Wskaźniki jakości wód – wskaźniki określające stan jakościowy wód, tj. ilość i rodzaje zawartych w wodzie zanieczyszczeń oraz kondycję biocenoz wodnych.
Wyróżnia się wskaźniki: biologiczne, fizyczne, chemiczne. Zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną wskaźniki biologiczne stosowane są do szczegółowego określania stanu ekologicznego wód powierzchniowych, podczas gdy pozostałe wskaźniki (fizyczno-chemiczne, hydromorfologiczne) mają wartość pomocniczą. Przy ustalaniu stanu chemicznego lub sanitarnego brane pod uwagę są nieco inne grupy wskaźników.
Wskaźniki biologiczne Wskaźniki biologiczne stosowane w monitoringu wód dawniej stosowane były przede wszystkim do określania warunków sanitarnych – np. miano Coli, wskaźnik saprobowości, indeks saprobów, BZT. Dla celów naukowych (np. paleoekologicznych) naukowcy opracowali liczne wskaźniki trofii, odczynu, zasolenia i in., np. współczynniki fitoplanktonowe, polski indeks biotyczny.
W polskim prawie wskaźniki biologiczne wyznaczone do oceny stanu ekologicznego to: ilość chlorofilu a (jako miara obfitości fitoplanktonu) wskaźniki okrzemkowe IO oraz OIJ (jako miara kondycji fitobentosu) Makrofitowy Indeks Rzeczny (MIR) oraz Makrofitowy Indeks Stanu Ekologicznego Jezior (ESMI) (jako miara kondycji makrofitów)
Wskaźniki pozostałych elementów biologicznych (makrobezkręgowców bentosowych, ichtiofauny i makrofitów morskich) w momencie wydawania odpowiedniego rozporządzenia ministra były nieustaloneRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych ().
Wskaźniki biologiczne stosowane w Polsce przy ocenie wód pitnych to miano mikroorganizmów różnego typu: bakterii z grupy coli, bakterii z grupy coli typu kałowego, paciorkowców kałowych i bakterii z rodzaju SalmonellaRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia ().
Wskaźniki fizyczno-chemiczne
Wskaźniki fizyczne to temperatura, zapach, smak, mętność, przezroczystość, barwa wody.
Wskaźniki chemiczne to m.in. odczyn wody, utlenialność, twardość wody, zasadowość, kwasowość, poziom substancji biogennych (zwłaszcza związków azotu i fosforu), chlorków, siarczanów, żelaza, manganu, rozpuszczonego tlenu, ChZT, dwutlenku węgla, metali ciężkich.
Zobacz też kryteria oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych w Polsce klasy jakości wód w Polsce reperowa sieć monitoringu
Przypisy