mały|Plakat z filmu Znak Zorro z 1920 z Douglasem Fairbanksem
Zorro (z hiszp. „Lis”), właśc. Diego de la Vega − postać fikcyjna, która po raz pierwszy pojawiła się w powieści Johnstona McCulleya The Curse of Capistrano z roku 1919. Jest to obrońca mieszkańców Kalifornii (ówczesnej kolonii hiszpańskiej) uciśnionych przez lokalnych gubernatorów i dowódców wojskowych. Pojawia się jako jeździec w czarnej masce i pelerynie. Dobrze włada szpadą.
Okoliczności powstania Postać Zorro została stworzona przez amerykańskiego pisarza Johnstona McCulleya. Po raz pierwszy pojawiła się w jego powieści The Curse of Capistrano (polskie wydanie pt. Zorro), która ukazała się w 1919 roku w pięciu wydaniach magazynu All-Story Weekly. Inspiracją do stworzenia tej postaci było kilka postaci. Jedną był kalifornijski banita Joaquínie Murieta inną wódz indiański Estanislao jako jedyny z potencjalnych pierwowzorów wycinał swój inicjał ("S" od Stanisław) szablą. W 1920 roku powieść została zekranizowana. Film Znak Zorro okazał się sukcesem i przyniósł sławę także autorowi pierwowzoru literackiego. McCulley napisał jeszcze ponad 60 innych opowiadań i kilka powieści o Zorro. Ostatnia z nich − The Mask of Zorro − została opublikowana dopiero w 1959, po śmierci autora.
Postać Zorro wielokrotnie pojawiała się w filmach, serialach telewizyjnych oraz w komiksach. Wiele z nich miało niewiele wspólnego z pierwowzorem literackim. Głośnymi filmami z Zorro były oprócz wspomnianego Znaku Zorro (1920) z Douglasem Fairbanksem w roli głównej: Znak Zorro z 1940 roku z Tyrone’em Powerem w roli głównej oraz Maska Zorro z 1998 roku z Anthony Hopkinsem, Antonio Banderasem i Catherine Zeta-Jones w rolach głównych.
Spośród licznych seriali telewizyjnych o tej postaci bardzo popularny był serial Zorro (1957–1961) produkcji Walta Disneya, z Guyem Williamsem w roli tytułowej.
Biografia postaci Historia rozgrywa się w Kalifornii na początku XIX wieku, w czasach hiszpańskich rządów kolonialnych. Młody szlachcic, Diego de la Vega, jest synem szanowanego mieszkańca miasteczka Los Angeles, szlachcica Alejandro de la Vega. Powróciwszy z Hiszpanii do Kalifornii, młody don Diego przekonuje się, że w jego mieście niepodzielną władzę sprawuje kapitan Monastario, gnębiący podatkami miejscową ludność. Wstrząśnięty tym postanawia walczyć z niesprawiedliwością. Od tej pory zaczyna prowadzić podwójne życie: oficjalnie jest bogatym próżniakiem, wiejskim dżentelmenem don Diego de la Vegą, który prowadzi spokojne życie bez ambicji politycznych. Kiedy trzeba walczyć z niesprawiedliwością, zakłada czarną pelerynę i maskę i z rapierem w dłoni pod pseudonimem Zorro rusza na ratunek. Jego znakiem rozpoznawczym jest litera Z. Koń na którym jeździ nazywa się Tornado. Zorro korzysta z doskonałej umiejętności władania rapierem. Tajemnicę swego pana, który nocą przeistacza się w dzielnego obrońcę uciśnionych, zna tylko towarzysz jego wypraw, niemy sługa Bernardo lub Felipe. Przygodę tę wzbogaca historia miłosna Zorro i Lolity Pulido, którą Zorro musi ocalić z rąk wrogów. Jego wielkim przeciwnikiem jest Don Rafael Moncada, który w filmach jest również nazywany Rafael Montero.
Zorro w kulturze Utwory literackie o Zorro Utwory literackie Johnstona McCulleya The Curse of Capistrano – powieść publikowana była na łamach czasopisma All-Story Weekly w pięciu częściach, od 9 sierpnia 1919 do 6 września 1919. W całości opublikowana została przez wydawnictwo Grosset & Dunlap w 1919, i ponownie pod tytułem The Mark of Zorro w 1924 przez tego samego wydawcę. Polski przekład z 1997 roku nosił tytuł Zorro i opublikowany został przez wydawnictwo Siedmioróg w tłumaczeniu Jana Jackowicza. The Further Adventures of Zorro – publikowana w sześciu częściach na łamach Argosy (późniejsza nazwa All-Story Weekly) w 1922 roku Zorro Rides Again – Argosy w czterech częściach w 1931 Zorro Saves A Friend – Argosy, 1932 Zorro Hunts A Jackal – Argosy, 1933 (tytuł alternatywny: Zorro Hunts by Night) Zorro Deals With Treason – Argosy, 1934 Mysterious Don Miguel – Argosy Weekly (jeszcze późniejsza nazwa All-Story Weekly), 1935 (dwie części) Zorro Hunts By Night – Cavalier Classics, 1940 (tytuł alternatywny: Zorro Hunts a Jackal) The Sign of Zorro – Argosy, 1941 (5 części) Zorro Draws a Blade – West Magazine, 1944 Zorro Upsets a Plot – West Magazine, 1944 Zorro Strikes Again – West Magazine, 1944 Zorro Saves a Herd – West Magazine, 1945 Zorro Runs the Gauntlet – West Magazine, 1945 Zorro Fights a Duel – West Magazine, 1945 Zorro Opens a Cage – West Magazine, 1945 Zorro Prevents a War – West Magazine, 1945 Zorro Fights a Friend – West Magazine, 1945 Zorro's Hour of Peril – West Magazine, 1945 Zorro Lays a Ghost – West Magazine, 1945 Zorro Frees Some Slaves – West Magazine, 1946 Zorro's Double Danger – West Magazine, 1946 Zorro's Masquerade – West Magazine, 1946 Zorro Stops a Panic – West Magazine, 1946 Zorro's Twin Perils – West Magazine, 1946 Zorro Plucks a Pigeon – West Magazine, 1946 Zorro Rides at Dawn – West Magazine, 1946 Zorro Takes the Bait – West Magazine, 1946 Zorro Raids a Caravan – West Magazine, 1946 Zorro's Moment of Fear – West Magazine, 1947 Zorro Saves His Honor – West Magazine, 1947 Zorro and the Pirate – West Magazine, 1947 Zorro Beats the Drum – West Magazine, 1947 Zorro's Strange Duel – West Magazine, 1947 A Task for Zorro – West Magazine, 1947 Zorro's Masked Menace – West Magazine, 1947 Zorro Aids an Invalid – West Magazine, 1947 Zorro Saves an American – West Magazine, 1947 Zorro Meets a Rogue – West Magazine, 1947 Zorro Races with Death – West Magazine, 1947 Zorro Fights for Peace – West Magazine, 1947 Zorro Starts the New Year – West Magazine, 1948 Zorro Serenades a Siren – West Magazine, 1948 Zorro Meets a Wizard – West Magazine, 1948 Zorro Fights with Fire – West Magazine, 1948 Gold for a Tyrant – West Magazine, 1948 The Hide Hunter – West Magazine, 1948 Zorro Shears Some Wolves – West Magazine, 1948 The Face Behind the Mask – West Magazine, 1948 Hangnoose Reward – West Magazine, 1949 Zorro's Hostile Friends – West Magazine, 1949 Zorro's Hot Tortillas – West Magazine, 1949 An Ambush for Zorro – West Magazine, 1949 Zorro Gives Evidence – West Magazine, 1949 Rancho Marauders – West Magazine, 1950 Zorro's Stolen Stee – West Magazine, 1950 Zorro Curbs a Riot – West Magazine, 1950 The Three Stage Peons – West Magazine, 1950 Zorro Nabs a Cutthroat – West Magazine, 1951 Zorro Gathers Taxes – West Magazine, 1951 Zorro's Fight for Life – West Magazine, 1951 Zorro Rides the Trail! – Max Brand's Western Magazine, 1954 The Mask of Zorro – Short Stories for Men, 1959
Utwory literackie o Zorro innych autorów Zorro. Narodziny legendy (El Zorro: Comienza la leyenda) (Isabel Allende) (2005)
Filmy o Zorro Amerykańskie filmy o Zorro Znak Zorro (The Mark of Zorro) (1920), wyk. Douglas Fairbanks Don Q, Son of Zorro (1925), wyk. Douglas Fairbanks Zorro (The Bold Caballero) (1936), wyk. Robert Livingston Znak Zorro (The Mark of Zorro) (1940), wyk. Tyrone Power Znak Zorro (The Sign of Zorro) (1958), wyk. Guy Williams. Na film składają się fragmenty 13 odcinków serialu telewizyjnego Zorro (1957–1959). Zorro, the Avenger (1959), wyk. Guy Williams. Jest to inna kompilacja kolejnych odcinków serialu telewizyjnego Zorro (1957–1959). The Erotic Adventures of Zorro (1972), wyk. Douglas Frey. Jest to erotyczna parodia opowieści o Zorro Znak Zorro (The Mark of Zorro) (1974), wyk. Frank Langella. Telewizyjne remake filmu z 1940 roku. Zorro, The Gay Blade (1981), wyk. George Hamilton, który zagrał Diego Juniora i jego brata Ramona. Diego Junior zastępuje zmarłego ojca walcząc jako Zorro. Kiedy łamie nogę jego miejsce zajmuje Ramon. Film jest parodią filmową. Maska Zorro (The Mask of Zorro) (1998), wyk. Anthony Hopkins jako starzejący się Don Diego oraz Antonio Banderas jako Alejandro Murrieta, wyjęty spod prawa kowboj, którego zadaniem jest stać się kolejnym Zorro. Legenda Zorro (The Legend of Zorro) (2005), wyk. Antonio Banderas. Film jest sequelem filmu Maska Zorro (1998).
Amerykańskie seriale filmowe Zorro Rides Again (1937), wyk. John Carroll jako James Vega, prawnuk pierwotnego Zorro Zorro's Fighting Legion (1939), wyk. Reed Hadley Zorro's Black Whip (1944), wyk. Linda Stirling. W serialu tym bohaterką jest kobieta używająca przydomku Black Whip i zachowująca się jak Zorro. Określenie Zorro nie pada w tym filmie poza tytułem. Son of Zorro (1947), wyk. George Turner jako Jeff Stewart, weteran wojny secesyjnej, który w stroju Zorro walczy ze złem Ghost of Zorro (1949), wyk. Clayton Moore jako Ken Mason, wnuk Zorro
Meksykańskie filmy El Nieto del Zorro (1948), wyk. Adalberto Martínez El Zorro Escarlata (1959), wyk. Luis Aguilar El zorro escarlata en diligencia fantasma (1959), wyk. Luis Aguilar El Zorro Vengador (1962), wyk. Luis Aguilar El Zorro (1962), wyk. Julio Aldama La Gran Aventura Del Zorro (1976), wyk. Rodolfo de Anda
Europejskie filmy À la manière de Zorro (1926) Belgia, wyk. William Elie Znak Zorro (Il sogno di Zorro) (1952) Włochy, wyk. Walter Chiari La montaña sin ley (1953) Hiszpania, wyk. José Suárez Zorro alla corte di Spagna (1962) Włochy, wyk. George Ardisson La venganza del Zorro (1962) Hiszpania, wyk. Frank Latimore L'ombra di Zorro (1962) Włochy/Hiszpania/Francja, wyk. Frank Latimore Le tre spade di Zorro (1963) Włochy/Hiszpania, wyk. Guy Stockwell Zorro e i tre moschettieri (1963) Włochy, wyk. Gordon Scott Zorro contro Maciste (1963) Włochy/Hiszpania, wyk. Pierre Brice Il segno di Zorro (1963) Włochy/Hiszpania/Francja, wyk. Sean Flynn El Zorro cabalga otra vez (1965) Włochy/Hiszpania, wyk. Tony Russel Zorro il ribelle (1966) Włochy, wyk. Howard Ross El Zorro (1968) Włochy/Hiszpania, wyk. George Ardisson I nipoti di Zorro (1968) Włochy, wyk. Franco and Ciccio, Dean Reed, Franco Fantasia (w tym filmie komediowym występuje trzech Zorro) Zorro kamcili süvari (1969) Turcja, wyk. Tamer Yiğit Zorro'nun intikami (1969) Turcja, wyk. Tamer Yiğit Zorro marchese di Navarra (1969) Włochy, wyk. Nadir Moretti Zorro alla corte d'Inghilterra (1969) Włochy, wyk. Spiros Focás E continuavano a chiamarlo figlio di ... (1969) Włochy/Hiszpania, wyk. Fabio Testi La última aventura del Zorro / Zorro il dominatore (1969) Włochy/Hiszpania, wyk. Carlos Quiney Zorro il cavaliere della vendetta / El Zorro, caballero de la justicia (1971) Włochy/Hiszpania, wyk. Carlos Quiney El Zorro de Monterrey / Zorro la maschera della vendetta (1971) Włochy/Hiszpania, wyk. Carlos Quiney Les aventures galantes de Zorro (1972) Francja/Belgia, wyk. Jean-Michel Dhermay Il figlio di Zorro (1973) Włochy/Hiszpania, wyk. Alberto Dell'Acqua Il sogno di Zorro (1975) Włochy, wyk. Franco Franchi Zorro (1975) Włochy/Francja, wyk. Alain Delon La marque de Zorro (1975) Francja, wyk. Clint Douglas Ah sì? E io lo dico a Zzzzorro! (1975) Włochy/Hiszpania, wyk. George Hilton
Indyjskie filmy Zorro (1975), wyk. Navin Nischol
Seriale telewizyjne o Zorro Amerykańskie seriale aktorskie Zorro (1957–1959), wyk. Guy Williams (78 odcinków) Zorro and Son (1983), wyk. Henry Darrow (5 odcinków) Zorro (1990–1993), wyk. Duncan Regehr (88 odcinków)
Amerykańskie seriale animowane Zorro (The New Adventures of Zorro) – serial animowany z 1981 roku, wyk. Henry Darrow (13 odcinków) Zorro (The New Adventures of Zorro) – serial animowany z lat 1997–1998, wyk. Michael Gough (26 odcinków) Zorro: Generation Z – serial animowany z 2007 roku, wyk. Ben Small (26 odcinków)
Inne seriale telewizyjne Zorro (Kaiketsu Zoro) – japońsko-włoski serial animowany z 1994 roku, wyk. Toshihiko Seki (52 odcinki) Zorro (Zorro: La Espada y la Rosa) – kolumbijsko-amerykańska telenowela z 2007 roku, wyk. Christian Meier (117 odcinków) Zorro – filipiński serial telewizyjny z 2009 roku, wyk. Richard Gutierrez (98 odcinków)