3 0 0 3 2:9 0

Uwagi: Aktualizacja na 20 lipca 2019 W latach 1957–1994 za zwycięstwo przyznawano 2 pkt., od 1996 – 3.

Transmisje w Polsce W latach 2000–2015 turniej był w Polsce nadawany na antenach Eurosportu. Później do 2022 rozgrywki nie były transmitowane na rynku polskim, kiedy to prawa do Pucharu Narodów Afryki w Kamerunie nabyła platforma stramingowa Viaplay. W 2024 prawa do pokazywania turnieju na rynku polskim posiada serwis streamingowy Megogo.

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Confédération Africaine de Football Archiwum RSSSF

!